Synagoga w Dura Europos
![]() Pozostałości synagogi - na drugim planie | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Miejscowość | Dura Europos | ||
Budulec | murowana | ||
Data budowy | koniec II wieku | ||
Data likwidacji | 245 | ||
Położenie na mapie Syrii ![]() | |||
![]() | |||
|
Synagoga w Dura Europos – antyczna synagoga znajdująca się w Dura Europos, w Syrii. Jest obecnie jedyną zachowaną synagogą z czasów starożytnych, która jest pokryta malarstwem figuralnym. Judaizm bowiem zabrania przedstawiania ludzi i zwierząt.
Synagoga powstała w wyniku przekształcenia prywatnego domu, który już pod koniec II wieku był używany jako żydowski dom modlitwy. Ta budowla została zastąpiona nową w latach 244-245, o czym wiadomo na podstawie daty zachowanej na jednej z cegieł. Synagoga została odkryta w 1932 roku.
Dom na planie prostokąta o wymiarach około 15 na 8 metra posiadał dobudówkę o wymiarach około 10 na 8 metrów[1]. Główny budynek był położony wokół dziedzińca. Dobudowka składała się z perystylu i sali zebrań dla gminy. Ta sala była pokryta malowidłami ściennymi przedstawiającymi sceny ze Starego Testamentu, m.in.: Mojżesza przy krzaku gorejącym, wyjście Izraelitów z Egiptu, przejście przez Morze Czerwone i wejście do Ziemi Obiecanej. Malowidła powstały pod wpływem sztuki partyjskiej. Są one dobrze zachowane, ponieważ w 256 roku obwarowania Dura Europos były wzmiacniane i wówczas domy stojące przy nich zostały zamurowane i stały się częścią miejskich umocnień.
Malowidła w Dura Europos są jak dotąd jedynymi znanymi, ale są przesłanki, że w tym okresie istniały inne malowane synagogi. Talmud Jerozolimski (Traktat Awoda Zara III 3/42a) informuje, że w owym czasie rozpoczęto malowanie ścian synagog i rabbi Jochanan nie był w stanie temu zapobiec. Z Apameia Kibotos znane są monety z czasów cesarza Septymiusza Sewera, które przedstawiają Arkę Noego.
Obecnie malowidła znajdują się w Muzeum Narodowym w Damaszku[2].
- Malowidło przedstawiające przejście przez Morze Czerwone
- Mojżesz przy krzaku gorejącym
- Samuel i Dawid
- Mordechaj i Estera
- Wizja Ezechiela
Bibliografia
- Arne Effenberger, Frühchristliche Kunst und Kultur, Lipsk 1986, str. 89-91, ISBN 3-7338-0010-9
- C.H. Kraeling, The excavations at Dura-Europos: conducted by Yale University and the French Academy of Inscriptions and Letters, Final report 8 Part 1, The synagogue, New Haven 1956, Yale University Press.