Szerokostopek białoogonowy
Brachytarsomys albicauda[1] | |||
Albert Günther, 1875[2] | |||
![]() Szerokostopek białoogonowy na ilustracji z 1875 roku | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Nadgromada | żuchwowce | ||
Gromada | ssaki | ||
Infragromada | |||
Rząd | gryzonie | ||
Podrząd | Supramyomorpha | ||
Infrarząd | myszokształtne | ||
Nadrodzina | myszowe | ||
Rodzina | malgaszomyszowate | ||
Podrodzina | malgaszomyszy | ||
Rodzaj | szerokostopek | ||
Gatunek | szerokostopek białoogonowy | ||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
Zasięg występowania | |||
![]() | |||
| |||
|
Szerokostopek białoogonowy[4] (Brachytarsomys albicauda) – gatunek ssaka z podrodziny malgaszomyszy (Nesomyinae) w obrębie rodziny malgaszomyszowatych (Nesomyidae).
Występowanie i środowisko
Przedstawicieli Brachytarsomys albicauda odnotowano tylko na wschodnim Madagaskarze m.in. na terenach parków Marojejy, Ranomafana Andasibe-Mantadia po Masyf Andringitra będących wspólnie wąskim pasem rozciągającym się od północy na południe charakteryzującym się licznymi połaciami lasów tropikalnych i subtropikalnych. Zasięg występowania jest prawdopodobny ze względu na jego rzadki kontakt z człowiekiem[5].
Taksonomia
Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1875 roku niemiecko-brytyjski zoolog Albert Günther nadając mu nazwę Brachytarsomys albicauda[2]. Holotyp pochodził z Toamasiny do Morondavy, na Madagaskarze[6].
Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten takson za gatunek monotypowy[7].
Etymologia
- Brachytarsomys: gr. βραχυς brakhus „krótki”; ταρσος tarsos „podeszwa nogi, stęp”; μυς mus, μυος muos „mysz”[8].
- albicauda: łac. albus „biały”; cauda „ogon”[9].
Morfologia
Długość ciała (bez ogona) 223–235 mm, długość ogona 220–245 mm; masa ciała 235–280 g[10]. Szerokostopki białoogonowe posiadają charakterystyczną dla gryzoni, masywną budowę ciała. Pokryte są brązowo-szarą sierścią służącym im za kamuflaż. Mają krótki pysk, szerokie siekacze i długie, liczne wibrysy.
Ze względu na nadrzewny tryb życia wykształciły mocne, ostro zakrzywione pazury ułatwiające im poruszanie się po drzewach. Dodatkowo posiadają wydłużony piąty palec na tylnych łapach w celu lepszej przyczepności. Długi ogon ułatwia im utrzymać równowagę[11].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/BrachytarsomysSkull.jpg/220px-BrachytarsomysSkull.jpg)
Tryb życia
Są zwierzętami terytorialnymi. Żyją w grupach prowadząc nocny, głównie nadrzewny tryb życia, rzadko schodząc na ziemię. Swoje gniazda budują w dziuplach na wysokości ok. 2,5m od ziemi, rzadziej także w norach u ich podstawy. Szacunkowa długość życia wynosi 2-3 lata[3].
Pożywienie
Mimo iż szerokostopki białoogonowe posiadają typowe uzębienie dla fitofagów, to w niewoli były niechętne jedzeniu liści. Preferowały za to owoce, ziarna i orzechy.
Rozmnażanie
Niewiele wiadomo na temat zachowań godowych tych zwierząt, czy długości ciąży. W jednym miocie może znajdować się do sześciu osobników. Zaobserwowano, że samiec pozostaje w pobliżu i broni gniazda podczas gdy samica opiekuje się młodymi. Zaniepokojone, pojawiają się przy wejściu do gniazda wydając specyficzne odgłosy prawdopodobnie w celu odstraszenia intruza[5].
Zagrożenia i ochrona
Uznaje się, że gatunek szerokostopków nie jest zagrożony, jednak został wpisany przez IUCN jako gatunek najmniejszej troski. Największym zagrożeniem dla szerokostopków jest działalność człowieka, który poprzez wycinkę lasów w celu produkcji węgla drzewnego oraz przekształcania ich w pola uprawne znacząca zmniejsza ich terytoria. Zwierzęta te są także celem polowań przez lokalną ludność, uważającą ich mięso za rarytas, podobnie do lemurów[3]. Są one także podatne na choroby przenoszone przez inne gryzonie.
Ciekawostki
W Polsce można go spotkać w ogrodzie zoologicznym we Wrocławiu[11].
Przypisy
- ↑ Brachytarsomys albicauda, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b A.C.L.G. Günther. Notes on some mammals from Madagascar. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1875, s. 80, 1875. (ang.).
- ↑ a b c R.R. Kennerley R.R., Brachytarsomys albicaudata, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016, wersja 2021-2 [dostęp 2021-11-06] (ang.).
- ↑ Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 233. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ a b ScottS. Birkinshaw ScottS., Brachytarsomys albicauda (white-tailed rat) [online], Animal Diversity Web [dostęp 2021-03-21] (ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Brachytarsomys albicauda. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-11-06].
- ↑ C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 330. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
- ↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 143, 1904. (ang.).
- ↑ The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).
- ↑ S. Goodman & A. Monadjem: Family Nesomyidae (Pouched Rats, Climbing Mice and Fat Mice). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 185. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).
- ↑ a b ZOO Wroclaw Szerokostopek – nowy mieszkaniec [online], zoo.wroclaw.pl, 29 października 2020 [dostęp 2021-03-21] .