Etbin Kristan
Etbin Kristan | |
![]()
| |
Biografija | |
---|---|
Mesto rođenja | Ljubljana (Austrougarska) |
Datum smrti | 22. 11. 1953. (86 godina) |
Mesto smrti | Ljubljana (FNR Jugoslavija) |
uredi ![]() |
Etbin Kristan (Ljubljana, 15. april 1867 — Ljubljana, 22. novembar 1953) bio je slovenački političar i književnik.[1] Bio je politički aktivan u Austrougarskoj i Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca.[2] Bio je jedan od prvih slovenačkih socijalista.[1]
Smatra se da je napravio prvi prepev Pjesme radu na južnoslovenske jezike.[3]
Biografija
Rođen je 1867. godine u Ljubljani. Školovao se u rodnom gradu i Zagrebu. Nakon završetka srednje škole, upisao je vojnu akademiju u Karlovcu, ali je 1887. odustao i preselio se u Beč gde se posvetio radu u novinarstvu.
U Beču je postao aktivan u radničkom pokretu. Godine 1896. bio je jedan od osnivača Jugoslovenske socijaldemokratske stranke[1] i bio njen predsednik sve do 1914. godine. Bio je pripadnik leve frakcije unutar Jugoslovenske socijaldemokratske stranke zalažući se za federalizam i kulturnu autonomiju slovenskih naroda u Austrougarskoj.
Po početku Prvog svetskog rata 1914, odselio se u SAD. Vratio se kući netom pre završetka rata i bio poslanik u prvoj skupštini Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Razočaran političkim razvojem u zemlji, vratio se u SAD 1921. godine. Živeo je u Klivlendu, Ohajo, gde je bio jedan od osnivača i predsednik Slovenačkog republikanskog udruženja Amerike. Tokom Drugog svetskog rata, zajedno sa Lujem Adamičem promovisao je po SAD Narodnooslobodilački pokret Jugoslavije.[4] Bio je predsednik Slovenačkog antifašističkog narodnog saveta (SANS-a) i za vreme Drugog svetskog rata pisao sa simpatijama o oslobodilačkom ratu jugoslovenskih naroda.[1]
Vratio se u Jugoslaviju 1951. godine. Umro je u Ljubljani dve godine kasnije.
Osim učešća u politici, Kristan je delovao i kao prevodilac, novinar, pesnik, novelist, te izdavač mnogih slovenačkih izdanja po Evropi i Americi.
Reference
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Milisavac, Živan, ur. (1984). Jugoslovenski književni leksikon (2. izd.). Novi Sad: Matica srpska. str. 398.
- ↑ Jurak, Mirko (zima 1985). „"The New World" in Etbin Kristan's Plays”. MELUS (The Society for the Study of the Multi-Ethnic Literature of the United States) 12 (4): 53-61. JSTOR 466926.
- ↑ Jahja Fehratović, Usmena revolucionarna poezija kod Južnih Slavena
- ↑ Hrvatska enciklopedija: Kristan, Etbin, pristupljeno 2. oktobra 2015.
Spoljašnje veze
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/15px-Commons-logo.svg.png)
- Kristan, Etbin, Papers, UMN