Prezydent Federalny (Niemcy)
![]() Flaga Prezydenta Federalnego | |||
Obecny | |||
![]() Frank-Walter Steinmeier | |||
Stanowisko | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Data utworzenia | 24 maja 1949 | ||
Długość kadencji | 5 lat | ||
Obecny | Frank-Walter Steinmeier | ||
Obecny od | 19 marca 2017 | ||
Siedziba | Pałac Bellevue w Berlinie, | ||
Strona internetowa | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Bundespr%C3%A4sident_%28Deutschland%29_Logo.svg/220px-Bundespr%C3%A4sident_%28Deutschland%29_Logo.svg.png)
Prezydent Federalny[1] (niem. Bundespräsident, w skrócie: BPr, również Prezydent Republiki Federalnej Niemiec – Präsident der Bundesrepublik Deutschland[2][3]) – głowa państwa Republiki Federalnej Niemiec[4].
Procedura wyboru i sprawowanie urzędu
Prezydent w Niemczech wybierany jest przez Zgromadzenie Federalne, składające się w połowie z wszystkich deputowanych do Bundestagu, a w drugiej połowie z przedstawicieli parlamentów krajów związkowych (Landtagów), oddelegowanych odpowiednio do ich składu i liczby ludności poszczególnych krajów związkowych[1][4]. Często są to nie tylko deputowani tych parlamentów, lecz także znane osobistości publiczne[4].
Wybrany może być każdy obywatel Niemiec, który ukończył czterdziesty rok życia i któremu przysługuje prawo głosowania w wyborach do Bundestagu[4][1].
Kadencja Prezydenta Federalnego trwa 5 lat, a ponowny bezpośredni wybór dopuszczalny jest tylko raz[1].
Obejmując swój urząd, Prezydent Federalny składa wobec zgromadzonych członków Bundestagu i Bundesratu przysięgę o następującej treści: „Przysięgam, że siły swe poświęcę dla dobra Narodu Niemieckiego, że będę pomnażać jego dobro, chronić od szkody, strzec i bronić Ustawy Zasadniczej i ustaw federalnych, że będę sumiennie wypełniać swe obowiązki oraz, że będę sprawiedliwy dla każdego. Tak mi dopomóż Bóg”. Przysięga może być złożona bez odwołania się do Boga[1].
Prezydent Federalny nie ma istotnych władczych kompetencji i nie ponosi odpowiedzialności politycznej[5]. Podczas sprawowania swojego urzędu pełni funkcję integracyjną w polityce wewnętrznej państwa[4].
W razie przeszkody w sprawowaniu lub przedwczesnego złożenia urzędu przez Prezydenta Federalnego, jego uprawnienia przechodzą na Przewodniczącego Bundesratu[1].
Kompetencje
Do kompetencji Prezydenta Federalnego należą:
- reprezentowanie państwa w stosunkach międzynarodowych, ale bez możliwości prowadzenia aktywnej polityki zagranicznej – tylko w porozumieniu z rządem federalnym wolno mu stawiać własne akcenty w swoich przemówieniach na wyjazdach zagranicznych[1][4],
- podpisywanie umów międzynarodowych zawartych między Republiką Federalną Niemiec a innymi państwami[1][4],
- przyjmowanie zagranicznych głów państw i szefów rządów oraz ambasadorów innych państw[4],
- mianowanie ambasadorów Republiki Federalnej Niemiec za granicą[4],
- mianowanie i odwoływanie sędziów federalnych, urzędników federalnych, oficerów oraz podoficerów na wniosek rządu federalnego lub innych organów konstytucyjnych (o ile odpowiednia ustawa nie stanowi inaczej)[1][4],
- zatwierdzanie wysłania zagranicznego ambasadora do Niemiec[4],
- sprawdzanie zgodności ustaw uchwalonych przez Bundestag z Ustawą Zasadniczą RFN (bez wydawania ostatecznego osądu co do tej zgodności – to jest kompetencja Federalnego Trybunału Konstytucyjnego) i podpisywanie ich po kontrasygnowaniu przez kanclerza federalnego lub odpowiedniego ministra federalnego[4],
- zgłaszanie kandydatury do Bundestagu w wyborach na kanclerza federalnego oraz mianowanie lub odwoływanie kanclerza federalnego po udzieleniu wotum zaufania przez Bundestag[4],
- mianowanie lub odwoływanie ministrów federalnych na wniosek Bundestagu[4],
- stosowanie prawa łaski[1],
- organizowanie pogrzebów państwowych[4],
- nadawanie odznaczeń państwowych szczególnie zasłużonym obywatelom[4].
Wymagania podczas sprawowania urzędu
Jako przedstawiciel wszystkich Niemców Prezydent Federalny jest zobowiązany do działania w sposób politycznie neutralny[4]. Ponadto, gdy sprawuje urząd, nie może:
- być członkiem organu ustawodawczego, a także rządu federalnego lub rządu kraju związkowego[4][1],
- sprawować odpłatnie innego urzędu, prowadzić działalności gospodarczej, wykonywać innego zawodu ani być członkiem zarządu lub rady nadzorczej przedsiębiorstwa nastawionego na zysk[1].
Możliwość oskarżenia przed Federalnym Trybunałem Konstytucyjnym
Ustawa Zasadnicza RFN nie przewiduje usunięcia Prezydenta Federalnego z urzędu[4]. Jeżeli Prezydent Federalny podczas sprawowania urzędu umyślnie naruszy Ustawę Zasadniczą lub ustawę federalną, Bundestag lub Bundesrat może oskarżyć go przed Federalnym Trybunałem Konstytucyjnym[4][1]. Wniosek o wniesienie oskarżenia musi być przedstawiony przez co najmniej jedną czwartą członków Bundestagu lub jedną czwartą głosów Bundesratu. Uchwała o wniesieniu oskarżenia wymaga większości dwóch trzecich członków Bundestagu lub dwóch trzecich głosów Bundesratu. Oskarżenie przedstawia pełnomocnik organu oskarżającego[1].
Jeżeli Federalny Trybunał Konstytucyjny stwierdzi, że Prezydent Federalny jest winien umyślnego naruszenia Ustawy Zasadniczej lub innej ustawy federalnej, może orzec o pozbawieniu go urzędu. Po wniesieniu oskarżenia może on postanowić w drodze tymczasowego zarządzenia, że istnieją przeszkody w sprawowaniu urzędu przez prezydenta[1].
Budynki związane z urzędującym Prezydentem Federalnym
-
-
-
- Willa Wurmbach w Berlinie-Dahlem – od 2004 roku służbowe miejsce zamieszkania prezydenta[9]
Prezydenci Federalni
Osobny artykuł: Lista prezydentów Niemiec.
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o V. Prezydent Federalny, [w:] Ustawa Zasadnicza Republiki Federalnej Niemiec z 23 maja 1949 r., Kancelaria Sejmu [dostęp 2018-10-01] .
- ↑ Auswärtiges Amt [online] [dostęp 2023-02-26] (niem.).
- ↑ Deutsche Behörden und Einrichtungen: Bezeichnungen, Abkürzungen, Akronyme zusammengestellt vom Sprachendienst des Auswärtigen Amts [online], Auswärtiges Amt [dostęp 2023-03-06] (niem.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t Bundespräsident. [w:] Themen [on-line]. slpb.de. [dostęp 2022-11-04]. (niem.).
- ↑ Niemcy. Ustrój polityczny, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2018-11-17] .
- ↑ Schloss Bellevue. [w:] Amtssitze [on-line]. bundespraesident.de. [dostęp 2022-11-03]. (niem.).
- ↑ Villa Hammerschmidt. [w:] Amtssitze [on-line]. bundespraesident.de. [dostęp 2022-11-03]. (niem.).
- ↑ Schloss Bellevue, Bundespräsidialamt. [w:] Sehenswürdigkeiten [on-line]. berlin.de. [dostęp 2022-11-03]. (niem.).
- ↑ Dienstvilla des Bundespräsidenten in Berlin-Dahlem. [w:] Amtssitze [on-line]. bundespraesident.de. [dostęp 2022-11-03]. (niem.).
- p
- d
- e
Ustrój | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Organy władzy |
| ||||||
Finanse i kontrola |
| ||||||
Samorząd | |||||||
Dyplomacja | |||||||
Główne partie polityczne |
- DSDE: forbundspræsident