Rainis
![]() Rainis | |||
Imię i nazwisko | Jānis Pliekšāns | ||
---|---|---|---|
Data urodzenia | 11 września 1865 | ||
Data śmierci | 12 września 1929 | ||
Narodowość | łotewska | ||
Język | łotewski | ||
Dziedzina sztuki | dziennikarstwo, tłumaczenia, dramat, literatura dziecięca | ||
Ważne dzieła | |||
| |||
| |||
|
Rainis, właśc. Jānis Pliekšāns (ur. 11 września 1865, zm. 12 września 1929) – łotewski pisarz, dramaturg i dziennikarz, tłumacz literatury rosyjskiej, niemieckiej i angielskiej, autor książek dla dzieci. Polityk socjaldemokratyczny, w latach 1926-1928 minister oświaty Łotwy. Wywarł znaczny wpływ na rozwój łotewskiego języka literackiego oraz literatury łotewskiej. Autor słów pieśni patriotycznej Saule, Pērkons, Daugava[1].
Życiorys
Po ukończeniu gimnazjum w Rydze studiował prawo w Petersburgu (1884–1888), następnie pracował w zawodzie adwokata w Wilnie i Mitawie. Poświęcił się działalności dziennikarskiej: od 1891 do 1895 stał na czele redakcji pisma "Dienas Lapa", po czym znów wyjechał pracować jako adwokat, tym razem do Poniewieża. Wziął udział w wydarzeniach rewolucyjnych na Łotwie w 1905 r., po czym wyemigrował do Szwajcarii.
W niepodległej Łotwie został ministrem oświaty (1926–1928). W 1925 kandydował z ramienia socjaldemokracji w wyborach prezydenckich, jednak przegrał w I turze z Jānisem Čakstem i Kārlisem Ulmanisem.
Tłumaczył na język łotewski dzieła Puszkina, Goethego i Szekspira. Pisywał również dla dzieci, np. "Mušu ķēniņš" (wyd. 1923) czy "Suns un kaķe" (1928).
W 1897 ożenił się z Aspazją.
Dzieła
- Pusideālists (Półidealista, 1901)
- Tālas noskaņas zilā vakarā (Dalekie echa liliowego wieczoru, 1903)
- Lauzstās priedes (Złamane sosny)
- Kalna kāpejs (Wędrowiec)
- Uguns un nakts (Ogień i noc, 1904)
- Vētras sēja (Posiew burzy, 1905)
- Klusā grāmata (Cicha książka, 1909)
- Ave, sol! (1910)
- Tie, kas neaizmirst (Ci, którzy nie zapominają, 1911)
- Zelta zirgs (Złoty koń, 1911)
- Indulis un Ārija (Indulis i Aria, 1911)
- Gals un sākums (Koniec i początek, 1912)
- Pūt, vējiņi! (Wiej, wietrzyku, 1913)
- Spēlēju, dancoju (Tańcząc, śpiewając, 1915)
- Krauklitis (Mały kruk, 1917)
- Daugava (1919)
- Jāzeps un viņa brāļi (Józef i jego bracia, 1919; wyd. pol. 1991)
- Iļja Muromietis (Ilia Muromiec, 1923)
- Lellīte Lolīte (1924)
- Putniņš uz zara (1925)
- Mīla stiprāka par nāvi (1927)
- Kastaņola (1928)
- Saulīte slimnīcā (1928)
- Suns un kaķe (1928)
Przypisy
- ↑ “Daugava” by Rainis (1919). Compendium – Rainis un Aspazija – linked data collection [online], lnb.lv [dostęp 2024-05-12] (ang.).
Bibliografia
- Rainis Jānis, Aforyzmy, oprac. J. Kolbuszewski i S.F. Kolbuszewski, Warszawa 1969
- Rainis Jānis, Czas słońca i inne wiersze, wybrali i przełożyli S.F. Kolbuszewski i J. Kolbuszewski, Warszawa 1969
- Rainis Jānis, Józef i jego bracia, Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Wrocław 1991
- PWN: 3965755
- Britannica: biography/Rainis
- Treccani: rainis
- NE.se: janis-rainis
- Nacionālā enciklopēdija: 55869
- SNL: Rainis
- VLE: janis-rainis
- Catalana: 0054016
- DSDE: J?nis_Rainis
- Hrvatska enciklopedija: 51635