Stanisław Tołłoczko
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 22 sierpnia 1868 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 5 marca 1935 | ||
Zawód, zajęcie | chemik | ||
Narodowość | polska | ||
Uczelnia | Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie | ||
Wyznanie | rzymsko-katolickie | ||
Odznaczenia | |||
![]() | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/The_grave_of_Stanislav_Tollochko.jpg/240px-The_grave_of_Stanislav_Tollochko.jpg)
Stanisław Tołłoczko (ur. 22 sierpnia 1868 w Czelejowie k. Brześcia, zm. 5 marca 1935 we Lwowie) – polski chemik, profesor.
Życiorys
Syn Jana Tołłoczki i Karoliny z Jaskłowskich. Jego ojciec brał udział w powstaniu styczniowym w 1863 za co został przez Rosjan zesłany na Sybir, a majątek Rakowica koło Brześcia miał być skonfiskowany[1]. Stanisław w 1893 ukończył Cesarski Uniwersytet Warszawski z tytułem kandydata nauk przyrodniczych. W 1896 uzyskał tytuł naukowy doktora filozofii na Uniwersytecie w Getyndze. Został asystentem na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie w 1901 habilitował się uzyskując tytuł docenta chemii fizycznej. W 1905 powołany na profesora Uniwersytetu Lwowskiego, a w jego strukturze został kierownikiem Katedry Chemii Nieorganicznej, od 1918 do 1935 w ramach Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Uniwersytetu Jana Kazimierza. Od 1914 do 1917 pełnił funkcję dziekana Wydziału Filozoficznego lwowskiego uniwersytetu.
W 1923 był wiceprezesem zarządu lwowskiego Polskiego Towarzystwa Chemicznego[2]. W 1935 wybrany na prezesa PTCh. Był kierownikiem I Instytutu Chemicznego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Członek przybrany Towarzystwa Naukowego we Lwowie, członek czynny Towarzystwa Naukowego w Warszawie, w latach 1912–1913 prezes Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika. W latach 1908–1914 redaktor „Kosmosu”.
Zajmował się głównie kinetyką reakcji chemicznych. Wraz z Ludwikiem Brunerem był autorem wielokrotnie wznawianych podręczników chemii nieorganicznej (przy współpracy Wiktora Kemuli)[3] i organicznej[3] (wydania powojenne w opracowaniu Bogusława Bobrańskiego)[4][5].
Zmarł 5 marca 1935, a 7 marca odbył się jego pogrzeb. Pochowany w kaplicy w pobliżu majątku rodzinnego w Rakowicy (obecnie na terenie Białorusi)[1].
Jego córka, Krystyna Różyska, była znaną polską architektką[6].
Odznaczenie
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (9 listopada 1932)[7]
Przypisy
- ↑ a b MarcinM. Zgliński MarcinM. (red.), Materiały do Dziejów Sztuki Sakralnej, Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa brzeskolitewskiego, część V, tom 1, Kraków: Międzynarodowe Centrum Kultury, 2013, ISBN 978-83-63463-10-6 .
- ↑ Memorjał Oddziału Lwowskiego Pol. Tow. Chemicznego do Ministerstwa Przemysłu i Handlu w Warszawie w sprawie laboratorjum naukowo-doświadczalnego w Państwowej Fabryce Olejów Mineralnych w Drohobyczu. „Przemysł Chemiczny”. 7, s. 191–193, 1923. [dostęp 2020-02-16].
- ↑ a b Tołłoczko, Stanisław (1868–1935). Katalog Biblioteki Narodowej. [dostęp 2020-02-16].
- ↑ Chemia organiczna. Wyd. 7 dawnego podręcznika L. Brunera i St. Tołłoczki, uzup. i oprac. Bogusław Bobrański, PWN 1954. Katalog Biblioteki Narodowej. [dostęp 2020-02-16].
- ↑ Bogusław Bobrański, Stanisław Tołłoczko, Chemia organiczna. Na podst. wyd. 7 podręcznika L. Brunera i S. Tołłoczki uzup. przez B. Bobrańskiego, PWN 1957. Katalog Biblioteki Narodowej. [dostęp 2020-02-16].
- ↑ PaulinaP. Hyła PaulinaP., Zarys życia i twórczości Krystyny Tołłoczko-Różyskiej [online], Bunkier Sztuki, 12 kwietnia 2016 [dostęp 2023-04-19] .
- ↑ M.P. z 1932 r. nr 259, poz. 295 „za działalność naukową i pedagogiczną”.
Bibliografia
- Wielka Encyklopedia Powszechna PWN, t. 11, str. 566, PWN, Warszawa 1968.
- Zgon ś. p. prof. U. J. K. dr. Stanisława Tołłoczki, „Gazeta Lwowska”, nr 53, 6 marca 1935, s. 2 [dostęp 2020-02-16] .
- Jan Draus: Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie 1918–1946. Portret kresowej uczelni. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2007, s. 36. ISBN 978-83-7188-964-6.
Linki zewnętrzne
- Prace Stanisława Tołłoczki [online], Polona.pl [dostęp 2020-02-16] . w serwisie
- PWN: 3987865