Sąd Okręgowy w Częstochowie
Państwo |
|
---|---|
Data założenia | 1 stycznia 1999 |
Dziedzina | |
Prezes | Rafał Olszewski |
Adres | ul. Dąbrowskiego 23/25, |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
50°48′58,64″N 19°06′43,31″E/50,816289 19,112029 | |
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/Cz%C4%99stochowa_-_budynek_mieszkalny_NMP_51%3B.jpg/220px-Cz%C4%99stochowa_-_budynek_mieszkalny_NMP_51%3B.jpg)
Sąd Okręgowy w Częstochowie – organ wymiaru sprawiedliwości z siedzibą przy ul. Dąbrowskiego 23/25 w Częstochowie[1].
Status prawny
Sąd okręgowy jest państwową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. W polskim wymiarze sprawiedliwości jest zasadą, że w pierwszej instancji orzeka sąd rejonowy, natomiast sąd okręgowy orzeka jako sąd pierwszej instancji tylko w sprawach o zbrodnie i niektóre występki. Na wniosek sądu rejonowego sąd apelacyjny może przekazać sądowi okręgowemu do rozpoznania w I instancji sprawę o każde przestępstwo ze względu na szczególną wagę lub zawiłość tej sprawy.
Sąd Okręgowy w Częstochowie stanowi element władzy sądowniczej sprawującej wymiar sprawiedliwości na podstawie Konstytucji RP[2]. Sposób organizacji Sądu reguluje ustawa o ustroju sądów powszechnych[3], a także akty wykonawcze[4].
Okręg Częstochowski
Okręg Częstochowski leży w apelacji katowickiej. Sądowi Okręgowemu w Częstochowie podlegają 3 sądy rejonowe[5]:
- Sąd Rejonowy w Częstochowie – (miasto Częstochowa, wszystkie gminy powiatu częstochowskiego oprócz gmin Dąbrowa Zielona, Koniecpol, Lelów i Przyrów oraz wszystkie gminy powiatu kłobuckiego[6])
- Sąd Rejonowy w Lublińcu – (wszystkie gminy powiatu lublinieckiego[6])
- Sąd Rejonowy w Myszkowie – (wszystkie gminy powiatu myszkowskiego, gminy Dąbrowa Zielona, Koniecpol, Lelów i Przyrów z powiatu częstochowskiego oraz gminy Irządze, Kroczyce, Szczekociny i Włodowice z powiatu zawierciańskiego[6])
Struktury organizacyjne
Sądy okręgowe funkcjonują w strukturach sądów powszechnych, które rozstrzygają wszelkie sprawy z zakresu prawa karnego, cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, które nie są zastrzeżone dla innych sądów.
W Sądzie Okręgowym w Częstochowie utworzone zostały następujące wydziały[7]:
- Wydział I Cywilny – do zakresu działania należy rozpoznawanie w I instancji spraw cywilnych i rodzinnych. W ramach wydziału działa Sekcja do Rozpoznawania Spraw o Rozwód i Separację oraz Spraw o Ubezwłasnowolnienie
- Wydział II Karny – wydział do spraw z zakresu prawa karnego w pierwszej instancji oraz rozpoznawania spraw z ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznanie na nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległości bytu Państwa Polskiego.
- Wydział III Penitencjarny i Nadzoru nad wykonaniem orzeczeń karnych – do spraw penitencjarnych i nadzoru nad sądowym postępowaniem wykonawczym w sprawach z zakresu prawa karnego.
- Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych – do zakresu działania należy rozpoznawanie spraw z zakresu prawa pracy rozpoznawanych w I i II instancji oraz rozpoznawanie spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych i w sprawach odwołań rozpoznawanych przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych jest w zasadzie bezpłatne (art. 36 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).
Wyjątek stanowi sytuacja, gdy w procesie ZUS reprezentowany jest przez radcę prawnego. Zakład może wówczas wystąpić o zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Strona przegrywająca proces, ponosi koszty. - Wydział V Gospodarczy – do zakresu działania należy rozpoznawanie w I i II instancji spraw gospodarczych.
- Wydział VI Cywilny Odwoławczy – do zakresu działania należy rozpoznawanie w II instancji spraw cywilnych oraz spraw z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, postępowania w stosunku do osób uzależnionych od alkoholu oraz postępowania w sprawach nieletnich.
- Wydział VII Karny Odwoławczy – do zakresu działania należy rozpoznawanie w II instancji spraw z zakresu prawa karnego, spraw o wykroczenia i spraw przeciwko nieletnim o popełnienie czynu karalnego, jeżeli wobec nieletniego zastosowano środek poprawczy lub gdy środek odwoławczy zawiera wniosek o orzeczenie środka poprawczego.
Historia Sądu
Sąd Okręgowy w Częstochowie został utworzony na podstawie przepisów tymczasowych o urządzeniu sądownictwa w Królestwie Polskim z dnia 19 sierpnia 1917 roku[8]. Sąd ten dzielił się na trzy Wydziały: Cywilny, Karny oraz Rejestr Handlowy. Językiem urzędowym był język polski. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę instytucje wymiaru sprawiedliwości zachowały dotychczasowe siedziby i zakres terytorialny[9]. Sąd Okręgowy w Częstochowie został zlikwidowany z dniem 1 kwietnia 1922 roku[10].
Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 grudnia 1928[11] został powołany do życia Wydział Zamiejscowy w Częstochowie Sądu Okręgowego w Piotrkowie. Obejmował swym zasięgiem terytorialnym okręgi sądów grodzkich w Częstochowie, Janowie, Kłobucku i Krzepicach. Wydział Zamiejscowy dzielił się na 3 Wydziały: Cywilny, Karny i Rejestr Handlowy. Instancją odwoławczą był Sąd Apelacyjny w Warszawie. W 1936 Wydział przeniósł się z lokalu przy III Alei 51 do budynku na rogu ul. Dąbrowskiego i Racławickiej[12]. Wydział Zamiejscowy w Częstochowie Sądu Okręgowego w Piotrkowie zakończył swą działalność z chwilą wybuchu II wojny światowej[13]. 25 listopada 1939 roku Niemcy wznowili funkcjonowanie Sądu Okręgowego w Częstochowie[12].
Z dniem 1 maja 1946 roku utworzono Sąd Okręgowy w Częstochowie. Na terenie okręgu znajdowały się sądy grodzkie w Wieluniu, Wieruszowie, Brzeźnicy, Częstochowie, Kłobucku, Krzepicach, Pławnie, Radomsku, Koziegłowach, Zawierciu i Żarkach[14]. Z dniem 1 stycznia 1951 r. zniesiono dotychczasową strukturę sądową i w jej miejsce utworzono Sąd Powiatowy w Częstochowie, dla miasta Częstochowy i powiatu częstochowskiego[15]. Podlegał on Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach. 1 czerwca 1975 r. utworzono Sąd Wojewódzki w Częstochowie[16].
Sąd Okręgowy w Częstochowie przy ul. Dąbrowskiego został utworzony 1 stycznia 1999[17][18]. Został przekształcony z działającego w tym miejscu Sądu Wojewódzkiego w Częstochowie. Pierwotnie obejmował swą właściwością miejscową Sądy Rejonowe w Częstochowie, Lublińcu, Myszkowie i Oleśnie[19]. Od 2001 r. w okręgu częstochowskim funkcjonowały sądy rejonowe w Częstochowie, Myszkowie i Zawierciu[20], a z dniem 1 stycznia 2004 r. obszar właściwości miejscowej Sądu Okręgowego w Częstochowie został rozszerzony o Sąd Rejonowy w Lublińcu[21][13]. W 2011 r. uroczyście otwarto nową siedzibę sądu (przylegającą do dawnego budynku)[22]. Z dniem 1 kwietnia 2022 r. utworzono Sąd Okręgowy w Sosnowcu, który przejął pod swoją jurysdykcję rejon Zawiercia i powiatu zawierciańskiego[23].
- Prezesi Sądu:[12]
- 1917–1922 – Mieczysław Kokowski
- 1998–2003 – Maciej Pacuda
- 2003–2009 – Hanna Morejska
- 2009–2015 – Robert Grygiel
- 2015–2018 – Adam Synakiewicz
- 2018– nadal – Rafał Olszewski
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Strona Sądu Okręgowego w Częstochowie
- ↑ Dz.U. z 1997 r. nr 78, poz. 483
- ↑ Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 217), w skrócie u.s.p.
- ↑ W szczególności rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 867), zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej (Dz. Urz. MS z 2019 r. poz. 138) oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie nadzoru administracyjnego nad działalnością administracyjną sądów powszechnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1166)
- ↑ Strona Sądu Okręgowego w Częstochowie.
- ↑ a b c Strona Sądu Okręgowego w Częstochowie
- ↑ Sąd Okręgowy – struktura organizacyjna
- ↑ Dz.Urz. Departamentu Sprawiedliwości Tymczasowej Rady Stanu, 1917, Nr 1, poz. 1
- ↑ Dekret z dnia 7 lutego 1919 roku w przedmiocie dyslokacji sądów (Dz.U. z 1919 r. nr 14, poz. 170)
- ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1921 roku w przedmiocie zmiany właściwości terytorialnej sądów apelacyjnych i sądów okręgowych na terenie byłego Królestwa Polskiego (Dz.U. z 1922 r. nr 1, poz. 2)
- ↑ (Dz.U. z 1928 r. nr 104, poz. 948)
- ↑ a b c Encyklopedia Częstochowy: Sąd Okręgowy [online], encyklopedia.czestochowa.pl [dostęp 2022-11-02] (pol.).
- ↑ a b Strona Sądu Okręgowego w Częstochowie. Historia Sądu
- ↑ Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 kwietnia 1946 r. w sprawie utworzenia Sądu Okręgowego w Częstochowie i w sprawie przeniesienia części ksiąg hipotecznych z wydziałów hipotecznych Sądów Okręgowych w Kaliszu, Piotrkowie i Sosnowcu do wydziału hipotecznego Sądu Okręgowego w Częstochowie (Dz.U. z 1946 r. nr 13, poz. 97).
- ↑ Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 listopada 1950 r. o dostosowaniu sądów powszechnych do nowych przepisów ustrojowych i o zniesieniu sądów zbędnych (Dz.U. z 1950 r. nr 54, poz. 496).
- ↑ Rozporządzenie ministra sprawiedliwości z dnia 31 maja 1975 r. w sprawie utworzenia sądów wojewódzkich i sądów rejonowych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 1975 r. nr 18, poz. 99)
- ↑ Art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 1998 r. nr 160, poz. 1064)
- ↑ Rozporządzenie ministra sprawiedliwości z dnia 30 grudnia 1998 r. w sprawie utworzenia sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 1998 r. nr 166, poz. 1253, ze zm.)
- ↑ Rozporządzenie ministra sprawiedliwości z dnia 30 grudnia 1998 r. w sprawie utworzenia sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 1998 r. nr 166, poz. 1253)
- ↑ Rozporządzenie ministra sprawiedliwości z dnia 18 maja 2001 r. w sprawie utworzenia sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 2001 r. nr 64, poz. 654)
- ↑ Rozporządzenie ministra sprawiedliwości z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie utworzenia sądów rejonowych w Miliczu, Mrągowie, Rykach i Wschowie oraz zmiany rozporządzenia w sprawie sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 2003 r. nr 219, poz. 2164)
- ↑ Sąd Okregowy w Częstochowie ma nową siedzibę [online], www.ebos.pl [dostęp 2022-11-02] (pol.).
- ↑ Wyborcza.pl [online], czestochowa.wyborcza.pl [dostęp 2022-10-31] .
- p
- d
- e
|
- VIAF: 30164114911010051887
- PLWABN: 9812459000405606