Tadeusz Dmoszyński
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 10 kwietnia 1903 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 23 listopada 1937 |
Przebieg służby | |
Siły zbrojne |
|
Formacja | |
Jednostki | |
Późniejsza praca | pilot cywilny |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/90/Tadeusz_Dmoszy%C5%84ski_gr%C3%B3b.jpg/220px-Tadeusz_Dmoszy%C5%84ski_gr%C3%B3b.jpg)
Tadeusz Dmoszyński (ur. 10 kwietnia 1903 w Kamieńskiem, zm. 23 listopada 1937 na zboczu góry Mozgowicki Rit w górach Piryn) – polski pilot wojskowy i cywilny.
Życiorys
Ukończył gimnazjum oraz Szkołę Wawelberga i Rotwanda w Warszawie. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego. Został awansowany do stopnia podporucznika lotnictwa. W czasie zamachu majowego w 1926 jako pilot transportował z Warszawy do Lwowa pocztę o charakterze specjalnym przeznaczoną dla gen. Władysława Sikorskiego. Po przeniesieniu do rezerwy od 1 stycznia 1929 był zatrudniony jako pilot cywilny w Polskich Liniach Lotniczych „LOT”. W 1930 jako oficer rezerwy przydzielony do 63 eskadry towarzyszącej (garnizon Lwów) odbywał ćwiczenia w tej jednostce. Wówczas 10 lipca 1930 na trasie ze Lwowa do Nowego Targu pilotował maszynę Lublin R.Xa, która uległa wypadkowi pod Frydmanem[1]. Odniósł szereg obrażeń i był leczony w nowotarskim szpitalu. Po rekonwalescencji powrócił do pracy jako pilot w PLL „LOT”.
23 listopada 1937 poniósł śmierć w katastrofie lotniczej koło wsi Mozalowski Rit w górach Piryn na obszarze Bułgarii pilotując samolot Douglas DC-2-115D o numerze SP-ASJ[2]. Samolot wykonywał lot z Salonik do Sofii na dłuższej trasie Ateny–Bukareszt[3][4]. Po zaginięciu samolotu trwały jego poszukiwania[5]. Do wskazania miejsca znalezienia szczątków maszyny przyczynił się inż. Stefan Ossowiecki[6]. W sobotę 27 listopada 1937 ok. godz. 20 szczątki samolotu rozbitego na skałach górskich zostały odnalezione w pobliżu miejscowości Mozalowski Rit na wysokości 2600 m n.p.m.[7][8][9]. W wypadku zginęli również mechanik pokładowy PLL „LOT” Ryszard Walentukiewicz i radiooperator PLL „LOT” Marian Winnik[10], którzy zostali pośmiertnie odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi[11], a także trzech pasażerów. Zwłoki ofiar katastrofy były transportowane do Polski od 9 grudnia 1937[12]. Tadeusz Dmoszyński został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie 14 grudnia 1937[13] (kwatera 16C-2-1)[14].
Jako pilot przeleciał ok. 950 tys. km. Był jednym z najbardziej doświadczonych pilotów tego przewoźnika i uważano go za jednego z najlepszych polskich pilotów. Od 1936 był żonaty.
W grudniu 1937 polska komisja techniczna wysłana na miejsce katastrofy stwierdziła, że przyczyną katastrofy było obmarznięcie samolotu po wejściu w strefę burzy na wysokości ok. 3300 m. w odległości ok. 20 km na płn.-zach. od miasta Petricz; samolot uderzył lewym skrzydłem w szczyt góry Mozgowicki Rit[15].
Ordery i odznaczenia
- Złoty Krzyż Zasługi (pośmiertnie, 1937)[16]
- Srebrny Krzyż Zasługi (27 kwietnia 1934)[17]
- Polowa Odznaka Pilota
- Krzyż Kawalerski Orderu Świętego Aleksandra (Bułgaria, pośmiertnie, 1937)
Przypisy
- ↑ Ze Lwowa do Frydmana Zapomniana katastrofa Lublina R. X a. podhaleregion.pl, 2013-07-06. [dostęp 2015-10-30].
- ↑ Tuesday 23 November 1937. aviation-safety.net. [dostęp 2015-10-30]. (ang.).
- ↑ Brak wiadomości o polskim samolocie. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 268 z 25 listopada 1937.
- ↑ Gdzie zaginął polski samolot?. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 269 z 26 listopada 1937.
- ↑ Losy polskiego samolotu. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 271 z 28 listopada 1937.
- ↑ Jasnowicz Ossowiecki zakreślił na mapie miejsce katastrofy. „Polska Zachodnia”, s. 1, Nr 328 z 29 listopada 1937.
- ↑ Szczątki „Douglasa” znalezione!. „Głos Poranny”, s. 1, Nr 32 z 28 listopada 1937.
- ↑ Jan znaleziono naszego „Douglasa”. „Polska Zachodnia”, s. 1, Nr 328 z 29 listopada 1937.
- ↑ Odnalezienie szczątków samolotu „Douglas”. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 272 z 30 listopada 1937.
- ↑ Pogrzeb ś. p. M. Winnika. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 285 z 16 grudnia 1937.
- ↑ M.P. z 1937 r. nr 288, poz. 450
- ↑ Zwłoki poległych w katastrofie samolotowej w drodze do kraju. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 280 z 10 grudnia 1937.
- ↑ Pogrzeb tragicznie zmarłych w katastrofie lotniczej. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 285 z 16 grudnia 1937.
- ↑ Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze
- ↑ W jakich okolicznościach nastąpiła katastrofa polskiego samolotu. Opinia komisji technicznej. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 281 z 11 grudnia 1937.
- ↑ M.P. z 1937 r. nr 288, poz. 449 "za zasługi na polu lotnictwa komunikacyjnego".
- ↑ M.P. z 1934 r. nr 98, poz. 139 „za zasługi na polu lotnictwa komunikacyjnego”.
Bibliografia
- Szczątki „Douglasa” znalezione!. „Głos Poranny”, s. 1, Nr 32 z 28 listopada 1937.
- Jak znaleziono naszego „Douglasa”. „Polska Zachodnia”, s. 1, Nr 328 z 29 listopada 1937.
- Polski „Douglas” uległ katastrofie. „Orędownik Wrzesiński”, s. 1, Nr 138 z 30 listopada 1937.
- Tragiczna śmierć pasażerów. „Goniec Częstochowski”, s. 1–2, Nr 275 z 30 listopada 1937.
- Pogrzeb tragicznie zmarłych w katastrofie lotniczej. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 285 z 16 grudnia 1937.
- Tadeusz Dmoszyński – profil na stronie Niebieska Eskadra. listakrzystka.pl. [dostęp 2015-10-30].
- Ze Lwowa do Frydmana Zapomniana katastrofa Lublina R. X a. podhaleregion.pl, 2013-07-06. [dostęp 2015-10-30].