Strzepcz
wieś | |||
![]() miejscowość z lotu ptaka | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Powiat | wejherowski | ||
Gmina | Linia | ||
Liczba ludności (2021) | |||
Strefa numeracyjna | 58 | ||
Kod pocztowy | 84-222[4] | ||
Tablice rejestracyjne | GWE | ||
SIMC | 0165681 | ||
Położenie na mapie gminy Linia ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa pomorskiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu wejherowskiego ![]() | |||
![]() | |||
|
Strzepcz (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Strzépcz) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Linia[5][6].
Wieś leży na Pojezierzu Kaszubskim, na północnym skraju kompleksu Lasów Mirachowskich i nad jeziorem Strzepcz w zasięgu „Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina Łeby”.
Strzepcz jest siedzibą sołectwa Strzepcz, w którego skład wchodzą również Dargolewo, Głodnica i Zielony Dwór. W Strzepczu znajduje się parafia św. Marii Magdaleny należąca do dekanatu Sierakowice w diecezji pelplińskiej.
Hieronim Derdowski wspomniał o Strzepczu w swoim poemacie O Panu Czorlińścim co do Pucka po sece jachoł.
Wieś królewska w starostwie mirachowskim w województwie pomorskim w II połowie XVI wieku[7].
Do 1954 roku miejscowość była siedzibą gminy Strzepcz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.
16 czerwca 2013 Strzepcz wraz z tutejszą parafią obchodził 700-lecie istnienia[8].
W miejscowości znajduje się jedna z 13 figur szlaku turystycznego „Poczuj kaszubskiego ducha” – wykonana przez Jana Redźkę na podstawie opracowania „Bogowie i duchy naszych przodków. Przyczynek do kaszubskiej mitologii” Aleksandra Labudy rzeźba przedstawiająca wąsatego kaszubskiego demona zwanego Grzenia, opiekuna sennych marzeń[9].
Przez wieś kursują linie autobusowe PKS Gdynia. Zapewniają dojazd do m.in. Wejherowa czy Lęborka[10][11][12][13][14][15].
Do sierpnia 2012 roku istniało tutaj Kaszubskie Liceum Ogólnokształcące. Przestało ono istnieć ze względu na brak chętnych[16]. Zamiast tego, w miejscu byłego liceum istnieje dzisiaj Ośrodek Rehabilitacyjno-Edukacyjno-Wychowawczy[17].
We wsi mieści się Ośrodek Szkolenia Poligonowego Wojsk Specjalnych[18].
We wsi istnieje Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej[19].
Integralne części wsi
SIMC | Nazwa | Rodzaj |
---|---|---|
0165698 | Dargolewo | część wsi |
0165706 | Głodnica | część wsi |
0165712 | Zielony Dwór | część wsi |
Historia
Pierwsza wzmianka wsi pochodzi z 11 czerwca 1314 roku, kiedy to wieś nazywała się Scherpzig. W tym samym roku powstała parafia[20][21]. Nazwa Strzepcz pojawiła się po raz pierwszy w 1534 roku[22].
W okolicy wsi, w rejonie Góry Szubieniczej (Galgenberg) odnaleziono liczne popielnice grobowe. Od 1594 r. odbywały się tutaj sejmiki powiatu mirachowskiego[21]. Do 1864 r. kościół w Sianowie był filią Strzepcza.
Od 1757 roku istniał szpital (przytułek) dla ubogich przy kościele, fundowany przez Przebendowskiego. Budynek został rozebrany po II wojnie światowej[22].
Pod koniec XIX wieku wieś liczyła 506 mieszkańców i jej obszar wynosił 1045 ha. Istniało wówczas 61 domów[22].
Szkoła została wybudowana pod koniec XIX wieku[16].
Podczas zaboru pruskiego wieś nosiła nazwę niemiecką Strepsch. Podczas okupacji niemieckiej nazwa Strepsch w 1942 została przez nazistowskich niemieckich propagandystów (w ramach szerokiej akcji odkaszubiania i odpolszczania nazw niemieckiego lebensraumu) zweryfikowana jako zbyt kaszubska i przemianowana na nowo wymyśloną i bardziej niemiecką – Streep[23].
W czasach okupacji niemieckiej miała tu miejsce akcja pacyfikacyjna gestapo mająca na celu zatrzymanie ludności udzielającej pomocy partyzantom Gryfa Pomorskiego. Na miejscowym cmentarzu znajdują się groby 80 zamordowanych więźniów niemieckiego obozu koncentracyjnego Stutthof.
16 marca 1948 roku w Strzepczu powstała pierwsza biblioteka gminna. Do 31 stycznia 1999 roku siedzibą biblioteki był lokal przy obecnej ulicy ks. Józefa Rotty. Biblioteka została przeniesiona do budynku Kaszubskiego Liceum Ogólnokształcącego, a w lipcu 2000 - do lokalu w Szkole Podstawowej i Gimnazjum. Biblioteka istnieje do dziś[17].
Zobacz też
- Diabelskie kamienie
- Łeba
- Mirachowo
- Rezerwat przyrody Żurawie Błota
- Komisariat Straży Granicznej „Strzepcz”
- Placówka Straży Granicznej II linii „Strzepcz”
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Pl-pomerania-lake-Kamienne.jpg/242px-Pl-pomerania-lake-Kamienne.jpg)
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 132464
- ↑ Wieś Strzepcz w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2018-05-30] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-06-01].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1214 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
- ↑ a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ a b GUS. Rejestr TERYT
- ↑ Mapy województwa pomorskiego w drugiej połowie XVI w. : rozmieszczenie własności ziemskiej, sieć parafialna / Marian Biskup, Andrzej Tomczak. Toruń 1955, s. 94.
- ↑ Strona wejherowo.naszemiasto.pl
- ↑ Strona trojmiasto.wyborcza.pl
- ↑ Rozkład jazdy - PKS GDYNIA [online], www.pksgdynia.pl [dostęp 2024-04-02] .
- ↑ Rozkład jazdy - PKS GDYNIA [online], www.pksgdynia.pl [dostęp 2024-04-02] .
- ↑ Rozkład jazdy - PKS GDYNIA [online], www.pksgdynia.pl [dostęp 2024-04-02] .
- ↑ Rozkład jazdy - PKS GDYNIA [online], www.pksgdynia.pl [dostęp 2023-12-20] .
- ↑ Rozkład jazdy - PKS GDYNIA [online], www.pksgdynia.pl [dostęp 2023-12-20] .
- ↑ Rozkład jazdy - PKS GDYNIA [online], www.pksgdynia.pl [dostęp 2023-12-20] .
- ↑ a b Redakcja, Strzepcz: "Szkoła widmo" bez uczniów [online], Dziennik Bałtycki, 13 września 2011 [dostęp 2024-01-15] (pol.).
- ↑ a b O bibliotece | Biblioteka Publiczna Gminy Linia [online], www.bpgl.pl [dostęp 2024-01-15] .
- ↑ Ośrodek Szkolenia Poligonowego Wojsk Specjalnych | Strzepcz [online], facebook.com [dostęp 2024-04-25] (pol.).
- ↑ Służba zdrowia - Urząd Gminy Linia [online], www.gminalinia.com.pl [dostęp 2024-01-15] (pol.).
- ↑ O parafii - Parafia p.w. Św. Marii Magdaleny w Strzepczu od 1314 [online], Parafia p.w. Św. Marii Magdaleny [dostęp 2024-01-15] (pol.).
- ↑ a b Historia przed 1939 - Parafia p.w. Św. Marii Magdaleny w Strzepczu od 1314 [online], Parafia p.w. Św. Marii Magdaleny [dostęp 2024-01-15] (pol.).
- ↑ a b c Sołectwo Strzepcz - Urząd Gminy Linia [online], www.gminalinia.com.pl [dostęp 2024-01-15] (pol.).
- ↑ Familienforschung in Westpreußen. [dostęp 2015-08-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-16)]. (niem.).
Linki zewnętrzne
- Strzepcz, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XI: Sochaczew – Szlubowska Wola, Warszawa 1890, s. 477 .
- Opis Strzepcza. ug-linia.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2005-01-26)].
- Historia parafii znajdującej się w Strzepczu. parafiastrzepcz.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-02)].
- Rezerwat przyrody "Żurawie Błota"
- p
- d
- e
- Siedziba gminy: Linia
Wsie | |
---|---|
Kolonia |
|
Osady | |
Osada wsi |
|
Części wsi |
|
Przysiólki wsi |
|