Statki typu Liberty
![]() | Ten artykuł dotyczy statków typu Liberty. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy. |
![]() Statek typu Liberty „SS John W. Brown” w roku 2000 na Wielkich Jeziorach | |||
Bandera |
| ||
---|---|---|---|
Dane podstawowe | |||
Typ | statek towarowy | ||
Historia | |||
Data budowy | 1941–1945 | ||
Dane techniczne | |||
Wyporność | 14 100 t | ||
Nośność (DWT) | 10 500 t | ||
Liczebność załogi | 42 | ||
Długość całkowita (L) | 134,57 m | ||
Szerokość (B) | 17,34 m | ||
Zanurzenie (D) | 7,70 m | ||
Wysokość (H) | 11,38 m | ||
Pojemność | 9146 RT | ||
Napęd mechaniczny | |||
Silnik | maszyna parowa | ||
Moc silnika | 2500 KM | ||
Prędkość maks. | 11 w. | ||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0f/Libertyship_linedrawing_en.jpg/240px-Libertyship_linedrawing_en.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/SS_Patrick_Henry_Liberty_ship_1941.jpg/240px-SS_Patrick_Henry_Liberty_ship_1941.jpg)
Statki typu Liberty (ang. Liberty ships) – transportowe jednostki pływające budowane masowo w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych podczas II wojny światowej, w celu zastąpienia strat wojennych. Statki charakteryzowały się bardzo uproszczoną konstrukcją. W polskim żargonie marynarskim były popularnie nazywane „Liberciakami”. W sumie w latach 1941–1945 wybudowano 2710 statków tego typu[1].
Konstrukcja i historia
Konstrukcja bazowała na zmodyfikowanym brytyjskim modelu statku firmy Joseph L. Thompson & Sons z Sunderlandu zbudowanym w 1879. Statki wyróżniały się niskimi kosztami budowy, prostą konstrukcją i pojemnymi pięcioma ładowniami. Ich zasięg wynosił 17 000 mil morskich, były opalane węglem (wybudowane w Kanadzie) lub olejem (wybudowane w USA). Załoga przeciętnego statku typu „Liberty” składała się z 42 oficerów i marynarzy (podczas wojny dodatkowo z 21 artylerzystów).
Pierwszy statek typu Liberty „Patrick Henry” został wybudowany w ciągu 244 dni. Po wprowadzeniu produkcji seryjnej wybudowanie jednego statku zajmowało 40 dni. Rekordzistą serii był statek „Robert E. Peary” (od położenia stępki do zwodowania stocznia potrzebowała 4 dni, 15 godzin i 30 minut, trzy dni później statek wyruszył w rejs próbny).
- Dzień 2
- Dzień 6
- Dzień 10
- Dzień 14
- Dzień 24
Na skutek działań wojennych zatonęło 196 statków typu „Liberty”. Dodatkowo około 100[potrzebny przypis] statków zatonęło na skutek pęknięć wadliwych spoin (głównie w konwojach atlantyckich i arktycznych). Statki typu „Liberty” zostały zastąpione statkami typu „Victory”.
Jedynym statkiem typu „Liberty” w składzie Polskiej Marynarki Handlowej podczas II wojny światowej był s/s „Opole”, dzierżawiony przez Gdynia–Ameryka Linie Żeglugowe, który został zwrócony Stanom Zjednoczonym w 1947[2].
Statki muzea
SS Jeremiah O’Brien
W porcie w San Francisco, statek brał udział w desancie w Normandii.
SS John W. Brown
W porcie Baltimore w stanie Maryland.
SS Arthur M. Huddell
W porcie w Pireusie przemianowany na SS Hellas Liberty.
Statki typu Liberty pod polską banderą
Podczas II wojny światowej
- s/s „Opole”[3](eks Walter Hines Page) – nr 912, lista statków typu Liberty według numeru kadłuba (901–1050).
- s/s „Ostrowiec” (do przekazania statku pod polską banderę nie doszło).
Statki zakupione po wojnie (w latach 1958–1963)[4]
- s/s „Huta Ferrum” (eks George H. Flanders) – nr 1619, lista statków typu Liberty według numeru kadłuba (1501–1650)
- s/s „Huta Będzin” (eks Samlamu)
- s/s „Przyszłość” (eks Amelia Earhart)
- s/s „Kopalnia Czeladź” (eks Samdak / John Russel Pope)
- s/s „Kopalnia Bobrek” (eks David F. Barry)
- s/s „Chorzów” (eks Horace Wells)
- s/s „Kopalnia Miechowice” (eks Samettrick)
- s/s „Huta Sosnowiec” (eks Samsylarna)
- s/s „Kopalnia Siemianowice” (eks Morris Sheppard)
- s/s „Huta Zygmunt” (eks James Oliver Curwood)
- s/s „Kopalnia Zabrze” (eks Raymond V. Ingersoll)
- s/s „Huta Łabędy” (eks James G. Maguire)
- s/s „Kopalnia Kazimierz” (eks Margaret Brent)
- s/s „Huta Ostrowiec” (eks Ralph A. Cram)
- s/s „Kopalnia Mysłowice” (eks Gideon Welles) – nr 563, lista statków typu Liberty według numeru kadłuba (451–600)
Przypisy
- ↑ Liberty Ships built by the United States Maritime Commission in World War II [online], www.usmm.org [dostęp 2022-03-21] .
- ↑ Jan Piwowoński: Flota spod biało-czerwonej, Warszawa 1989, s. 137.
- ↑ Prawdopodobnie przypadkowo uchwycony na pocztówce wydanej przez PTTK około 1952 pod tytułem „Flota handlowa” [pocztówka nr 692], nr zamówienia w drukarni – Zakłady Wklęsłodrukowe RSW „Prasa”, Warszawa, nr 2-B-28585.
- ↑ Jan Piwowoński: Flota spod biało-czerwonej, Warszawa 1989, s. 139.
Linki zewnętrzne
- National Liberty Ship Memorial – Statek muzeum S.S. Jeremiah O’Brien. [dostęp 2021-12-04]. (ang.).
- SS John W. Brown. [dostęp 2021-12-04]. (ang.).
- Lista statków typu Liberty. [dostęp 2021-12-04]. (ang.).
- Muzeum SS Hellas Liberty. [dostęp 2021-12-04]. (gr.).
- p
- d
- e
|
- SNL: libertyskip
- Catalana: 0037168