Fruška gora
Koordinate: 45° 9' SG Š, 19° 43' IGD
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Fruska_Gora_Smith.jpg/250px-Fruska_Gora_Smith.jpg)
Fruška gora (mađ. Tarcal, lat. Alma Mons) je ostrvska planina u Sremu. Najveći deo Fruške gore se nalazi u Srbiji (u Vojvodini), dok mali deo zalazi u istočnu Hrvatsku, u Vukovarsko-srijemsku županiju. Prostire se na dužini od oko 75 km, širine je od 12 do 15 km i zahvata površinu od 525 km². Fruška gora je 1960. godine proglašena nacionalnim parkom[1] i time je postala prvi nacionalni park u Srbiji. Najviši vrh je Crveni Čot (539m), a ostali značajni vrhovi su Stražilovo (321m), Iriški Venac (451m), Veliki Gradac (471m) itd.
Naziv „Fruška“ potiče od reči etnonima Franak što ukazuje da su Franci naseljavali ili kontrolisali ovu planinu.
Fruška gora je ostrvska, stara gromadna planina. Doline i padine Fruške gore su prekrivene livadama, pašnjacima i žitnim poljima, na padinama su voćnjaci i vinogradi sa čuvenim vinskim podrumima, a delovi viši od 300 m su obrasli gustom listopadnom šumom. Na Fruškoj gori je najveća koncentracija lipove šume u Evropi. Oko 700 vrsta lekovitog bilja raste na ovoj planini. Neke od brojnih životinjskih vrsta su: srna, jelen, muflon, lasica, divlja svinja (beka), kuna, divlja mačka, šakal, zec, itd.
Kultura
Najznačajniji spomenik kulture predstavljaju 17 manastira Srpske pravoslavne crkve raspoređenih po celoj planini. Podignuti su kao zadužbine srpskih vladarskih porodica, nakon što je, u kasnom srednjem veku pod pritiskom Turaka, težište srpske duhovne i kulturne baštine pomereno na sever.[2]
Fruškogorski manastiri su: Beočin, Bešenovo, Vrdnik, Velika Remeta, Grgeteg, Đipša, Jazak, Krušedol, Kuveždin, Mala Remeta, Novo Hopovo, Petkovica, Privina Glava, Rakovac, Staro Hopovo, Fenek i Šišatovac.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9b/2006_Vrdnik_014.jpg/200px-2006_Vrdnik_014.jpg)
Fruška gora je bila inspiracija mnogim velikanima poezije, od Branka Radičevića, Jovana Jovanovića Zmaja, Milice Stojadinović Srpkinje; u manastirima su boravili Vuk Stefanović Karadžić, Dositej Obradović, Filip Višnjić, Karađorđe i mnogi drugi.
Na planini se nalazi nekoliko utvrđenja, među kojima su Petrovaradinska tvrđava i Vrdnička kula koja je u ruševinama. Nedaleko od Čortanovaca se nalazi luksuzna vila Stanković, koju je 1930. godine podigao Radenko Stanković, a danas se nalazi u državnom vlasništvu.
Naselja
Veći gradovi kojima je okružena Fruška gora su Sremska Mitrovica, Ruma i Inđija na južnom delu, dok su severno od planine Sremski Karlovci, Novi Sad, Beočin i Bačka Palanka kao i gradovi u Hrvatskoj: Vukovar i Ilok. Mnogi stanovnici ovih, ali i drugih gradova odmore i praznike provode u brojnim vikend-naseljima na padinama ove planine.
Danas veliki problem predstavljaju prometni regionalni putevi koji povezuju Srem, Banat i Bačku. Njima saobraća veliki broj vozila, posebno kamiona, koji zagađuju i uništavaju najlepše delove planine. Nekada je na Fruškoj gori bila razvijena i rudarska proizvodnja uglja u Vrdniku, ali je rudnik napušten pre više decenija.
Turizam
Na Fruškoj gori postoje više izletišta i odmarališta. Letenka je poznato izletište i dečje odmaralište, na Brankovcu se nalazi odmaralište Pošte. Testera je dečje odmaralište, a nedaleko od nje na Andrevlju se nalazi odmaralište u državnom vlasništvu. Kod TV tornja se nalazi hotel, kao i na Iriškom vencu koji je ujedno i poznato izletište, a zimi dečije sankalište. Na Stražilovu, izletištu iznad Sremskih Karlovaca, se nalazi grob Branka Radičevića. U Vrdniku se nalazi banja "Termal" sa termalnom vodom, popularno odmaralište Ranč Platan i Vrdnička kula koja je sagrađena u rimskom dobu.
Povezano
- Nacionalni park Fruška gora
- Fruškogorski maraton
- Ledinačko jezero na Fruškoj gori.
- Pogled na Frušku goru sa Subotičkog bulevara (Bulevara Evrope) u Novom Sadu.
- Pogled na Frušku goru sa juga.
- p
- r
- u
Fruška gora • Vršačke planine
Dukat • Koćura • Besna Kobila • Vardenik • Čemernik • Ruj-planina • Seličevica • Stalaćka brda • Bukovik • Resavski humovi • Kukavica • Vidojevica • Jastrebac • Juhor • Crni vrh • Azanjske planine
Karpatske planine | Homoljske planine • Beljanica • Kučaj • Miroč • Deli Jovan |
---|---|
Balkanske planine | Rtanj • Ozren • Devica • Suva planina • Stara planina |
Prokletije • Hajla • Komovi • Žljeb • Visitor • Mokra planina • Mokra gora
Šar-planina • Koritnik • Paštrik • Junička planina
Kopaonik • Željin • Goč • Stolovi
Avala • Kosmaj • Suvobor • Bukulja • Venačac • Rudnik • Vujan • Kotlenik • Gledićke planine
Rudne planine | |
---|---|
Flišne planine | Cer • Vlašić |
Izvori
- ↑ Fruška gora[mrtav link] nacionalni park
- ↑ Turistička organizacija Srbije Arhivirano 2008-04-07 na Wayback Machine-u, O Fruškoj gori
Fruškać - Vodič kroz Nacionalni park Fruška gora
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/15px-Commons-logo.svg.png)