Ulica Bagno w Warszawie
Śródmieście Północne | |||||||||||||
![]() Ulica Bagno, widok z ul. R. Wallenberga w kierunku ul. Zielnej (2023) | |||||||||||||
Państwo |
| ||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||||||||
Miejscowość | Warszawa | ||||||||||||
Długość | 200 m[1] | ||||||||||||
Przebieg | |||||||||||||
| |||||||||||||
Położenie na mapie Warszawy ![]() | |||||||||||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||||||||||
Położenie na mapie województwa mazowieckiego ![]() | |||||||||||||
![]() | |||||||||||||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/Ulica_Bagno_w_latach_30._XX_wieku.jpg/220px-Ulica_Bagno_w_latach_30._XX_wieku.jpg)
Ulica Bagno – ulica w dzielnicy Śródmieście w Warszawie.
Historia
Pierwotnie ulica stanowiła fragment ciągu ulic Wiejskiej, Brackiej i Zgoda, dawnego traktu z Ujazdowa do Grzybowa. W rejonie ulicy miała swoje źródła rzeka Bełcząca[2].
Ulica została wytyczona w XVIII wieku na terenie po osuszonych mokradłach[3]. Nazwa ulicy została oficjalnie nadana w 1770 i jest przykładem (podobnie jak m.in. ulicy Topiel) odzwierciedlenia w nazwie ulicy jej charakterystyki topograficznej. Do wybuchu II wojny światowej łączyła plac Grzybowski z ulicą Świętokrzyską.
Od połowy XIX wieku aż do II wojny światowej przy ulicy działało targowisko ze starzyzną i żelastwem, nazywane Pociejowem. W okresie międzywojennym ulicę Bagno zamieszkiwała głównie ludność żydowska.
W listopadzie 1940 ulica w całości znalazła się w granicach warszawskiego getta[4]. W marcu 1941 z dzielnicy zamkniętej została wyłączona parzysta (wschodnia) strona ulicy Bagno, a mur getta został przesunięty na jej środek[4]. Ulica wraz z całym tzw. małym gettem została włączona do „aryjskiej” części miasta w czasie wielkiej akcji deportacyjnej w sierpniu 1942[5].
W 1962 zapadła decyzja o wyburzeniu całej zabudowy ulicy; na jej miejscu powstało zaprojektowane przez Bohdana Gniewiewskiego i Jana Bogusławskiego osiedle mieszkaniowe Grzybów I, zaś na placu Grzybowskim zlikwidowano ruch tramwajowy. Bieg ulicy został zmieniony w 1965 przy budowie osiedla[6]. Ulica stała się ślepym zaułkiem placu Grzybowskiego, biegnącym od placu w stronę ulicy Zielnej.
W czasach PRL ulica Bagno, choć mała, dała nazwę całemu kwartałowi kamienic i przyległych do niego, od strony ul. Świętokrzyskiej, pawilonów handlowych (obszar ulic Bagno, Zielnej i Próżnej oraz placu Grzybowskiego), będącemu rzadkim w powojennej Warszawie skupieniem w jednym miejscu dużej liczby małych, prywatnych sklepów, warsztatów rzemieślniczych i sprzedawców ulicznych. W kawiarence w pawilonach zbierali się tzw. cinkciarze – Bagno było głównym ośrodkiem nielegalnego wówczas handlu walutami.
W 2005 roku wylot ulicy w ulicę Zielną ujęto w podcieniu parteru nowego biurowca wchodzącego w skład kompleksu biurowego Centrum Zielna[7].
Ważniejsze obiekty
W kulturze
- W powieści Zły (1955) Leopolda Tyrmanda przy ulicy znajdowały się magazyny Spółdzielni Pracy „Woreczek”, będącej przykrywką dla organizacji przestępczej kierowanej przez Filipa Merynosa, wraz z kryjówką obywatela Kudłatego[8].
- Ulicę Bagno można zobaczyć w jednej ze scen komedii Miś (1981) Stanisława Barei[9].
Przypisy
- ↑ Mapa Warszawy [online], mapa.um.warszawa.pl [dostęp 2020-11-25] .
- ↑ Łukasz Heyman: Nowy Żoliborz 1918–1939. Wrocław: Ossolineum, 1976, s. 28.
- ↑ Kwiryna Handke: Dzieje Warszawy nazwami pisane. Warszawa: Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, 2011, s. 136. ISBN 978-83-62189-08-3.
- ↑ a b Paweł E. Weszpiński: Mapa nr 1. Getto warszawskie. Granice przed wielką akcją likwidacyjną. [w:] Barbara Engelking, Jacek Leociak, Getto warszawskie. Przewodnik po nieistniejącym mieście. Warszawa: Stowarzyszenie Centrum Badań nad Zagładą Żydów, 2013. ISBN 978-83-63444-27-3.
- ↑ Barbara Engelking, Jacek Leociak: Getto warszawskie. Przewodnik po nieistniejącym mieście. Warszawa: Stowarzyszenie Centrum Badań nad Zagładą Żydów, 2013, s. 113. ISBN 978-83-63444-27-3.
- ↑ Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 40. ISBN 83-01-08836-2.
- ↑ Jarosław Zieliński: Marszałkowska, róg Świętokrzyskiej i okolice. Warszawa: EKBIN Studio PR, 2014, s. 155. ISBN 978-83-929745-5-0.
- ↑ Leopold Tyrmand: Zły. Warszawa: Wydawnictwo Czytelnik, 1990, s. 554. ISBN 83-07-01982-6.
- ↑ Jerzy S. Majewski. Czterdziestka stuknęła temu Misiu. „Gazeta Stołeczna”, s. 11, 30 kwietnia–3 maja 2021.
Bibliografia
- Jarosław Zieliński: Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy, tom 1. Towarzystwo Opieki nad Zabytkami, 1995, s. 105. ISBN 83-902793-5-5.