Wina maltańskie
Wina maltańskie – wina wytwarzane na Malcie.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Malte%2C_vignes_pr%C3%A8s_de_Zejtun.jpg/220px-Malte%2C_vignes_pr%C3%A8s_de_Zejtun.jpg)
Uprawę winorośli na Malcie rozpoczęli Fenicjanie. Nowoczesny przemysł winiarski powstał na początku XX wieku, kiedy to powstały winiarnie Marsovin i Emmanuel Delicata. Od lat 70. XX wieku uprawia się odmiany międzynarodowe[1][a]. Po wejściu Malty do Unii Europejskiej w 2004 cła ochronne na import zostały uchylone, co zmusiło producentów do skupienia się na produkcji win jakościowych.
Popyt na wina maltańskie wzrasta. Niektóre z winiarni korzystają także z gron importowanych, by sprostać zapotrzebowaniu, a możliwość powiększania winnic jest ograniczona. Powierzchnia winnic, położonych głównie w północnych częściach wysp Malta i Gozo to ok. 500 ha[2]. W 2004 roku na wyspach wyprodukowano 70 000 hl wina[3]. Roczne spożycie na osobę wynosiło wtedy 10,1 litra[3].
Historia
Historycy uważają, że uprawa winorośli i tłoczenie wina zostało zapoczątkowane przez Fenicjan około VIII w. p.n.e.[2][4]. Także w VIII w. Grecy osiedlili się w miejscu dzisiejszej Mdiny i żyli w pokoju z Fenicjanami[5]. W 480 p.n.e. Malta stała się kolonią Kartaginy. Wskutek wojen punickich przeszła w 218 p.n.e. w ręce Rzymian, którzy władali nią aż do upadku cesarstwa rzymskiego[5][2]. Około 445 Maltę najechali Wandalowie, a ok. 477 – Ostrogoci[6].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/Pergola_%28PSF%29.png/220px-Pergola_%28PSF%29.png)
Malta stała się częścią Cesarstwa Wschodniorzymskiego i pozostała we władaniu Bizancjum aż do jej podboju przez Arabów w IX w.[2] Za czasów muzułmańskich winnice zostały zaniedbane. Joannici po zajęciu wysp wprowadzili techniki uprawy znane z kontynentu, a winorośl przerabiali przede wszystkim na wino mszalne[2][4][7]. Olivier de Serres opisywał w XVII w., że winorośl prowadzono w formie pergoli ze względu na brak powierzchni uprawnej[8].
Winiarstwo prosperowało, a wino było nawet eksportowane aż do pojawienia się Anglików, którzy wykarczowali winnice, by uprawiać bawełnę[7]. Pod koniec XIX wieku załamanie popytu na maltańską bawełnę pozwoliło na ponowne nasadzenia winorośli, już po klęsce filoksery, która zniszczyła liczne lokalne odmiany[4][7].
Wina z Malty nie cieszyły się dobrą reputacją. Większość winogron była spożywana jako winogrona deserowe. Na początku XX wieku swoje winiarnie założyli i wyposażyli Emmanuel Delicata i Marsovin[9]. Jakość poprawiła się dopiero w latach 70. XX wieku wraz z wprowadzeniem odmian francuskich[1].
Warunki uprawy
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Klimadiagramm-deutsch-La_Valetta-Malta.png/220px-Klimadiagramm-deutsch-La_Valetta-Malta.png)
Wapienne Wyspy Maltańskie mają niewiele terenów nadających się do wykorzystania rolniczo, a istniejące poddają się presji urbanizacyjnej i rozbudowie ośrodków turystycznych. Sprawia to, iż importuje się winogrona, przede wszystkim z Włoch[9].
Malta znajduje się w strefie klimatu śródziemnomorskiego, z suchym, gorącym latem, łagodzonym przez bryzę. Zimy są łagodne i dość słoneczne[1]. Temperatury wahają się w ciągu dnia od 16 °C w styczniu do 32 °C w sierpniu. Najczęściej pada deszcz między listopadem a lutym, ale opady są niewielkie. Najważniejszym wiatrem jest mistral, choć czasami zdarza się też sirocco[10][11].
Rodzaje wina
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0b/Vin_rouge_La_Valette_de_la_cave_Marsovin_et_bruschetta_maltese.jpg/220px-Vin_rouge_La_Valette_de_la_cave_Marsovin_et_bruschetta_maltese.jpg)
Wśród ponad trzydziestu szczepów uprawianych na wyspach należących do Malty są m.in. plenne rodzime odmiany gellewza i mammolo (czerwone) oraz girgentina i gennarua (białe), które stanowią ok. 70% upraw, jednak dają wino niewyróżniającej się jakości[2][9]. Od lat 70. XX wieku uprawia się odmiany międzynarodowe, wśród nich chardonnay, merlot, cabernet sauvignon, cabernet franc, syrah i petit verdot[1][12]. Metodą szampańską produkuje się musujące wino Cassar de Malte.
Nadal z Włoch sprowadza się winogrona i moszcz, by winifikować go na wyspie[13]. Ze względu na przepisy wina z winogron maltańskich i importowanych produkuje i butelkuje się osobno.
Producenci
Wszystkie większe winiarnie na wyspie Malta, do których zalicza się Marsovin, Emmanuel Delicata, Camilleri Wines, Montekristo i Meridianę oferują możliwość zwiedzania lub degustacji. Najstarsze z nich to mieszczące się w pobliżu Paoli Delicata (założona 1907) i Marsovin (1919), które produkują (wliczając import półproduktów) po 3,5 mln butelek rocznie[9]. Pozostała trójka cieszy się krótszą tradycją: powstały w latach 90. XX wieku. Największym areałem własnych winnic dysponują Meridiana (19 ha) i Marsovin (18 ha)[2]. Meridiana powstała na terenach dawnej brytyjskiej bazy lotniczej[9].
Wina są produkowane także na wyspie Gozo. Tamtejsi wytwórcy to Ta' Mena Winery[14] i Tal-Massar[15].
Według szacunków aż 90% wina wytwarzanego na Malcie jest sprzedawane na miejscu[9].
Wydarzenia
Choć nie istnieje oficjalny szlak winny, to w Valletcie odbywa się festiwal wina. Podobne wydarzenie jest organizowane w Qormi w pierwszym tygodniu września[16].
![]() | Zobacz multimedia związane z tematem: Wina maltańskie |
Uwagi
- ↑ Taką nazwą określa się odmiany, których uprawa jest rozpowszechniona na wielu kontynentach
Przypisy
- ↑ a b c d Wine Culture. [dostęp 2013-05-29]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g PatrickP. Fiévez PatrickP. i inni, Kraje śródziemnomorskie, [w:] AndréA. Dominé, Wino, wyd. 2, Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk, 2009, s. 746, ISBN 978-83-7626-712-8 (pol.).
- ↑ a b Hugh Johnson, Jancis Robinson: Wielki atlas świata win. Buchmann, 2008, s. 11. ISBN 978-83-7670-164-6. (pol.).
- ↑ a b c Julian Sammut, Michael Tabonne: La cuisine maltaise. Casa editrice Perseus, Italia, Miller Distributors ltd, Malta, 2009, s. 11. (fr.).
- ↑ a b Jacques Godechot: Histoire de Malte. Paris: Presse Universitaire de France, 1970, s. 13-14. (fr.).
- ↑ Anthony Bonanno: Malta, Phoenician, Punic and Roman. Malte, Midsea Books ltd, 2005, s. 258.
- ↑ a b c Malta Vineyards. Ministry for Rular Affairs and the Environment, 2008. [dostęp 2013-05-29]. (ang.).
- ↑ Olivier de Serres: Le théâtre d'agriculture et mesnage des champs. Mme Huzard, 1804. (fr.).
- ↑ a b c d e f PatrickP. Fiévez PatrickP. i inni, Kraje śródziemnomorskie, [w:] AndréA. Dominé, Wino, wyd. 2, Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk, 2009, s. 747, ISBN 978-83-7626-712-8 (pol.).
- ↑ Géographie et climat de Malte. [dostęp 2013-05-29]. (fr.).
- ↑ Dane klimatyczne dla Valletty. [dostęp 2013-05-29]. (ang.).
- ↑ Julian Sammut, Michael Tabonne: La cuisine maltaise. Casa editrice Perseus, Italia, Miller Distributors ltd, Malta, 2009, s. 13-14. (fr.).
- ↑ Julian Sammut, Michael Tabonne: La cuisine maltaise. Casa editrice Perseus, Italia, Miller Distributors ltd, Malta, 2009, s. 12. (fr.).
- ↑ Ta' Mena Winery. [dostęp 2013-05-29]. (ang.).
- ↑ Tal-Massar Winery. [dostęp 2013-05-29]. (ang.).
- ↑ Qormi Wine Festival. [dostęp 2013-05-29]. (ang.).
- p
- d
- e
|