Wasilij Żukowski
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 9 lutego 1783 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 24 kwietnia 1852 | ||
Narodowość | rosyjska | ||
Język | |||
Dziedzina sztuki | poezja, literatura | ||
![]() | |||
| |||
| |||
|
Wasilij Andriejewicz Żukowski, ros. Василий Андреевич Жуковский, (ur. 29 stycznia?/9 lutego 1783 we wsi Miszenskoje w guberni tulskiej, zm. 12 kwietnia?/24 kwietnia 1852 w Baden-Baden) – rosyjski poeta i pisarz, tłumacz dzieł literackich.
Autor słów hymnu Imperium Rosyjskiego „Boże, zachowaj Cara!” (ros. Боже, Царя храни!).
W latach 1797–1800 uczył się w Szlacheckim Pensjonacie przy uniwersytecie w Moskwie. Pasje literackie Żukowskiego formowały się w l. 1797-1801 pod wpływem liberalizmu szlacheckiego w Towarzystwie Literatury, którego był członkiem. W latach 1808–1809 redaktor pisma „Wiestnik Jewropy”. W 1812 brał udział w wojnie z Napoleonem w pospolitym ruszeniu. Z czasu walk z wojskami Napoleona pozostawił wiersze sławiące te czasy. Od 1815 służył na dworze cesarskim, dzięki czemu mógł udzielać pomocy będącym w potrzebie Aleksandrowi Puszkinowi, Michaiłowi Lermontowowi, Aleksandrowi Hercenowi i Tarasowi Szewczence. W latach 1815–1818 aktywny uczestnik grupy literackiej Arzamas. W latach 1818–1839 wychowawca dzieci rodziny cesarskiej. W 1841 po zakończeniu służby na dworze, wyjechał do Niemiec, gdzie spędził resztę życia.
Debiutował poezją w stylu neoklasycyzmu, w 1797 roku opublikowano jego młodzieńczy wiersz pt. Poranek majowy. Za właściwy początek swojej działalności literackiej uważał opublikowaną w 1802 roku elegię pt. Cmentarz wiejski, będącą parafrazą utworu angielskiego pisarza-sentymentalisty Thomasa Graya. Odegrał wybitną rolę w rozwoju poezji rosyjskiej, inspirując wielu pisarzy, w tym Puszkina. Równocześnie uprawiał lirykę sentymentalną i preromantyczną, osadzoną w realiach historycznych. W późniejszych jego utworach dominował rosyjski romantyzm obok liryki psychologiczno-filozoficznej. Czerpał obficie z dorobku romantycznej poezji europejskiej, parafrazując utwory Thomasa Graya i Gottfrieda Augusta Bürgera.
Autor wielu dzieł epickich, m.in. baśni (Śpiąca królewna, 1831) oraz wierszowanych epopei (Więzień Chillonu według Byrona, 1822; Odyseja, 1849; adaptacja eposu staroindyjskiego Mahabharata, wyd. 1858). Polskie wybory, m.in.: Poezje (1952), Baśnie (1961).
W 1829 roku został członkiem honorowym Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk[1].
Przypisy
- ↑ Aleksander Kraushar, Towarzystwo Warszawskie Przyjaciół Nauk 1800-1832 : monografia historyczna osnuta na źródłach archiwalnych. Ks. 4, Czasy polistopadowe: epilog: 1831-1836, 1906, s. 486.
Bibliografia
- Bolszaja Sowietskaja Encyklopedia t. 9 Moskwa 1972.
- ISNI: 0000000121187474
- VIAF: 5050093
- ULAN: 500328545
- LCCN: n80152719
- GND: 118611232
- NDL: 00715109
- LIBRIS: 86lnpmds03cz8dv
- BnF: 125748289
- SUDOC: 03506854X
- SBN: UBOV062739
- NLA: 35609411
- NKC: jn20020102075
- BNE: XX1013846, XX5040968
- NTA: 070909571
- BIBSYS: 90075490
- CiNii: DA0325014X
- Open Library: OL7184677A, OL82642A
- PLWABN: 9810546807305606
- NUKAT: n95005669
- J9U: 987007279974805171
- PTBNP: 1177367
- LNB: 000057226
- NSK: 000079374
- ΕΒΕ: 173430
- KRNLK: KAC201822458
- LIH: LNB:V*334202;=BA
- RISM: people/30039860
- PWN: 4003174
- Britannica: biography/Vasily-Andreyevich-Zhukovsky
- Universalis: vassili-andreievitch-joukovski
- NE.se: vasilij-zjukovskij
- SNL: Vasilij_Zjukovskij
- VLE: vasilij-zukovskij
- Catalana: 0073435
- DSDE: Vasilij_Zjukovskij
- Hrvatska enciklopedija: 67830