Philip Kapleau
![]() | |||
Kraj działania | Stany Zjednoczone | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce urodzenia | 20 sierpnia 1912 | ||
Data i miejsce śmierci | 6 maja 2004 | ||
Wyznanie | buddyzm | ||
|
Philip Kapleau (ur. 20 sierpnia 1912 w New Haven w stanie Connecticut, USA, zm. 6 maja 2004 w Rochester) – amerykański nauczyciel buddyzmu zen w tradycji Sanbō Kyōdan, łączącej szkoły sōtō i rinzai.
Życiorys
Ukończył prawo. Pracował jako reporter sądowy. Po 1945 był amerykańskim sprawozdawcą z procesów zbrodniarzy hitlerowskich w Norymberdze oraz procesu japońskich zbrodniarzy wojennych w Tokio. Procesy te wywołały w nim głęboki wstrząs, budząc pytania dotyczące znaczenia życia i śmierci.
Z tego powodu porzucił swój zawód i w 1953 rozpoczął w Japonii praktykę zen kolejno u trzech mistrzów: Soena Nakagawy, Daiuna Sogaku Harady i Hakuuna Yasutaniego. Rosiemu Yasutaniemu, u którego praktykował przez 10 lat, służył również jako tłumacz podczas rozmów z uczniami i uczennicami z Zachodu. W 1965 Kapleau został wyświęcony na kapłana i uzyskał pozwolenie nauczania[1]. W tym samym roku ukazało się pierwsze wydanie Trzech filarów zen. W 1966 powrócił do USA i tam w Rochester (w stanie Nowy Jork) założył ośrodek zen. Przy ośrodku jest afiliowanych wiele grup w: USA, Kanadzie, Meksyku, Kostaryce, Kolumbii, Hiszpanii, Niemczech, Szwecji i Polsce.
Do Polski Philip Kapleau został zaproszony przez Andrzeja Urbanowicza i Urszulę Broll–Urbanowicz. Po jego pierwszej wizycie w Polsce w 1975 r., w pracowni Urszuli i Andrzeja Urbanowicz na ul. Piastowskiej 1 w Katowicach, odbyło się zebranie założycielskie Koła Zen - Wspólnoty Buddyjskiej. Złożona została petycja do władz o rejestracje, ale decyzja była negatywna. Dopiero w grudniu 1980 r. grupa uzyskała status prawny jako Związek Buddystów Zen „Sangha”, przemianowany następnie na ZBZ „Bodhidharma”.[potrzebny przypis]
Kapleau zmarł w założonym przez siebie ośrodku Rochester Zen Center w wieku 91 lat. Cierpiał na chorobę Parkinsona[1].
Twórczość
Philip Kapleau jest autorem kilku książek, z których cztery zostały przełożone na polski:
- Trzy filary Zen, przeł. Jacek Dobrowolski, Wydawnictwo Pusty Obłok, Warszawa 1988, ISBN 83-85041-02-8 (wyd. oryg. 1965)
- Koło życia i śmierci, przeł. Zbigniew Miłuński, Wydawnictwo Pusty Obłok, Warszawa 1986, ISBN 83-00-02266-X (wyd. oryg. 1972)
- Zen: świt na zachodzie, przeł. Jacek Dobrowolski, Wydawnictwo Pusty Obłok, Warszawa 1985, ISBN 83-00-02243-0 (wyd. oryg. 1979)
- Ochraniać wszelkie życie: buddyjski podręcznik do wegetarianizmu, przeł. Zbigniew Becker, Wydawnictwo Pusty Obłok, Warszawa 1985, ISBN 83-00-02247-3 (wyd. oryg. 1980)
Trzy filary zen (1965) była jedną z pierwszych wydanych na Zachodzie książek prezentujących zen nie tylko jako filozofię, lecz przede wszystkim od strony praktycznej. Obok Umysłu zen, umysłu początkującego Shunryu Suzukiego jest uznawana za pozycję, która w największym stopniu ukształtowała odbiór zen na Zachodzie[2]. Książka zawiera m.in. wykłady rosiego Yasutaniego wprowadzające do praktyki zen, zapis formalnych rozmów (dokusan) Yasutaniego z uczniami z Zachodu oraz mowę i listy XIV-wiecznego mistrza Bassui. Trzy filary zen zostały przełożone na 12 języków[1].
Koło życia i śmierci (1972) to dokonany przez Kapleau przy współpracy Patersona Simonsa wybór buddyjskich tekstów na temat śmierci, odradzania się i umierania. Z kolei Ochraniać wszelkie życie (1980) prezentuje zakorzenione w etyce buddyjskiej argumenty za wegetarianizmem.
Kontrowersje
Niektóre buddyjskie organizacje w Japonii kwestionują uprawnienia Kapleau do udzielania przekazów Dharmy. Podkreślają, że Kapleau nie ukończył formalnego treningu i w efekcie nie otrzymał końcowego certyfikatu nauczycielskiego od swojego nauczyciela[3]. Sam Kapleau jako przyczynę swojego rozstania z Yasutanim wskazywał sprzeciw nauczyciela wobec jego propozycji „uzachodnienia” zen, m.in. śpiewania Sutry serca w języku angielskim, a nie po japońsku[4].
Przypisy
- ↑ a b c Obituaries. Washington Post, 11 maja 2004. [dostęp 2016-07-21]. (ang.).
- ↑ Vladimir K.: Recenzja książki "Zen Teaching, Zen Practice: Philip Kapleau and The Three Pillars of Zen ". thezensite.com, wrzesień 2005. [dostęp 2016-07-21]. (ang.).
- ↑ Stanowisko ZBZ Bodhidharma. [dostęp 2016-07-12].
- ↑ Philip Kapleau: Zen: świt na Zachodzie. Warszawa: ZBZ Bodhidharma, 1992, s. 251-252.
- ISNI: 0000000114756149
- VIAF: 79078238
- LCCN: n79097277
- GND: 122960912
- NDL: 00950477
- LIBRIS: vs689jdd0cgwl1r
- BnF: 12209231s
- SUDOC: 030735742
- NKC: jx20061125004
- BNE: XX985371
- NTA: 070457956
- BIBSYS: 90764671
- CiNii: DA04045328
- Open Library: OL6541859A
- PLWABN: 9810589256905606
- NUKAT: n93126256
- J9U: 987007302217205171
- CANTIC: a11524698
- LNB: 000081809
- CONOR: 22823267
- KRNLK: KAC2018M9724
- Britannica: biography/Philip-Kapleau