Wissarion Szebalin
![]() | |
Imię i nazwisko | Wissarion Jakowlewicz Szebalin |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | 11 czerwca 1902 |
Pochodzenie | rosyjskie |
Data i miejsce śmierci | 28 maja 1963 |
Przyczyna śmierci | |
Instrumenty | fortepian |
Gatunki | |
Zawód | kompozytor, pedagog, dyrygent |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | |
![]() |
Wissarion Jakowlewicz Szebalin (ros. Виссарио́н Я́ковлевич Шебали́н; ur. 29 maja?/11 czerwca 1902 w Omsku, zm. 28 maja 1963 w Moskwie) – kompozytor, pedagog i dyrygent radziecki.
Życiorys
Rodzice jego byli nauczycielami. Naukę muzyki rozpoczął w klasie fortepianu szkoły Rosyjskiego Towarzystwa Muzycznego w Omsku. Po ukończeniu gimnazjum w 1919 roku rozpoczął studia na wydziale agronomicznym Akademii Rolniczej w Omsku. W roku 1921 stworzył pierwszą znaczącą kompozycję – Scherzo na wielką orkiestrę. W latach 1921–1923 studiował w szkole muzycznej w Omsku. W wieku 20 lat pojechał do Moskwy, aby przedstawić swoje kompozycje Reinholdowi Glière i Nikołajowi Miaskowskiemu. Ukończył Konserwatorium Moskiewskie w klasie kompozycji Nikołaja Miaskowskiego.
W roku 1935 został wykładowcą kompozycji w moskiewskiej szkole muzycznej im. Gniesinych. W latach 1942–1948 był rektorem Konserwatorium Moskiewskiego. Wśród jego uczniów byli wybitni kompozytorzy, m.in. Sofija Gubajdulina, Aleksandra Pachmutowa, Edison Denisow.
Był zaprzyjaźniony z Dmitrijem Szostakowiczem, który dedykował mu swój II Kwartet smyczkowy. W roku 1948 stał się celem ataku ze strony zwolenników socrealizmu.
Odznaczony dwukrotnie Nagrodą Stalinowską I stopnia (w 1943 za Kwartet Słowiański i w 1947 za kantatę Moskwa), a także Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy (1944) i Orderem Lenina (1946)[1]. W 1947 roku otrzymał tytuł Ludowego Artysty RFSRR[2].
W roku 1953 miał wylew krwi do mózgu, powtórnie w roku 1959, co spowodowało trudności w mówieniu. Pomimo tego ukończył swoją V symfonię.
Został pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie[3].
Twórczość
Twórczość Szebalina obejmuje opery, symfonie, kwartety smyczkowe oraz muzykę filmową. W roku 1957 skomponował operę Poskromienie złośnicy według Szekspira. Dokończył operę Jarmark soroczyński Modesta Musorgskiego i Pas de deux z baletu Piotra Czajkowskiego Jezioro łabędzie.
Przypisy
Bibliografia
- Шебалин В. Я. Жизнь и творчество. М., Молодая гвардия. 2002.
- PWN: 3982814
- Universalis: vissarion-chebaline
- SNL: Vissarion_Sjebalin