Polański, Horowitz. Hometown
Gatunek | dokumentalny, |
---|---|
Rok produkcji | 2021 |
Data premiery | 30 maja 2021 |
Kraj produkcji | Polska |
Język | |
Czas trwania | 75 minut |
Reżyseria | Mateusz Kudła |
Scenariusz | Anna Kokoszka-Romer |
Główne role | we własych osobach: |
Muzyka | Jerzy Petersburski |
Zdjęcia | Łukasz Herod |
Scenografia | Karolina Kokoszka |
Montaż | Mateusz Kudła |
Produkcja | Anna Kokoszka-Romer |
Wytwórnia | KRK FILM |
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/Anna_kokoszka_romer_mateusz_kudla_na_gali_orlow.jpg/220px-Anna_kokoszka_romer_mateusz_kudla_na_gali_orlow.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Premiera_filmu_%22Pola%C5%84ski%2C_Horowitz._Hometown%22.jpg/220px-Premiera_filmu_%22Pola%C5%84ski%2C_Horowitz._Hometown%22.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/Premiera_filmu_dokumentalnego_%22Pola%C5%84ski%2C_Horowitz._Hometown%22.jpg/220px-Premiera_filmu_dokumentalnego_%22Pola%C5%84ski%2C_Horowitz._Hometown%22.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/Mateusz_Kudla%2C_Roman_Polanski_and_Anna_Kokoszka-Romer_on_the_set_of_%22Polanski%2C_Horowitz._The_Wizards_from_the_Ghetto%22.jpg/220px-Mateusz_Kudla%2C_Roman_Polanski_and_Anna_Kokoszka-Romer_on_the_set_of_%22Polanski%2C_Horowitz._The_Wizards_from_the_Ghetto%22.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/db/Ryszard_Horowitz_i_Roman_Polanski_na_planie_filmu.jpg/220px-Ryszard_Horowitz_i_Roman_Polanski_na_planie_filmu.jpg)
Polański, Horowitz. Hometown – polski film dokumentalny w reżyserii Mateusza Kudły i Anny Kokoszki-Romer przedstawiający podróż do rodzinnego Krakowa reżysera Romana Polańskiego i jego przyjaciela, fotografa Ryszarda Horowitza[1][2].
Premiera filmu odbyła się 30 maja 2021 roku w Kinie „Kijów” podczas ceremonii otwarcia 61. Krakowskiego Festiwalu Filmowego w Krakowie w obecności m.in. Ryszarda Horowitza, Bronisławy Horowitz-Karakulskiej, Krystyny Zachwatowicz-Wajdy, naczelnego rabina Polski Michaela Schudricha czy księdza Adama Bonieckiego[3]. Film został zakwalifikowany do Konkursu Polskiego Festiwalu i otrzymał Nagrodę Publiczności[4][5]
20 sierpnia 2021 roku film trafił do dystrybucji w sieciach kin wielosalowych Cinema City, Helios oraz kinach studyjnych i lokalnych, gdzie zebrał w sumie 11 tys. widzów[6]. Od listopada 2021 roku film prezentowany jest przez sieć kanałów telewizyjnych Canal+ Premium[7]. Stale dostępny w bibliotece eKina Pod Baranami[8].
16 marca 2022 roku Polska Akademia Filmowa nominowała twórców filmu do Polskich Nagród Filmowych „Orły” w kategoriach Najlepszy Film Dokumentalny oraz Odkrycie Roku[9].
Film otrzymał także nagrodę jury „Portrety 2021” przyznawaną przez miesięcznik „Kraków i świat” pod patronatem Prezydenta Miasta Krakowa[10]. Międzynarodowa premiera filmu odbyła na czerwcu 2022 roku na Festiwalu Filmów Polskich w Nowym Jorku, gdzie obraz został uhonorowany nagrodą „Ponad granicami” im. Krzysztofa Kieślowskiego[11].
Opis
84-letni Roman Polański i 78-letni Ryszard Horowitz przylatują do Polski, żeby po raz pierwszy od czasu emigracji na Zachód spotkać się w Krakowie – mieście ich dzieciństwa i młodości. Reżyser i fotograf odwiedzają miejsca, w których nie byli od 70 lat: Rynek Główny, ulice Kazimierza, swoje dawne mieszkania, kino, synagogę i cmentarze. Spacerują ulicami byłego krakowskiego getta, w którym się poznali, a w podkrakowskiej wsi, w której mały Roman ukrywał się podczas Holocaustu, poznają potomka ubogich chłopów, którzy przygarnęli chłopca narażając życie swoje i swoich dzieci. Podczas sentymentalnej podróży przyjaciele dzielą się wspomnieniami, refleksjami, ale i zabawnymi anegdotami[12][13][14].
Twórcy filmu, Mateusz Kudła i Anna Kokoszka-Romer, odszukali oraz doprowadzili do spotkania Romana Polańskiego z potomkiem chłopów, którzy podczas Holocaustu ukrywali małego Romana w swoim gospodarstwie na podkrakowskiej wsi. Twórcy filmu odszukali też raport pilotów amerykańskiego Liberatora, który został zestrzelony na oczach przyszłego reżysera. Polański w jednym z wywiadów tak opisuje to wspomnienie:
Wraz ze zdjęciami Buchałów Anna i Mateusz dali mi jakiś skoroszyt. Akurat kręciłem "Oficera i szpiega”, nie miałem czasu do niego zajrzeć. Tydzień później zerkam przypadkiem, a to raport pilotów z tamtej akcji. Nagle zobaczyłem to, co w filmie nazywa się przeciwujęciem. Te amerykańskie bombowce startowały z Włoch, a zestrzelony nazywał się „Hell’s Angel”. Był tam opis zdarzenia: dostali w jeden z prawych silników, jeden ze strzelców pokładowych nie miał spadochronu i wpadł w panikę, załadowali go w spadochron i wyrzucili przez luk bombowy, a reszta wyskoczyła. Pięciu ocalało, sześciu zginęło. I to wszystko widziałem w planie ogólnym, leżąc z garnuszkiem czarnych borówek i patrząc w niebo. Łzy miałem w oczach, gdy po 75 latach dowiedziałem się, co tam się w górze działo.
Sprawiedliwi wśród Narodów Świata
Twórcy filmu doprowadzili do spotkania Romana Polańskiego z potomkiem chłopów, którzy podczas Holocaustu Holocaustu ukrywali małego Romana w swoim gospodarstwie na podkrakowskiej wsi[16]. Spotkanie skłoniło Romana Polańskiego do złożenia świadectwa w Instytucie Jad Waszem w Jerozolimie, co skutkowało rozpoczęciem procesu w sprawie przyznania Stefanii i Janowi Buchałom tytułu Sprawiedliwy wśród Narodów Świata – najwyższego cywilnego odznaczenia przyznawanego przez Państwo Izrael nie-Żydom[17][18]. Po trwającej ponad rok procedurze, specjalna komisja Jad Waszem pod przewodnictwem sędziego Sądu Najwyższego Izraela zadecydowała o pośmiertnym odznaczeniu Buchałów[19][20]. 15 października 2020 roku na uroczystej ceremonii w Domu Pamięci Żydów Górnośląskich w Gliwicach medal Sprawiedliwy wśród Narodów Świata odebrał w imieniu swoich dziadków Stanisław Buchała[21][22]. Na uroczystość przyleciał Roman Polański, który podczas przemówienia wspominał Stefanię oraz podziękował twórcom filmu za odnalezienie potomka rodziny. Reżyser stwierdził między innymi, że:
To wszystko było na granicy fikcji. W Wysokiej nie ma już domu pokrytego słomą, w którym przechowywała mnie rodzina Buchałów. Gdy opowiadałem o tych zdarzeniach, wydawało się, że mogłem to wymyślać. Dzięki Mateuszowi i Ani znalazłem syna Buchałów, Lutka, z którym się bawiłem.
Odbiór
Podczas Krakowskiego Festiwalu Filmowego film zdobył nagrodę publiczności przyznaną przez Magazyn Filmowy SFP[24], wyróżnienie w konkursie polskim[25] oraz spotkał się z ciepłym przyjęciem krytyków. Łukasz Muszyński z portalu Filmweb ocenił, że to jedyny w swoim rodzaju bromance. Dojmująca, a zarazem zaskakująco dowcipna opowieść o przyjaźni, konfrontowaniu się z traumatycznymi wspomnieniami, a także o terapeutycznej sile humoru. Dziennikarka filmowa i prezenterka TVN Fabuła Grażyna Torbicka napisała, że to Bardzo osobista, niemal intymna podróż dwóch wielkich artystów w świat z czasów dzieciństwa i konfrontacja wspomnień z rzeczywistością. Fascynujące. Reżyserka i producentka filmów dokumentalnych Ewa Ewart uznała, że film jest Perłą wśród dokumentów. Swoistą spowiedzią wielkich artystów i niesamowitym dowodem zaufania do twórców[26].
W sierpniu 2021 roku film został zaprezentowany podczas BNP Paribas Dwa Brzegi – 15. Festiwalu Filmu i Sztuki w Kazimierzu Dolnym / Janowcu nad Wisłą, gdzie otrzymał nagrodę publiczności[27].
Informację o rozpoczęciu zdjęć do filmu nagłośniły media z całego świata – w tym m.in. amerykańskie The New York Times, The Washington Post, The Hollywood Reporter, niemieckie Berliner Zeitung, Hertener Allgemeine, Westfälische Nachrichten, Stern, Focus.de, Die Tagespost, izraelski The Times of Israel, a w Polsce m.in. Tygodnik Powszechny, Gazeta Wyborcza, Dziennik Gazeta Prawna, Dziennik Polski, rmf24.pl, Radio Zet, Onet, Wirtualna Polska, Interia, naTemat.pl i inne[28].
Po ogłoszeniu informacji o przyznaniu tytułu Sprawiedliwych wśród Narodów Świata o produkcji filmu napisały media w kilkunastu krajach na trzech różnych kontynentach, w tym m.in. Deutsche Welle[29], Washington Times[30], Daily Mail[31], The Times of Israel[32], Haaretz[33], a w Polsce m.in. Viva![34], Dziennik Gazeta Prawna[35], Fakty TVN[36], TVN24[37], TVN24.pl[38], Dzień Dobry TVN[39], TVP Info[40], Portal Onet[41], Polsat[42], RMF FM[43], Wprost[44] i inne.
Nagrody
- nominacja do Polskiej Nagrody Filmowej w kategorii Najlepszy Film Dokumentalny (Polska, 2022)
- nominacja do Polskiej Nagrody Filmowej w kategorii Odkrycie Roku (Polska, 2022)
- Nagroda „Ponad granicami” im. Krzysztofa Kieślowskiego na Festiwalu Filmów Polskich w Nowym Jorku (Nowy Jork, 2022)
- Nagroda publiczności na Festiwalu Filmu Polskiego w Perth (Australia, 2022)
- Wyróżnienie Izby Przemysłowo-Handlowej w Krakowie (Polska, 2022)
- Nagroda jury „Portrety 2021” miesięcznika „Kraków i świat” pod patronatem Prezydenta Miasta Krakowa (Polska, 2022)
- Nagroda publiczności przyznana przez widzów BNP Paribas Dwa Brzegi – 15. Festiwalu Filmu i Sztuki w Kazimierzu Dolnym / Janowcu nad Wisłą (Polska, 2021)
- Nagroda publiczności przyznana przez Magazyn Filmowy SFP podczas Krakowskiego Festiwalu Filmowego (Polska, 2021)
- Wyróżnienie w konkursie polskim Krakowskiego Festiwalu Filmowego (Polska, 2021)
Przypisy
- ↑ Polański w Krakowie. Tygodnik Powszechny. [dostęp 2018-07-31]. (pol.).
- ↑ Roman Polanski Returns to Poland to Shoot Film About His Childhood. The Hollywood Reporter. [dostęp 2018-07-31]. (ang.).
- ↑ Film „Polański, Horowitz. Hometown” miał premierę w Krakowie. Fakty TVN. [dostęp 2021-06-01]. (pol.).
- ↑ Film z Romanem Polańskim i Ryszardem Horowitzem otworzy 61. Krakowski Festiwal Filmowy. Krakowski Festiwal Filmowy. [dostęp 2021-05-18]. (pol.).
- ↑ Film z Polańskim i Horowitzem otworzy 61. Krakowski Festiwal Filmowy. Jewish.pl. [dostęp 2021-05-18]. (pol.).
- ↑ Polański, Horowitz. Hometown – oficjalna strona filmu. [dostęp 2021-09-09]. (pol.).
- ↑ „Polański, Horowitz. Hometown” w stacjach Canal+. satkurier.pl. [dostęp 2022-03-16]. (pol.).
- ↑ E-Kino Pod Baranami | Polański, Horowitz. Hometown. [dostęp 2022-11-04].
- ↑ Nominacje 24. ORŁÓW- Nagród Polskiej Akademii Filmowej. Polskie Nagrody Filmowe. [dostęp 2022-03-16]. (pol.).
- ↑ Konkurs Portrety 2021. Miesięcznik Krakow. [dostęp 2022-05-09]. (pol.).
- ↑ „Żeby nie było śladów” i „Polański, Horowitz. Hometown” zwycięzcami 17. FFP w Nowym Jorku. Dziennik. [dostęp 2022-06-08]. (pol.).
- ↑ Polanski, Horowitz. The Wizards from the Ghetto. IMDb. [dostęp 2018-07-31]. (ang.).
- ↑ Roman Polański odwiedził Kraków. Gazeta Krakowska. [dostęp 2018-07-31]. (pol.).
- ↑ Testament Polańskiego. Reżyser kręcił w Krakowie film o sobie. Dziennik.pl. [dostęp 2018-07-31]. (pol.).
- ↑ Adam Michnik, Jarosław Kurski: Roman Polański do Michnika i Kurskiego: Czego ode mnie chcecie? Cokolwiek powiem, będzie jeszcze gorzej. Gazeta Wyborcza. [dostęp 2020-09-07]. (pol.).
- ↑ Rodzina, która ukrywała Romana Polańskiego. TVN24 Go. [dostęp 2020-10-16]. (pol.).
- ↑ Polanski findet Enkel seiner Retter. Frankfurter Allgemeine Zeitung. [dostęp 2020-10-16]. (niem.).
- ↑ Israel honours Poles who hid Polanski during WWII. RTL Today. [dostęp 2020-10-16]. (ang.).
- ↑ Potomek rodziny Buchałów z Wysokiej, która ocaliła Romana Polańskiego podczas okupacji, otrzymał medal od Izraela. Dziennik Polski. [dostęp 2020-10-16]. (pol.).
- ↑ Roman Polanski honors Poles who saved him from the Holocaust. Associated Press. [dostęp 2020-10-16]. (ang.).
- ↑ Roman Polański szukał mojej rodziny, chciał podziękować. Portal Onet. [dostęp 2020-10-16]. (pol.).
- ↑ Israel to honour Poles who hid Polanski during WWII. France 24. [dostęp 2020-10-16]. (ang.).
- ↑ Wybawcy Polańskiego pośmiertnie odznaczeni. „To było na granicy fikcji”. rmf24.pl. [dostęp 2020-10-16]. (pol.).
- ↑ Zwycięzcy 61. Krakowskiego Festiwalu Filmowego. Krakow Film Festival. [dostęp 2021-06-06]. (pol.).
- ↑ Gala Industry. Pierwsze nagrody 61. KFF. Krakow Film Festival. [dostęp 2021-06-06]. (pol.).
- ↑ Premiera filmu z Romanem Polańskim i Ryszardem Horowitzem w Krakowie. Interia. [dostęp 2021-05-18]. (pol.).
- ↑ BNP Paribas Dwa Brzegi – zwycięzcy plebiscytu publiczności. Dwa Brzegi. [dostęp 2021-08-10]. (pol.).
- ↑ KRK FILM. KRK FILM. [dostęp 2018-07-31]. (pol.).
- ↑ DeutscheD. Welle DeutscheD., Ukrywali małego Polańskiego. Wyróżnienie po latach | DW | 17.10.2020 [online], DW.COM [dostęp 2021-05-15] (pol.).
- ↑ Roman Polański will come to Poland for the ceremony of honoring the Poles who saved him from the Holocaust with the title of Righteous Among the Nations [online], Polish News, 5 października 2020 [dostęp 2021-05-15] (ang.).
- ↑ ChrisCh. Jewers ChrisCh., Israel honours Polish family who hid Roman Polanski from the Nazis [online], Mail Online, 15 października 2020 [dostęp 2021-05-15] .
- ↑ MonikaM. Scislowska MonikaM., Roman Polanski pays tribute to Poles who saved him from Holocaust [online], timesofisrael.com [dostęp 2021-05-15] (ang.).
- ↑ Roman Polanski’s Polish rescuers recognized as Righteous Among the Nations [online], Haaretz.com [dostęp 2021-05-15] (ang.).
- ↑ Roman Polański przeżył Holokaust dzięki... polskiej rodzinie! [online], Viva.pl [dostęp 2021-05-15] (pol.).
- ↑ Ukrywali Polańskiego podczas Holocaustu. Rodzina Buchałów odznaczona medalem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata [online], kultura.gazetaprawna.pl, 5 października 2020 [dostęp 2021-05-15] (pol.).
- ↑ Uratowali Romana Polańskiego. Teraz zostali pośmiertnie odznaczeni [online], TVN24.pl [dostęp 2021-05-15] (pol.).
- ↑ Małżeństwo, które uratowało Romana Polańskiego, z tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata [online], TVN24 [dostęp 2021-05-15] (pol.).
- ↑ Ocaliła mu życie, ryzykując własne. Dziś nie ma nawet grobu [online], TVN24 [dostęp 2021-05-15] (pol.).
- ↑ Dzień DobryD.D. TVN Dzień DobryD.D., Rodzina, która ocaliła Romana Polańskiego. „Ryzykowali swoim życiem i swoich dzieci” [online], dziendobry.tvn.pl, 18 października 2020 [dostęp 2021-05-15] (pol.).
- ↑ Polański: Dobroć Stefanii Buchały była zdumiewająca [online], tvp.info, 11 października 2020 [dostęp 2021-05-15] (pol.).
- ↑ Nie wiedział, że jego babcia ukrywała Romana Polańskiego [online], OnetKobieta, 5 października 2020 [dostęp 2021-05-15] (pol.).
- ↑ PolsatP. News PolsatP., Uhonorowano małżeństwo, które schroniło Romana Polańskiego w czasie II wojny światowej – Polsat News [online], polsatnews.pl [dostęp 2021-05-15] (pol.).
- ↑ Wybawcy Polańskiego pośmiertnie odznaczeni. „To było na granicy fikcji” [online], rmf24.pl [dostęp 2021-05-15] (pol.).
- ↑ Roman Polański przyleci do Polski. Reżyser ma ważny powód [online], Wprost, 5 października 2020 [dostęp 2021-05-15] (pol.).
Linki zewnętrzne
- Opis filmu na stronie portalu Kino Pod Baranami
- Polanski, Horowitz. The Wizards from the Ghetto w bazie IMDb (ang.)
- Polański, Horowitz. Hometown w bazie filmpolski.pl