Rusałka admirał
Vanessa atalanta[1] | |||
(Linnaeus, 1758) | |||
![]() | |||
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | stawonogi | ||
Gromada | owady | ||
Podgromada | owady uskrzydlone | ||
Rząd | motyle | ||
Rodzina | rusałkowate | ||
Rodzaj | Vanessa | ||
Gatunek | rusałka admirał | ||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
| |||
| |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/Vanessa_atalanta_~21tdrjob.jpg/220px-Vanessa_atalanta_~21tdrjob.jpg)
Rusałka admirał (Vanessa atalanta) – gatunek motyla z rodziny rusałkowatych (Nymphalidae), obejmujący zasięgiem występowania Palearktykę oraz Amerykę Północną, Azję. Zasięg występowania obejmuje całą Polskę i Rosję.
Charakterystyka
Rozpiętość skrzydeł 58-64 mm. Na przedniej parze czarnych skrzydeł widnieje czerwona, skośna przepaska, na tylnej czerwony pasek brzegowy. Ponadto na przednim skrzydle widać białe plamki. Spodnia strona skrzydeł ma brązowo-żółty wzór. Gąsienice ubarwione od koloru żółto-zielonego po czarny z szaroczarną głową. Charakterystyczną cechą są również żółte pasy z boku i plamki o tej samej barwie, pokrywające całe ciało[3]. Poczwarka szarobrunatna lub brunatna z prążkowanym deseniem oraz żółtym przyprószeniem[3]. Występuje u niej także garb, a na grzbiecie występują dwa rzędy srebrnych kolców[3].
Rozmnażanie, tryb życia, środowisko i pożywienie
Motyl spotykany od 3 dekady maja do 3 dekady czerwca i od 2 dekady lipca do 2 dekady października. Jajo rusałki admirał jest białozielone, beczułkowate, z wierzchu zaokrąglone. Chorion posiada podłużne żeberka. Składane są pojedynczo na pokrzywach. Pojawia się przy tym jedno pokolenie na rok. Rusałka admirał jest gatunkiem wędrownym, a w Polsce spotykane osobniki pochodzą z południowej Europy. Wyjątkowo niektóre zimują. Gąsienice rusałki żerują na pokrzywie zwyczajnej, ponadto skrycie w niej żyją i przepoczwarzają się w niej. Postać dorosła odwiedza w poszukiwaniu nektaru kwiaty sadźca konopniastego, ostrożenia warzywnego i polnego, nawłoci późnej, a wczesną wiosną również kwiaty wierzby iwy. W ogrodach jednak częściej są spotykane na takich roślinach jak: budleja Davida, aksamitka i aster nowobelgijski. Bardzo lubią odwiedzać też sfermentowane owoce i sok wyciekający z drzew. Zamieszkuje polany, leśne dróżki, skraje lasów, a także ogrody, tereny ruderalne i sady. Spotykana również jest w lasach łęgowych[3].
Zagrożenia, ochrona i status
Rusałka admirał na terenie Polski nie jest zagrożona i nie wymaga ochrony[3]. IUCN uznaje rusałkę admirał (Vanessa atalanta) za gatunek najmniejszej troski (LC)[4].
Filatelistyka
Poczta Polska wyemitowała 14 października 1967 r. znaczek pocztowy przedstawiający rusałkę admirała o nominale 2,50 zł, w serii Motyle. Autorem projektu znaczka był Jerzy Desselberger. Znaczek pozostawał w obiegu do 31 grudnia 1994 r.[5].
Galeria
- Gąsienice
- Poczwarka
- z wierzchu
- od spodu
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Vanessa atalanta, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ Vanessa atalanta, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ a b c d e JarosławJ. Buszko JarosławJ., JanuszJ. Masłowski JanuszJ., Motyle dzienne Polski: Lepidoptera: Hesperioidea, Papilionoidea, Wyd. 2, Nowy Sącz: Wydawnictwo "Koliber", 2015, s. 148, ISBN 978-83-930500-9-3 [dostęp 2024-01-02] .
- ↑ Red Admiral - Vanessa atalanta - (Linnaeus, 1758) [online], eea.europa.eu [dostęp 2024-04-25] .
- ↑ Marek Jedziniak: Motyle. www.kzp.pl. [dostęp 2018-05-31]. (pol.).
Linki zewnętrzne
- Opis gatunku na lepidoptera.eu
- Britannica: animal/red-admiral
- БРЭ: 1801147
- SNL: admiral_-_sommerfugl