Venatio
![]() | Ten artykuł należy dopracować: od 2019-07 → zweryfikować treść i dodać przypisy, od 2023-04 → poprawić błędy językowe lub stylistyczne (pomoc: powszechne błędy językowe), od 2023-04 → usunąć treści oparte na nierzetelnych źródłach lub podać w przypisach wiarygodne źródła informacji. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu. |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/Gladiator_Bronzemedaillon.jpg/220px-Gladiator_Bronzemedaillon.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Gladiator-B%C3%A4renkampf.jpg/220px-Gladiator-B%C3%A4renkampf.jpg)
Venatio (łac. polowanie, łowy; l.mn. venationes) – rodzaj publicznego widowiska organizowanego w rzymskich amfiteatrach z przedstawieniem walk zwierząt oraz ludzi ze zwierzętami[1].
Pierwszym organizatorem takiego widowiska był Marcus Fulwius Nobilior, który w ten sposób uświetnił sukcesy odniesione w działaniach zbrojnych przeciw Związkowi Etolskiemu[2].
„Venationes” odbywały się w godzinach porannych przed główną atrakcją dnia, którą były popołudniowe pojedynki gladiatorów. Organizowano je na Forum Romanum, Saepta Julia i w Circus Maximus, chociaż żadne z tych miejsc nie mogło zapewnić tłumom widzów ochrony przed wystawianymi dzikimi zwierzętami. Podejmowano specjalne środki ostrożności dla zapobieżenia ucieczce zwierząt z areny – montowano barierki i kopano rowy[3]. Walki gladiatorów ze zwierzętami nadzorowane były przez specjalistów (tzw. bestiarii), skupionych w osobnej organizacji i kierujących widowiskiem[4]. Nawet tysiąc dzikich zwierząt mogło zginąć w ciągu jednego dnia. Podczas igrzysk zorganizowanych przez cesarza Trajana z okazji objęcia władzy zostało zabitych ok. 9000 zwierząt.
Dzikie drapieżniki sprowadzano do Rzymu z całego terytorium cesarstwa, niekiedy nawet z bardzo odległych ziem. Popularne były lwy, tygrysy, słonie, niedźwiedzie, jelenie, dzikie kozy, psy i wielbłądy. Niektóre zwierzęta były tresowane, by zamiast walczyć, pokazywały sztuczki. Najpopularniejszy ze względu na nieokiełznaną dzikość był lew. Juliusz Cezar użył w Circus Maximus 400 lwów sprowadzonych głównie z północnej Afryki i Syrii. Egzotyczność zwierząt zwiększała atrakcyjność tych widowisk. Wyobrażenie lwa jako symbolu dzikości funkcjonowało nie tylko na arenie – rzeźby przedstawiające lwa pożerającego swą ofiarę umieszczano też na nagrobkach jako symbol tragicznej śmierci.
Pozyskiwanie zwierząt z odległych zakątków imperium było świadectwem bogactwa i władzy okazywanym przez cesarza wobec mieszkańców Rzymu, a także dowodem zwierzchnictwa imperium nad światem ludzi i zwierząt. Dla wielu Rzymian była to również szczególna okazja obejrzenia egzotycznych zwierząt[3]. Wygłodniałe przeznaczone do widowisk zwierzęta trzymano w zwierzyńcu położonym na zadrzewionym wzgórzu Celius[5], które znajdowało się poza areną.
Przypisy
- ↑ Mała encyklopedia kultury antycznej A-Z (pod red. Z. Piszczka). Warszawa: PWN, 1983, s. 605.
- ↑ Jean-Claude Fredouille: Słownik cywilizacji rzymskiej. Katowice: Książnica, 1998, s. 215.
- ↑ a b JakubJ. Jasiński JakubJ., Venatio - walki z dzikimi zwierzętami « IMPERIUM ROMANUM [online] [dostęp 2023-09-17] (pol.).
- ↑ Michael Grant: Gladiatorzy. Wrocław: Ossolineum, 1980, s. 17, 35.
- ↑ Ros Belford i in.: Włochy – część środkowa. Praktyczny przewodnik. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Pascal, s. 247.
- Treccani: venationes