Stanisław Ordyk
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 15 lutego 1917 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 11 czerwca 1979 |
Przebieg służby | |
Siły zbrojne |
|
Jednostki | |
Główne wojny i bitwy | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() |
Stanisław Ordyk ps. „Czernik”, (ur. 15 lutego 1917 w Machowie, zm. 11 czerwca 1979 w Zabrzu) – polski działacz ruchu ludowego, żołnierz wojny obronnej 1939 r., dowódca oddziału Batalionów Chłopskich, oficer Wojska Polskiego.
Życiorys
Urodził się w 1917 r. w rodzinie chłopskiej mieszkającej w Machowie. Ukończył szkołę podstawową i dwuletnią szkołę rolniczą w Mokrzyszowie. W czasie nauki wstąpił do Związku Młodzieży Wiejskiej "Wici" a po zakończeniu edukacji jako ochotnik zgłosił się do służby zawodowej w wojsku polskim. Służbę pełnił w 24 batalionie Korpusu Ochrony Pogranicza w Sejnach.
W czasie kampanii wrześniowej 1939 r. walczył w bitwach nad Narwią i pod Grodnem. Po wyrwaniu się z niemieckiego okrążenia w rejonie Sopoćkiń razem z oddziałem przekroczył granicę litewską i został internowany w obozie jeńców wojennych w Birsztanach[1]. Tam Związek Studentów Polskich przygotował mu fałszywy paszport na nazwisko Czernik, które stało się jego pseudonimem. W lutym 1940 r. Stanisław Ordyk wrócił do swej rodzinnej wsi Machów. Wstąpił do tworzonych Batalionów Chłopskich, przyjął pseudonim „Czernik „ został powiatowym szefem łączności i szefem Komendy Obwodu[2]. Jako dowódca oddziału partyzanckiego Batalionów Chłopskich liczącego około 120 ludzi[3]. brał udział, 25 marca 1943 r. w nieudanej akcji na więzienie w Mielcu przeprowadzanym razem z oddziałem Armii Krajowej[4]. 10 października 1943 r. dowodził oddziałem w potyczce z żandarmerią w pobliżu miejscowości Stale. W walce zginęło czterech Niemców[5]. 30 lipca 1944 r. razem z oddziałem brał udział w walkach przy tworzeniu przez armie radziecką przyczółka sandomiersko-baranowskiego[6][7].
Osobny artykuł: Oddział Partyzancki BCh Czernika.
Po rozwiązaniu oddziału i służbie w Milicji Obywatelskiej razem z grupą około 20 partyzantów wstąpił w szeregi Ludowego Wojska Polskie i przeszedł szlak bojowy najpierw z I Armią a następnie II Armią wojska polskiego. Służył w 1 Pułku Samochodowym[8].
Po zakończeniu II wojny światowej napisał książkę Hasło "Wisła" wydaną w 1970 r. przez Ludową Spółdzielnię Wydawniczą. Książkę w formie wspomnień dowódcy oddziału partyzanckiego, poświęcił pamięci Józefa Dybusa oraz wszystkim żołnierzom Batalionów Chłopskich, ziemi tarnobrzesko-sandomierskiej, którzy życie swoje oddali za wolność Polski[9].
Odznaczenia
Przypisy
- ↑ Stanisław Ordyk, Hasło Wisła. LSW 1970, s.12.13.14
- ↑ Jan Sokół, Konspiracja nad Wisłą i Sanem, Warszawa 1976, s.47.
- ↑ Janusz Gmitruk, Piotr Matusak, Jan Nowak, Kalendarium działalności bojowej Batalionów Chłopskich 1940-1945. Warszawa 1983, s.653
- ↑ Janusz Gmitruk, Piotr Matusak, Jan Nowak, Kalendarium działalności bojowej Batalionów Chłopskich 1940-1945. Warszawa 1983, s.109
- ↑ Janusz Gmitruk, Piotr Matusak, Jan Nowak, Kalendarium działalności bojowej Batalionów Chłopskich 1940-1945. Warszawa 1983, s.233
- ↑ Janusz Gmitruk, Piotr Matusak, Jan Nowak, Kalendarium działalności bojowej Batalionów Chłopskich 1940-1945. Warszawa 1983, s.501,502
- ↑ Alina Fitowa, Bataliony Chłopskie w Małopolsce. Działalność organizacyjna, polityczna i zbrojna, Warszawa 1984, s.450.
- ↑ Słownik biograficzny 1989 ↓, s. 299,.
- ↑ Stanisław Ordyk, Hasło Wisła. LSW 1970, s.5
Bibliografia
- Alina Fitowa, Bataliony Chłopskie w Małopolsce 1939-1945. Działalność organizacyjna polityczna i zbrojna. Warszawa 1984
- Jan Sokół, Konspiracja nad Wisłą i Sanem, Warszawa 1976,
- Janusz Gmitruk, Piotr Matusak, Jan Nowak, Kalendarium działalności bojowej Batalionów Chłopskich 1940-1945. Warszawa 1983
- Praca zbiorowa: Słownik biograficzny działaczy ruchu ludowego. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1989.