Zamętnica błotna
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | liliopodobne (≡ jednoliścienne) | ||
Rząd | |||
Rodzina | rdestnicowate | ||
Rodzaj | zamętnica | ||
Gatunek | zamętnica błotna | ||
Nazwa systematyczna | |||
Zannichellia palustris L. Sp. Pl.: 969 (1753) | |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
| |||
|
Zamętnica błotna (Zannichellia palustris L.) – gatunek roślin z rodziny rdestnicowatych (Potamogetonaceae Dumort.). Gatunek kosmopolityczny[4]. W Polsce występuje w rozproszeniu na terenie całego kraju[5].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/Zannichellia_palustris_subsp._palustris_sl13.jpg/180px-Zannichellia_palustris_subsp._palustris_sl13.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/Zannichellia_palustris_subsp._palustris_sl21.jpg/180px-Zannichellia_palustris_subsp._palustris_sl21.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7a/Zannichellia_palustris_subsp._pedicellata_sl21.jpg/180px-Zannichellia_palustris_subsp._pedicellata_sl21.jpg)
- Łodyga
- Nitkowata, do 50 cm długości.
- Liście
- Nitkowate, do 10 cm długości i 1 mm szerokości, zebrane po trzy w okółki oddalone od siebie o około 4 cm. Języczek liściowy duży, obejmujący łodygę.
- Kwiaty
- Jednopłciowe, pojedyncze. Kwiat słupkowy z kubkowatym okwiatem. Słupków 4-5. Zalążnia dwa razy dłuższa od szyjki. Znamię tarczowate, wklęsłe.
- Owoce
- Do 2,5 mm długości, skrzywiony, ze skrzydełkiem na grzbiecie.
Biologia i ekologia
Bylina. Rośnie w słonych wodach. Kwitnie od wiosny do jesieni. Liczba chromosomów 2n = 12, 24, 28, 32, 36[6]. W jeziorach środkowej i zachodniej Europy występuje w wodach o różnym stanie ekologicznym, ale jest jednym z gatunków najczęściej spotykanych w wodach o słabszym stanie[7].
Zmienność
Gatunek zróżnicowany na trzy podgatunki[4]:
- Zannichellia palustris subsp. major (Hartm.) Ooststr. & Reichg. - występuje w Europie i Kaukazie
- Zannichellia palustris subsp. palustris - rośnie w całym zasięgu gatunku; podgatunek charakterystyczny zespołu Parvopotamo-Zannichellietum
- Zannichellia palustris subsp. pedicellata (Rosén & Wahlenb.) Hook.f. - występuje w Eurazji i północnej Afryce; podgatunek charakterystyczny klasy Ruppietea maritimae[8].
Zagrożenia
Kategorie zagrożenia gatunku:
- Kategoria zagrożenia w Polsce według Czerwonej listy roślin i grzybów Polski (2006)[9]: V (narażony); 2016: NT (bliski zagrożenia)[10].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2014-01-02] (ang.).
- ↑ Zannichellia palustris, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ a b Zannichellia palustris na eMonocot [dostęp 2014-01-02]
- ↑ Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, AdamA. Zając (red.) i inni, Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, ISBN 83-915161-1-3, OCLC 831024957 .
- ↑ Zannichellia palustris na Flora of China [dostęp 2014-01-02].
- ↑ SandraS. Poikane SandraS. i inni, Macrophyte assessment in European lakes: Diverse approaches but convergent views of ‘good’ ecological status, „Ecological Indicators”, 94, 2018, s. 185-197, DOI: 10.1016/j.ecolind.2018.06.056 (ang.).
- ↑ WładysławW. Matuszkiewicz WładysławW., Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 2001, ISBN 83-01-13520-4, OCLC 749271059 .
- ↑ Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
- ↑ Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
- BioLib: 41921
- EoL: 1116008
- EUNIS: 193857
- Flora of China: 200024702
- Flora of North America: 200024702
- FloraWeb: 6448
- GBIF: 2756540
- identyfikator iNaturalist: 79546
- IPNI: 603593-1
- ITIS: 39068
- NCBI: 29654
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-309015
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:603593-1
- Tela Botanica: 73167
- identyfikator Tropicos: 26300007
- USDA PLANTS: ZAPA
- CoL: 5CW5V