Zbigniew Bieńkowski
![]() | Ten artykuł od 2012-06 wymaga zweryfikowania podanych informacji. Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych. Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Sprawdź w źródłach: Encyklopedia PWN • Google Books • Google Scholar • Federacja Bibliotek Cyfrowych • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary) Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu. |
![]() Zbigniew Bieńkowski ok. 1960 roku | |||
Data i miejsce urodzenia | 31 sierpnia 1913 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 23 lutego 1994 | ||
Narodowość | polska | ||
Dziedzina sztuki | literatura | ||
Muzeum artysty | Trzy poematy, | ||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() | |||
Nagrody | |||
nagroda PEN Clubu za przekłady z lit. franc. (1964), nagroda I stopnia w dziale Radia Komisji ds. Radia i Telewizji (1981), nagroda Literatury na Świecie (1981, za rok 1980) | |||
| |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/Zbigniew_Bie%C5%84kowski_gr%C3%B3b.jpg/220px-Zbigniew_Bie%C5%84kowski_gr%C3%B3b.jpg)
Zbigniew Jerzy Bieńkowski (ur. 31 sierpnia 1913 w Warszawie, zm. 23 lutego 1994 tamże) – polski poeta, krytyk literacki, eseista, tłumacz.
Życiorys
Urodził się w rodzinie Grzegorza i Emilii z Bzowskich, brat Witolda. W 1931 ukończył Gimnazjum Ojców Marianów na Bielanach. W latach 1932–1939 studiował prawo oraz romanistykę na Wydziale Prawa i Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Warszawskiego, a także na paryskiej Sorbonie w latach 1938–1939. W 1938 wyjechał do Paryża na roczne stypendium Instytutu Francuskiego, gdzie zawarł znajomość m.in. z Janem Brzękowskim, a dzięki niemu z poetami francuskiej Awangardy (znaczący wpływ na twórczość poety wywarły przede wszystkim kontakty z Paulem Éluardem, Jules’em Supervielle’em). Należał do Legionu Młodych[1] – Akademickiego Związku Pracy dla Państwa. Literacko debiutował w 1936, publikując wiersze w piśmie „Okolica poetów”, a pierwszy tomik wydał w roku 1938. W 1939 wyjechał do Włoch, a stamtąd do ówczesnej Jugosławii, tam zastał go wybuch II wojny światowej.
W latach okupacji przebywał w Polsce. Był żołnierzem Armii Krajowej, kierownikiem referatu polityczno-prasowego w Wydziale Bezpieczeństwa Departamentu Spraw Wewnętrznych Delegatury Rządu Londyńskiego[1], uczestniczył w powstaniu warszawskim.
Po wojnie pracował w redakcji „Rzeczpospolitej”, następnie w tygodniku „Odrodzenie” i miesięczniku „Twórczość”. Popularyzował poezję w Polskim Radiu. Od 1956 tworzył scenariusze, przekłady i adaptacje dla Teatr Telewizji[2] i Teatru Polskiego Radia. Był też kierownikiem literackim Teatru Muzycznego w Słupsku. W latach 1966–1972 był członkiem polskiego PEN Clubu.
Autorzy, na których skupiał się jako tłumacz to: Charles Baudelaire, Victor Hugo, Michaił Lermontow, Saint-John Perse, Paul Éluard, Jules Supervielle.
Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A-3-6)[3].
Życie prywatne
Mąż Gety Bieńkowskiej, z którą miał syna Andrzeja, mąż poetki, Małgorzaty Hillar, z którą miał syna Dawida, mąż Wiery Anisimow, tłumaczki. Później związał się z poetką Adrianą Szymańską, z którą miał miał córkę Katarzynę, tłumaczkę i poetkę.
Publikacje
Publikacje książkowe Zbigniewa Bieńkowskiego
I. Poezja
- Kryształy cienia. Warszawa 1938 [arkusz poetycki].
- Sprawa wyobraźni. Warszawa 1945, Wyd. 2 rozsz. Warszawa 1960.
- Trzy poematy. Warszawa 1959.
- Liryki i poematy. Warszawa 1975.
- Poezje wybrane. Warszawa 1979.
- Poezje zebrane. Warszawa 1993.
II. Krytyka literacka
- Piekła i Orfeusze: szkice z literatury zachodniej. Warszawa 1960.
- Modelunki. Szkice literackie. Warszawa 1966.
- Poezja i niepoezja. Warszawa 1967.
- Notatnik amerykański. Warszawa 1983.
- W skali wyobraźni. Szkice wybrane. Warszawa 1983.
- Ćwierć wieku intymności. Szkice o poezji i niepoezji. Warszawa 1993.
- Przeszłość przyszłości. Wrocław 1996.
III. Tłumaczenia
- Jean Meslier, Testament, PWN, Warszawa 1955
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski[4]
- Złoty Krzyż Zasługi (11 lipca 1955)[5]
Opracowania
- Literatura polska XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny. Tom 1, wyd. PWN, Warszawa 2000.
- Paweł Sarna: Ćwiczenia w bezmyślności. O duchu, duszy i ciele w poezji Zbigniewa Bieńkowskiego, „Opcje” 2006, nr 1(62); Tenże: Czytanie Bieńkowskiego. [w:] Nasz XX wiek. Style-Tematy-Postawy pisarskie. Red. A. Opacka, M. Kisiel. Katowice 2006, s. 86–113.
- Paweł Sarna: Przypisy do nicości. Poezja Zbigniewa Bieńkowskiego. Mikołów 2010.
Przypisy
- ↑ a b Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej [online], katalog.bip.ipn.gov.pl [dostęp 2023-10-04] .
- ↑ Zbigniew Bieńkowski [online], FilmPolski [dostęp 2023-10-04] (pol.).
- ↑ Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze
- ↑ Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, T. 1, pod red. J. Czachowskiej, A. Szałagan. Warszawa: WSiP, 1994, s. 325.
- ↑ M.P. z 1955 r. nr 91, poz. 1144 „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.
- PWN: 3877502
- Hrvatska enciklopedija: 7502