Służew nad Dolinką
osiedle i część miasta Warszawy | |||
![]() Część zachodnia osiedla. Widok z południowego wschodu znad alei Harcerzy Rzeczypospolitej. Na pierwszym planie budynek przy ul. Batuty 1 | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Miasto | Warszawa | ||
Powierzchnia | 0,524 km² | ||
Populacja (2021) • liczba ludności |
| ||
Położenie na mapie Warszawy ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa mazowieckiego ![]() | |||
![]() | |||
|
Służew nad Dolinką[1][2] lub dawniej: Służew nad Doliną[3][4] – osiedle i część miasta na Służewie w dzielnicy Mokotów w Warszawie.
Położenie i charakterystyka
Osiedle Służew nad Dolinką położone jest na stołecznym Mokotowie, na południowym wschodzie obszaru Miejskiego Systemu Informacji Służew[5][6]. Składa się z dwóch części: zachodniej (budowanej jako Służew nad Doliną I) i wschodniej (Służew nad Doliną II) ograniczonych ulicami Puławską, Wałbrzyską, Kmicica, Łukową, a także Doliną Służewską z Potokiem Służewieckim od południa[3][7][8]. Zajmuje obszar ok. 52,4 ha[3][4].
Przez osiedle przebiegają ulice Jana Sebastiana Bacha, Batuty, Sonaty, Wolfganga Amadeusza Mozarta, Wróbla, Zygmunta Noskowskiego, Józefa Elsnera, Tarniny (wschodnia część), Nowoursynowska oraz aleja Harcerzy Rzeczypospolitej[5][9] (duża część nazw ulic jest powiązana z muzyką[10]). Na jego terenie znajduje się wejście do stacji metra Służew[5]. Graniczy na północy z nowym cmentarzem na Służewie[5], a na południu z parkiem Dolina Służewska będącym częścią Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu[11][5]. Znajdują się tu dwa pomniki przyrody w postaci głazów narzutowych[12][13].
Za realizację kompleksu mieszkaniowego, budowanego od 1973 roku, odpowiadała powstała w 1958 roku Spółdzielnia Mieszkaniowa „Mokotów”[14][3]. Od 1991 osiedlem zarządza Spółdzielnia Mieszkaniowa „Służew nad Dolinką”, która powstała poprzez podział poprzedniej[8]. W tym samym roku zmieniono też oficjalną nazwę osiedla zmieniając „Dolinę” na „Dolinkę”[15]. Spółdzielnia zarządza, według stanu z 2021 roku, 46 budynkami, w tym 42 w zasobach własnych[15]. Grunty leżące w jej gestii mają powierzchnię ponad 42 ha, a liczba mieszkańców osiedla to ok. 10000[15].
Cechami wyróżniającymi osiedle z punktu widzenia architektonicznego są: niejednorodne bryły budynków, kolorystyka różnicująca poszczególne sektory kompleksu złożona z koloru białego i różnych intensywnych barw[3] (czerwona, niebieska, zielona, czarna[16]), a także charakterystyczne balkony wsparte na żelbetowych słupach[15]. Podobne podpory pod balkonami zastosowano w Warszawie także na osiedlach Stawki i Wrzeciono[17]. Osiedle zostało zaprojektowano w powiązaniu ze skarpą dolinki i występującą na jej obszarze zielenią[3]. Na jego terenie rośnie ok. 3000 drzew (dominują klony, lipy i brzozy)[15][10].
Zabudowa i historia
Służew nad Doliną I
Część zachodnia osiedla została zaprojektowana przez Janusza Nowaka, Piotra Sembrata i Jerzego Kuźmienkę z Zakładu Projektowania Kombinatu Budownictwa Miejskiego – Śródmieście w Warszawie[3][4]. W skład zespołu wchodzili także Tadeusz Parzyński, Władysław Bryndza-Nacki, Georgi Czarkwiani oraz Jerzy Leszczyński[4]. Osiedle zostało wybudowane w latach 1973–1978[3]. Jego powierzchnia wynosi 40,83 ha[4]. Kwartał składa się z budynków wielorodzinnych o 4, 11 i 13 kondygnacjach wybudowanych w nowatorskiej ówcześnie technologii ramy H[3][4]. Całość zaplanowano na 4400 mieszkań o średniej powierzchni 50 m² dla 15100 mieszkańców[4]. Uzupełnieniem były przedszkole, żłobek, budynki administracyjne oraz pawilony handlowe[3]. Pomiędzy blokami przy ul. Batuty 3 a Jana Sebastiana Bacha 22 utworzono amfiteatr znajdujący się na niewielkim wzniesieniu[16]. Kubatura budynków mieszkalnych to 1 032 000 m³, a usługowych 118 500 m³[4]. Generalnym wykonawcą zespołu był Kombinat Budownictwa Mieszkaniowego Zjednoczenia Budownictwa „Warszawa”[18].
Wyróżniającym się obiektem, a jednocześnie jednym z pierwszych oddanych do użytkowania, był budynek przy ul. Wałbrzyskiej 19[10]. Przy jego wznoszeniu wykorzystano dużo, jak na ówczesne czasy, tworzyw sztucznych, od okien po elementy wyposażenia[10]. Blok nazywany był „chemikaliowcem” lub „plastikowcem”[10]. Jego wyposażenie, takie jak tapety, sanitariaty i wykładziny, pochodziło z importu z Francji, a blachy elewacyjne ze Szwecji[10].
Zachodnia część osiedla Służew nad Doliną została uhonorowana tytułem Mistera Warszawy przyznawanym przez dziennik „Życie Warszawy” ex aequo wraz z dwoma innymi obiektami za 1978 rok[18].
Służew nad Doliną II
Część wschodnia została zaprojektowana przez Janusza Kazubińskiego i Marię Zalewską, a wybudowana w latach 1976–1979[3]. Na osiedle składają się budynki wielorodzinne o 4 i 11 kondygnacjach wybudowane w technologii ramy H i wielkoblokowej „Ż” z 916 mieszkaniami zaplanowanymi dla 3200 osób[3]. Powstał też pawilon handlowy[3]. Powierzchnia osiedla to 11,6 ha[3].
Późniejsza zabudowa
Spółdzielnia Mieszkaniowa „Służew nad Dolinką” od 2003 roku prowadzi na terenie osiedla dalszą działalność deweloperską[15]. Powstały kolejne budynki z przeważającą funkcją mieszkalną[15][10]:
- Noskowskiego 2 (zakończenie budowy w 2005 roku): 58 mieszkań i 1 lokal użytkowy;
- Puławska 255 (2009): 128 mieszkań i 3 lokale użytkowe;
- Puławska 255A (2010): 17 mieszkań i 1 lokal użytkowy;
- Elsnera 34 (2012): 113 mieszkań i 1 lokal użytkowy;
- Mozarta 1, „Dom nad Doliną” (2017): 103 mieszkania i 2 lokale użytkowe;
- Sonaty 5, „Sonata nad Dolinką” (2021): 135 mieszkań i lokale usługowe.
Kolejnym budowanym budynkiem mieszkalnym jest obiekt u zbiegu ulicy Puławskiej i Wałbrzyskiej w miejscu pawilonu handlowego zajmowanego przez Mokpol i restauracji McDonald’s[10]. Nazwa inwestycji to Wałbrzyska 21 i wznoszona jest od 2023 – mieściła będzie 160 lokali mieszkalnych, kilkanaście usługowych i prawie 250 miejsc postojowych na trzykondygnacyjnym garażu podziemnym[19].
W granicach osiedla znajduje się także wybudowane w latach 1996–1999 roku Centrum Handlowe „LAND”[20].
W kulturze
Na osiedlu przez pewien czas mieszkał artysta Zdzisław Beksiński[16]. W 2007 na budynku przy ul. Sonaty 6, w którym mieszkał i gdzie został zamordowany, powstał poświęcony mu mural autorstwa Piotra Janowczyka[16].
Swoją młodość spędził tu raper Tede[16]. Nazwa płyty z 2006 roku „Esende Mylffon” wywodzi się częściowo od skrótu nazwy osiedla – SND[16]. Nakręcono tu teledysk do utworów znajdujących się na tym albumie – „Blask/To jeszcze nie koniec”[16].
Służew nad Dolinką był miejscem kręcenia scen serialu Zmiennicy w reżyserii Stanisława Barei, a także toczy się tu część akcji powieści Joanna Chmielewskiej – Lesio[16].
Na osiedlu znajduje się ulica Batuty, na podstawie której w 2004 roku stworzono w polskojęzycznej Wikipedii mistyfikację dotyczącą istnienia Henryka Batuty[16]. W rzeczywistości nazwa ulicy nawiązuje do muzyki a nie człowieka[16].
Galeria
|
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 1 stycznia 2023, identyfikator PRNG: 125033
- ↑ Rada miasta stołecznegoR. Warszawy Rada miasta stołecznegoR., Uchwała nr XXV/697/2020 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 16 stycznia 2020 r. w sprawie zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, „Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego”, 16 stycznia 2020, s. 41 .
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n BarbaraB. Petrozolin-Skowrońska BarbaraB. (red.), Encyklopedia Warszawy, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 790, ISBN 83-01-08836-2 .
- ↑ a b c d e f g h „Służew nad Doliną”. Osiedle mieszkaniowe w Warszawie, „Architektura” ((1–2/78)), Warszawa: Stowarzyszenie Architektów Polskich, 1978, s. 36–42, ISSN 0003-8814 .
- ↑ a b c d e Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Geoportal krajowy. geoportal.gov.pl. [dostęp 2021-06-20].
- ↑ Rada GminyR.G. Warszawa-Centrum Rada GminyR.G., Uchwała Nr 389/XXXVI/96 Rady Gminy Warszawa-Centrum z dnia 19 września 1996 r. [online]
- ↑ Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie 1965–1989. Warszawa: "Arkada" Pracownia Historii Sztuki, 2005, s. 90. ISBN 83-908950-7-2.
- ↑ a b Historia Spółdzielni, „Nad Dolinką” (1/2006), s. 2 .
- ↑ Spółdzielnia Mieszkaniowa „Służew nadS.M.„S. Dolinką” Spółdzielnia Mieszkaniowa „Służew nadS.M.„S., Plan osiedla [online] [dostęp 2021-06-27] .
- ↑ a b c d e f g h Spółdzielnia Mieszkaniowa "Służew nadS.M."S. Dolinką" Spółdzielnia Mieszkaniowa "Służew nadS.M."S., 25 lat Spółdzielni Mieszkaniowej "Służew nad Dolinką" w Warszawie, Warszawa: SM "Służew nad Dolinką", 2016, s. 9, 19, 25–27, 39, ISBN 83-944923-0-4 .
- ↑ Generalna Dyrekcja OchronyG.D.O. Środowiska Generalna Dyrekcja OchronyG.D.O., Warszawski obszar chronionego krajobrazu [online] [dostęp 2021-06-27] .
- ↑ Generalna Dyrekcja OchronyG.D.O. Środowiska Generalna Dyrekcja OchronyG.D.O., Pomnik przyrody [online] [dostęp 2021-06-27] .
- ↑ Generalna Dyrekcja OchronyG.D.O. Środowiska Generalna Dyrekcja OchronyG.D.O., Pomnik przyrody [online] [dostęp 2021-06-27] .
- ↑ BarbaraB. Petrozolin-Skowrońska BarbaraB. (red.), Encyklopedia Warszawy, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 505, ISBN 83-01-08836-2 .
- ↑ a b c d e f g 30 lat nad Dolinką. 1991–2021, „Nad Dolinką” (33/2021), s. 15–16, 19, 20 .
- ↑ a b c d e f g h i j JarosławJ. Trybuś JarosławJ., Przewodnik po warszawskich blokowiskach, Łódź: Muzeum Powstania Warszawskiego, Księży Młyn Dom Wydawniczy Michał Kotliński, 2018, s. 160–163, 165, 168, 171–173, ISBN 978-83-7729-462-8 .
- ↑ MałgorzataM. Piwowar MałgorzataM. i inni, Mur. Ilustrowany atlas architektury Muranowa, Warszawa: Centrum Architektury, 2022, s. 29, ISBN 978-83-961764-7-9 .
- ↑ a b BarbaraB. Petrozolin-Skowrońska BarbaraB. (red.), Encyklopedia Warszawy, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 497–498, ISBN 83-01-08836-2 .
- ↑ Wieści z budowy, „Nad Dolinką” (38/2023), s. 14, 18 .
- ↑ Centrum LAND [online] [dostęp 2021-06-27] .
- p
- d
- e
Obszary MSI – Górny Mokotów |
|
---|---|
Obszary MSI – Dolny Mokotów |
|
Części miasta wg PRNG |
|
Inne |