Kratak pregled događaja u istoriji gejeva, lezbejki, biseksualnih, transrodnihi transeksualnih osoba.
Stari vek
c. 12.000. pre nove ere
Pri kraju gornjeg paleolita ljudi su počeli da ostavljaju artifakte i umetnine koji sugerišu homoeroticizam. Primeri uključuju nekoliko pećinskih crteža i stotine falusnih "štapova", među kojima je jedan isklesani dupli dildo koji izgleda kao da je služio dvema ženama za istovremenu upotrebu. Ovaj dildo je nađen u Gorge d'Enfer u današnjoj Francuskoj[1]
c. 8.000 - 5.000. pre nove ere[2]
Mogući primer homoerotike u evropskoj umetnosti u mezolitu jeste crtež u kamenu na kome je prikazana grupa žena i muškaraca koji plešu oko dve centralne muške figure sa penisima u erekciji[3][4].
c. 2350. vek pre nove ere
Sagrađena je zajednička grobnica muškog para, Khnumhotepa i Niankhkhnuma. Veruje se da su njih dvojica bili ljubavnici, što bi ih učinilo prvim zabeleženim gej parom u istoriji[5][6].
c. 1750. pre nove ere
U babilonskom Hamurabijevom zakoniku pominju se dvorske sluge, takozvani "girsequ", čiji je zadatak bio da seksualno opslužuju muškarce vladajuće klase[7]. Sumero-vavilonska "girsequ" je obično prevođena kao evnuh[8]. U prevodu na srpski ova reč je prevedena kao "favorit"[9]. Girsequ se pominje u članovima 187, 192 i 193. U istim članovima pominje se i reč "salzikrum", koja je složenica: muškarac-žena i kojom se možda označavala lezbejka[10]. Hamurabijev zakonik je "muškoj ženi" davao veća prava pri nasleđivanju nego drugim ženama (od 178. člana)[11].U srpskom prevodu salzikrum je prevedena kao "javna ženska"[9].
7. vek pre nove ere
c. 630. pne. – rođena je Sapfo prva poznata lezbejka u istoriji, čija je ljubav prema devojkama slavljena kao Sokratova ljubav prema dečacima. Vodila je školu za devojke na ostrvu Lezbosu, iz čijeg imena je izveden današnji termin „lezbejka“[12]
c. 600. pne. – Zapisi iz Tere – na ostrvu Tera (danas Santorini) pronađeni su natpisi na zidu koji datiraju iz 7. ili 6. veka pre nove ere. Ovi grafiti sadrže veoma direktno izrečena svedočanstva o seksualnim odnosima. Neki od njih glase: "Pidipiad je imao seks", "Timagor, Emferes i ja smo imali seks", "Krimon je imao seks sa Amocionom ovde", "Pored Delfiniona† Krimon je ovde imao seks sa dečakom, bratom Batiklea"[13]
514. pne. – Ljubavni par, Harmodije i Aristogiton ubili atinskog tiranina, Hiparha[14]."Tiranoubice", kako ih je narod kasnije zvao, slavljeni su kao oslobodioci, a njihove statue bile su podignute na atinskom trgu.
385. pne. - U Platonovoj Gozbi se izlaže teorija o "trećem polu", koja je prvi pokušaj teorijskog objašnjenja razlika između homoseksualnih i hetereoseksualni osoba.
338. pne. - Sveta četa Tebe, koja je bila sastavljena od ljubavnika, pretrpela je jedini i konačni poraz sukobljena sa Filipom II Makedonskim u bitci kod Heroneje. Prema pisanju Plutarha, posle bitke je Filip II obilazio bojište i kada je naišao na mrtve ljubavne parove, rasplakao se i rekao: "Neka budu istrebljeni oni koji misle da su ovi učinili ili osećali nešto sramno."[16]
324. pne. – umire Hefestion, ljubavnik Aleksandra Velikog. Aleksandar je bio izvan sebe zbog Hefestionove smrti: obrijao je glavu u znak žalosti, dao je da se lekar koji je (neuspešno) lečio Hefestiona razapne na krst, uništio je grad Ekbatanu, zabranio je sve proslave i festivale u kraljevstvu. Zajedno sa telom Hefestiona krenuo je u Babilon, gde je priredio veličanstvenu sahranu. Poslao je pitanje Amonovom proročištu da li može Hefestiona da proglasi bogom. Proročište mu nije dalo božanski status, ali mu je dozvolilo da Hefestion bude slavljen sa herojskim počastima, te Aleksandar je gradio svetilišta u njegovu slavu. Mnogi povezuju smrt Hefestiona sa Aleksandrovom, koja je usledila svega osam meseci kasnije.[17]
149. pne. - Donet je zakon po nazivu Lex Scantinia, koji je zabranjivao pederastiju i pasivnu ulogu u istopolnim odnosima između slobodnih građana Rima. Zakon je predviđao smrtnu kaznu.[18][19][20]
80. pne. – Mladi Julije Cezar se nalazi na dvoru Nikomeda IV, kralja Bitinije. Govorilo se da su njih dvojica ljubavnici, zbog čega su Cezara prozvali "kraljicom Bitinije". Ovo su kasnije koristili Cezarovi protivnici da bi ga dekreditovali[21].
1 – Umire car Ai (漢哀帝 – Han Aidi), koji je poznat i po tome što je bio gej car Kine. Tradicionalni istoričari govore o ljubavi između cara i Dong Xian (董賢). Njihovu ljubav su istoričari opisivali kao "strast odsečenog rukava" (斷袖之癖 - dùanxìu zhī pǐ) prema priči da su jednog popodneva car Ai i Dong Xian zajedno uspavali, kada se car probudio i želeo da ustane iz kreveta, odsekao je svoj rukav na kome je Dong Xian ležao kako ga ne bi probudio. Na smrtnoj postelji car Ai je Dong Xiana proizveo u vrhovnog komandanta, ali ga je carica Wang Zhi (王娡)naterala da izvrši samoubistvo [23].
54 - Neron postaje car Rima. Svetonije navodi da je Neron bio venčan sa dvojicom muškaraca, od kojih je jedan imao počasti kakve bi imala carica[24]. Gej veze su bile prihvaćene i institucionalizovane u to vreme u Rimu[25].
68. - Na presto Rima dolazi Galba, o kome Svetojnije navodi da je više voleo muškarce i to "odrasle, snažne muškarce"[26]. Ovo može biti jedini primer iz istorije Rima kada se za nekog eksplicitno navodi da je voleo odrasle muškarce, pa se Galba može smatrati najbliži onom što podrazumeva današnji termin gej.
98 - Trajan, jedan od najvoljenijih careva Rima, započinje svoju vladavinu. Trajan je, takođe, bio poznat i po svojoj ljubavi prema mladim muškarima. Ovo je Abgarus, kralj Edese, iskoristio u svoju korist. Kada je Trajan bio besan na njega zbog neposlušnosti, Abgarus mu je poslao svog zgodnog sina Arbandesa i time dobio oprost[27].
130 – Antinoj, ljubavnik cara Hadrijana, umro je udavivši se u Nilu. Hadrijan je bio slomljen Antinojevom smrću i odao je vrlo ekstravagantnu počast svom ljubavniku. Na mestu gde je Antinoj umro, Hadrijan je podigao grad Antinopolis. Samog Antinoja proglasio je bogom, čime je on učinjen poslednjim novim bogom antike. Njegove statue postavljene su širom Rimskog carstva, takođe podignuti su hramovi u Bitaniji, Atini i Mantineji, kao i proročišta. Po divinaciji, Antinoj je u Egiptu poistovećen sa Ozirisom. S obzirom na veliki broj statua, Antinoj je jedan od najbolje sačuvanih likova antike.
177 - Atenagora Atinski je preljubnike i pederaste proglasio protivnicima Hrišćanstva, osuđujući ih na ekskomunikaciju, koja je bila najveća crkvena kazna u to vreme, kada su hrišćani još uvek bili proganjani[28].
218. – Elagabal dolazi na vlast. Kasije Dio piše da je njegova najstabilnija veza bila sa Hijerokleom, koga je oslovljavao svojim mužem[29]. U Historia Augusta se tvrdi da se venčao sa Zotikusom, atletom iz Smirne i da je priredio javnu svečanost za tu priliku[30]
249. - Filip Arapin, prvi hrišćanski rimski car, pokušao je da zakonom zabrani mušku prostituciju u Carstvu, ali zakon je nadalje bio ignorisan i u mnogim delovima Carstva još godinama nadalje je prikupljan porez od muške prostitucije[31]
538. i 559. - Vizantija - Novele 77[33] i 141[34]Justinijanovog zakona zabranjuju homoseksualnost u Vizantiji. U 77. Novelu se navodi da su istopolni odnosi uzrok "gladi, zemljotresa i epidemija". Ipak, stanovništvo Konstantinopolisa i drugih vizantijskih gradova se suprotstavljalo Justinijanu i Teodori po ovom pitanju. Javnost je uspela da se usprotivi i zaštiti od pokušaja carskog para da progone svoje protivnike po ovim odredbama[35]
c. 800. – za vreme kalifata Abasida pojavila se poezija sa homoerotskim sadržajem. Tu se ističe Abu Nuvas, čiji česti motivi su lepi dečaci i mladići[37]
1073. Papa Grgur VII je naredio javno spaljivanje Sapfine poezije. Fragmenti njenih pesama su sačuvani zahvljajući tome što je njena poezija bila citirana na mnogim mestima[38]
1327 - Engleska - Kralj Edward II je zbačen s prestola i ubijen. O njegovom odnosu sa Piers Gavestonom hroničari su pisali da je "preteran", "neumeren" i "izvan mere i razuma", i kritikovali su njegovu strast prema "ogavnom i zabranjenom seksu"[39] Prema kasnijim navodima, kralj Edward II je ubijen nabijanjem užarene metalne šipke kroz analni otvor[40]
1373 - Antwerpen, Belgija - dvojica muškaraca, Willem Case i Jan van Aersdone su optuženi zbog seksualnih odnosa (wyle faicten) i ubijeni[41]. U srednjovekovnoj Evropi počinje progon osoba koji stupaju u seksualne odnose sa osobama istog pola. Case i Aersdone su samo jedan takav primer; a izuzetak su samo po tome što su njihova imena ostala sačuvana u beleškama.
1391 - Machelen, Belgija - Optuženo je 15 muškaraca i 2 žene za istopolne odnose; od njih, jedan je priznao i pogubljen je[41].
1432 - Firenca, Italija - organizovana je prvo zvanično administrativno telo u istoriji koje je za svoj primarni cilj imalo borbu protiv homoseksualnosti. Naziv ovog suda je bio "Uffiziali di Notte" (Oficiri noći). Po gradu su bile postavljene kutije u koje su građani mogli anonimno da ubacuju imena osumnjičenih. Ovaj sud je bio aktivan do 1502. godine. Za vreme njegovog rada organizovano je čak oko 15.000 suđenja, a osuđeno je oko 2.000 muškaraca[42].
1451 - Papa Nikola V je odobrio Inkviziciji da progoni homoseksualne muškarce[43]
1533 - Engleska - Kralj Henry VIII donosi zakon, Buggery Act 1533, kojim se svi seksualni odnosi, koji ne služe reprodukciji, smatraju krivičnim. Zakon je kažnjavao seksualne odnose sa životinjama, masturbaciju, oralani i analni seks i seks između muškaraca. Za istopolni seks između muškaraca predviđena kazna je smrt vešanjem. Ovo je prvi u nizu engleskih tzv. sodomy laws, koji zabranjuju homoseksualne osnose (lezbejski odnosi nikada nisu bili zabranjeni u Engleskoj) sve do 1967. godine[44]
25. septembar, 1791 - Francuska – Novi krivčni zakonik Francuske revolucije ne pominje dobrovoljne seksualne odnose između osoba istog pola, čime Francuska dekriminalizuje homoseksualnost[45].
1813 - Bavarska – dekriminalizacija seksualnog odnosa između muškaraca
1835 - Poljska – po prvi put u istoriji Poljska kriminalizuje homoseksualnost
1836 - Velika Britanija – poslednje izvršenje smrtne kazne zbog homoseksualnosti u Britaniji
1861 - Engleska – kazna za „sodomiju“ se umanjuje sa vešanja na kaznu zatvora.
Pionir LGBT aktivizma, Karl Heinrich Ulrichs.
1867, 29.8. - Nemačka – Karl Heinrich Urlichs postaje prvi samo-identifikovani gej koji javno zastupa parava istopolno orijentisanih muškaraca, kada zahteva od Kongresa nemačkih pravnika u Minhenu da donesu rezoluciju kojom će se tražiti da se povuku zakoni kojima se kriminalizuju seksualni odnosi između muškaraca.
6. maj, 1868 – Nemačka - Karl Maria Kertbeny po prvi put upotrebljava termin "homoseksualnost" u svom pismu upućenom Karl Heinrich Ulrichsu[45]. Naredne godine ovaj termin se po prvi put upotrebljava javno, u pamfletu koji je napisao takođe Kertbeny.
c. 1900. – Holandija, Amsterdam – u nedeljnom časopisu "Pst-Pst" pojavili su se prvi primeri lezbejskih ličnih oglasa[47].
1900. – Nemačka – Elisar von Kupffer objavljuje antologiju homoerotske književnosti iz celog sveta, Lieblingminne und Freundesliebe in der Weltliteratur. Prvo izdanje objavljuje Adolf Brand. Antologija je ponovo objavljena 1995. godine[48].
1901. – Nemačka – Spisateljica Minna Wettstein-Adelt objavljuje roman "Sind es Fraues?", koji govori o grupi nezavisnih žena u Ženevi. Knjiga je jedan od prvih pozitivnih prikaza lezbejki. Werrstein-Adelt je roman objavila pod pseudonimom Aimée Duc.
1910 - Emma Goldman počinje javno da se zalaže za gej-lezbejska prava.
6. juli, 1919. - Nemačka, Berlin – Magnus Hirschfeld osniva Institut für Sexualwissenschaft. U Institutu su se obavljale prve moderne operacije korekcije pola. Institut je imao veliku biblioteku o istopolnoj ljubavi i pored medicinskog i šireg naučnog rada, Institut je organizovao i političku i društvenu akciju usmerenu na prihvatanje gejeva, lezbejki i trans osoba. Rad Instituta je zabranjen po dolasku Hitlera na vlast, 1933. godine[49].
1924. - Sjedinjene Američke Države – osnovana je prva gej organizacija u Chicagou pod nazivom „Society for Human Rights“ (Društvo za ljudska prava). Nekoliko meseci kasnije zatvorena je od strane policije.
Nemačka - Nacisti zabranjuju gej grupe u Nemačkoj. Neki gejevi su poslati u koncentracione logore. Institut für Sexualwissenschaft Magnusa Hirschfelda je zatvoren i uništen, a njegove kinje su spaljene.
Po oslobađanju koncentracionih logora od strane Saveznika, zatvorenici koji su bili osuđeni zbog homoseksualnosti po Paragrafu 175 nisu oslobođeni, već ostaju zatvoreni da bi odslužili punu kaznu.
7. decembar - Holandija – osnovana je najstarija i danas aktivna LGBT organizacija, COC (Cultuur- en Ontspannings Centrum)[51]. Organizaciju Shakespeareclub (kako se COC zvao do 1949. godine) osnovali su Niek Engelschman, Jaap van Leeuwen i Jo van Dijk; prva dvojica su sarađivali na magazinu Lovenrecht (Pravo na ljubav), koji je počeo da se izdaje par meseci pre nemačke okupacije, 1940.
21. oktobar - Švedska, Stockholm - Allan Hellman osniva LGBT grupu RSFL, koja danas ima oko 6000 članova. Grupa je do 1952. funkcionisala kao podružnica danske organizacije Forbundet af 1948[52].
11. novembar - SAD, Los Angeles – Harry Hay, Rudi Gernreich, Bob Hull, Chuck Rowland i William Dale Jennings se susreću po prvi put u cilju organizovanja udruženja Mattachine Society, prve gej organizacije u SAD, koja aktivno radi na promovisanju gej prava[53].
7.6. – umire Alan Turing, otac savremenih kompjutera, umire od trovanja cijanidom 18 meseci po terapiji hormonskim smanjivanjem libida, kao kazne za homoseksualnost.
Francuska – osnovana je prva gej organizacija u Francuskoj pod nazivom „Arcadie“.
27.7. - Ujedinjeno Kraljevstvo – Sexual Offence Act 1967 (Zakon o seksualnim prekršajima) stupa na snagu. Zakonom se dekriminalizuje muška homoseksaulnost u Engleskoj i Velsu, pod uslovima da u seksualnom aktu učestvuju samo dvojica muškaraca, da su obojica imaju više od 21, da nijedan nije mentalno retardiran, da nisu članovi vojske ili flote i da nijedan nije stanovnik delova UK-a u kojima je hooseksualost i dalje zabranjena (Škotska i Severna Irska).
18.5. - Minnesota, Minneapolis – osnovana je organizacija FREE (Fight Repression of Erotic Expression – „Borba protiv represije nad erotskim izražavanjem“), prva studentska gej i lezbejska organizacija u USA.
15.12. - Sjedinjene Američke Države – odbor Američke psihijatrijske asocijacije jednoglasno izglasava da homoseksualnost treba ukoliti sa liste psihijatrijskih poremećaja u DSM-II. Rezolucija, takođe, poziva da se prekine javna i privatna diskriminacija gejeva i lezbejki i da se ukinu zakoni koji diskriminušu gejeve i lezbejke.
1.4. - Sjedinjene Američke Države, New York City – otovrena je prva srednja škola, Harvey Milk High School, predviđena kao bezbedno mesto za LGBT učenike i učenice. Škola je u početku radila sa malim brojem učenica i učenika. Tek od 2002. godine škola je potpuno prihvaćena kao javna srednja škola.
12.5. - Nemačka, Hamburg – otkriven je prvi spomenik posvećen gej žrtvama nacional-socijalizma.
Švedska – izglasava se prvi zakon koji štiti gejeve i lezbejke od diskriminacije.
24.5. - Ujedinjeno Kraljevstvo – konzervativna vlada izglasava zakon poznat kao „Section 28“, koji zabranjuje lokalnim upravama da „promovišu homoseksualnost“.
7.6. - Danska – omogućuje registrovano partnerstvo za istopolne parove. Danska postaje prva zemlja koja istopolnim parovima omogućuje registraciju i priznaje pravni status sličan onom koji uživaju venčani parovi.
1.10. - Danska, Kopenhagen - prvi istopolni par koji je dobio zakonski priznat statut u svetu su Axel i Eigil Axgil, veterani gej aktivizma. Axel i Eigil su bili partneri 40 godina, a još 1957. godine uzeli su zajedničko prezime, koje su skovali od delova svojih imena.
prvi put se javlja Red ribbon kao simbol borbe protiv HIV/AIDS-a.
13. januar - Srbija, Beograd – osniva se prva gej i lezbejska organizacija u Srbiji, pod nazivom Arkadija. Sa neformalnim sastancima grupa je počela novembra 1990., a zvanično je registrovana tek 1994, kada je muška homoseksualnost dekriminalizovana u Srbiji[56].
Svetska zdravstvena organizacija izbacuje homoseksualnost sa liste mentalnih bolesti u novom izdanju ICD-10. Homoseksaulost, biseksualnost i heteroseksualnst se prihvataju kao varijante seksualne orijentacije.
6. – osnovana je organizacija Lesbian Avengers u New Yorku od strane nekoliko aktivistkinja grupe ACT-UP.
Norveška – stupa na snagu zakon o registrovanim partnerstvima istopolnih osoba. Istopolni parovi dobijaju jednaka prava kao i venčani heteroseksualni parovi, osim prava na usvajanje dece i venčanja u crkvi.
25. april – SAD – održava se teći LGBT marš na Washington, D.C.. Procenjuje se da je učestvovalo od 300.000 pa čak do 2.000.000 osoba[57].
Glavni članak: Marš na Washington za lezbejska, gej i bi jednaka prava i oslobođenje
27. maj - Rusija - istopolni odnosi između muškaraca su dekriminalizovani[58].
30. novembar - SAD – stupa na snagu znakon koji u američku vojsku uvodi politku, popularno nazvanu „Don’t Ask, Don’t Tell“, koja dozvoljava LGB osobama da služe u vojsci pod uslovom da ne obznanjuju svoju seksualnu orijentaciju[59].
31. decembar - Nebraska, SAD - Transmuškarac, Brandon Teena (21) je ubijen par dana nakon što je silovan[60]. Njegov život, a posebno ovaj događaj, tema je filma Boys Don't Cry.
9.3. - Sjedinjene Američke Države – Jonathan Schmitz ubija Scotta Amedura kada ovaj otkrije u emisiji kod Jenny Jones da je zaljubeljen u Jonathana. Schmitz je osuđen na 30 do 50 godina zatvora za ubistvo drugog stepena.
6. - Srbija – dekriminalizovana homoseksualnost brisanjem člana 110 iz Krivičnog zakona.
6.12. - Sjedinjene Američke Države – American Medical Association objavljuje svoje protivljenje tretmanima koji su predviđeni za „lečenje“ homoseksualnosti.
25.5. - Kanada – u slučaju Egan vs. Canada, Vrhovni sud Kanade je doneo presudu da je zabranjena diskriminacija po osnovama seksualne orijetacije po članu 15 Kanadske povelje o pravima i slobodama, koja je deo ustava. Član 15 Povelje ne pominje seksualnu orijentaciju direktno, ali je sastvaljen tako da omogućuje sudu da doda nove moguće osnove po kojima se diskriminacija zabranjuje. Ova presuda ima veliki značaj, jer se član 15 odnosi na sve zakone koji štite od diskriminacije.
Bosna i Hercegovina – dekriminalitzacija homoseksualnosti. Republika Srpska će, međutim, uljoniti homoseksualnost iz krivičnog zakona tek 1998. godine.
8.5. - Južna Afrika – prva država koja eksplicitno zabranjuje diskriminaciju na osnovu seksualne orijetacije u Ustavu.
12.10. - Sjedinjene Američke Države – Matthew Shepard umire u bolnici od povreda koje je dobio prilikom u napadu motivisanom homofobijom. Napad na Matthewa i njegova smrt je bio povod za veliku kampanju protiv nasilja iz mržnje i protiv homofobije. Matthew Shepard je, verovatno, najpoznatija žrtva homofobije. Njegove ubice su osuđene na po dve doživotne kazne zatvora.
Srbija, Novi Sad – osnovna gej organizacija New Age – Rainbow.
29.3. - Novi Zeland – promenjen je imigracioni zakon, koji sada, prilikom zahteva za stalni boravak, jednako tretira istopolne parove kao i heteroseksuale. Pre promene gej i lezbejski parovi morali da su čekaju duplo više vremena na odobrenje stalnog boravka u odnosu na heteroseksualne parove.
2.10. - Sjedinjene Američke Države, California – guverner Gray Davis potpisuje tri zakona koja se tiču LGBT osoba. Prvi štiti gej i lezbejske učenice i učenike, kao i nastavno osoblje u školama. Drugi zakon omogućuje domaća partnerstva. Treći zakon zabranjuje diskriminaciju gejeva i lezbejki na poslu i po pitanju stanarskog prava.
20.12. - Sjedinjene Amerčike Države, Vermont – Vrhovni sud naređuje da se zakon promeni u cilju priznavanja jednakih prava istopolnim parovima, koja imaju venčani parovi.
7. mart - SAD, Kalifornija – izglasan je zakon „Proposition 22“, kojim Kalifornija onemogućava istopolne brakove i ne priznaje istopolne brakove sklopljene u drugim državama[64].
Videti dalje: Istopolni brakovi u Kaliforniji.
21.6. – Škotska – parlament ukida amandman poznat kao „Section 28“ koji je zabranjivao da lokalne vlasti „promovišu homoseksualnost“.
30. novembar - Ujedinjeno Kraljevstvo – pravo na slobodno stupanje u seksulne odnose izjednačava se na 16 godina za sve parove. Raniji zakon predviđao je 16 godina za heteroseksualne odnose i 18 godina starosti za istopolne odnose[68]
7. mart - Kina - Kineska psihijatrijska asocijacija je uklonila homoseksualnost sa liste Kineske klasifikacije i dijagnostičkih kriterija mentalnih poremećaja, čime je svoj stav usaglasila sa Svetskom zdravstvenom asocijacijom da je homoseksualnost noramalna varijanta ljudske seksualnosti. Kineski psihijatri su doneli ovu odluku na osnovu jednogodišnjeg istraživanja[69].
15. mart - Portugal - Izglasane su dopune zakona o faktičkim zajednicama, kojima se priznaju ista prava istopolnim parovima koja su do tada važila za nevenčane različitopolene parove.[70]
9. mart - Srbija – upad u prostorije Queeria (Kvirija) centra u Beogradu. Dvadesetak neonacista upalo je u tadašnje prostorije Kvirija centra i Socijaldemokratske omladine u Beogradskoj 8 i pretuklo članove i članice koji su se tu zatekli. Pri tome je napravljena velika materijalna šteta[71].
1. april – Holandija – stupio na snagu zakon o istoponim brakovima, prvi takav zakon u svetu. Odmah posle ponoći Job Cohen, gradonačelnik Amsterdama, koji je za ovu priliku postao matičar, venčao je prva četiri para (tri gej i jedan lezbejski)[72]
30.6. - Srbija – napad na prvu gej paradu u Beogradu. Gomila navijača, ultranacionalista, neonacista, čak i pripadnika klera napada učenice i učesnike prve organizovane gej parade na Balkanu. Policija nije efikasno reagovala, a državni zvaničnici nikada nisu dali zvanično saopštenje.
1.8. - Nemačka – stupa na snagu zakon o registrovanom partnerstvu istopolnih parova.
Švedska – priznaje pravo na usvajanje dece od strane registrovanih istopolnih parova, postižući tako gotovo puno izjednačenje u pravima venčanih heteroseksualnih i registrovanih istopolnih parova (sa jedinom razlikom da se istopolni parovi ne mogu venčati u crkvi).
12. januar - Hrvatska, Zagreb – osnovana organizacija Iskorak - Centar za prava seksualnih i rodnih manjina[73].
15. jun - Srbija, Niš – zvanično osnovana organizacija Lambda – Centar za promociju i unapređenje LGBT ljudskih prava i queer kulture u Nišu. Lambda počinje sa neformalnim sastancima i radom marta meseca iste godine[74].
29. jun - Hrvatska, Zagreb – održana prva parada ponosa LGBT osoba, pod nazivom „Gay Pride Zagreb 2002“ („Gay“ je već naredne godine izbačeno iz naziva, kako bi se prikazala inkluzivnost u odnosu na lezbejke, biseksualne, trans i druge osobe), sa motoom Iskorak KONTRA predrasuda. Na učesnike i učesnice parade bio je bačen suzavac i povređene su 32 osobe. Uhapšeno je 27 osoba, ali nijedna nije procesuirana. Ovo je ujedno i (do sada) jedina proslava LGBT ponosa u Hrvatskoj kojoj su prisustvovale osobe iz državnog vrha, uključujući i ministra unutrašnjih poslova Šime Lučina[75].
8. - Austrija – starosna granica za dobrovoljni seksulni odnos je izjednačena na 14 godina.
22.9. - Švajcarska, Cirih – registrovanim istopolnim parovima u ciriškom kantonu data su jednaka prava po pitanju poreza, nasledstva i socijalnog osiguranja koja imaju venčani heteroseksualni parovi.
24.10. – u devedesetoj godini umro gej aktivista Harry Hay, jedan od osnivača Mattachine Society, prve gej organizacije u SAD.
30. januar - Belgija – usvaja se zakon o istopolnom braku. Belgija postaje druga država u Evropi, koja izjednačava prava venčanih heteroseksualih i istopolnih parova, sa izuzetkom usvajanja dece, što će biti omogućeno tek 2006. Zbog procedure koju zakon predviđa, prvo istopolno venčanje u Belgiji održano je tek juna iste godine. Zakon je donet sa 91 glasom za i 22 glasa protiv[76].
21. maj - SAD – konzervativna republikanska članica donjeg doma parlamenta, Marilyn Musgrave predstavalja notorni amandman, Federal Marriage Amendment (Federalni amandman o braku), koji bi onemogućio sklapanje istopolnih brakova u SAD[77]. Poslednje glasanje o ovom amandmanu je održano 7. juna2006. i amandman nije usvojen[78].
30.5. - Sjedinjene Američke Države, Kentucky – guverener Paul Patton potpisuje akt kojim se zabranjuje diskriminacija na osnovu seksualne orijentacije. Time Kentaki postaje deseta država u SAD koja diskriminaciju gejeva i lezbejki na radnom mestu. Kentaki, ovim aktom, postaje i prva država u SAD koja zabranjuje diskriminaciju na osnovu rodnog identiteta.
18.6. - Kanada, Ontario – vlada prihvata presudu suda da se istopolni brakovi moraju tretirati jednako kao heteroseksaulni brakovi. Kanada postaje prva država van Evrope koja priznaje istopolne brakove.
28. jun - Hrvatska, Zagreb – druga parada ponosa pod nazivom „Zagreb Pride“ – „Opet ponosno“. Događaj je bio posvećen Zakonu o istopolnim zajednicama i antidiskriminacionom zakonu[79].
29.10. - Sjedinjene Američke Države – studija koju je radila organizacija Human Rights Campaign pkazuje da 60% agencija za usvajanje dece u Americi prihvataju zahteve gejeva i lezbejki, a 40% tvrdi da dalo dete (decu) istopolnoj porodici.
15.11. - Kanada – ministar Ted Nebbeling se venčao sa svojim partnerom, sa kojim je do tada bio 32 godine u vezi. To je prvi istopolni brak nekoga ko je na ministarskoj poziciji.
1.1. - Australija, Tasmanija – stupa na snagu zakon o civiljnoj zajednici između istopolnih parova. Tasmanija postaje prva australijska država koja priznaje parnersko pravo istopolnim parovima.
8.1. – Sjedinjene Američke Države, New Jersey – usvaja se zakon o istopolnom partnerstvu, koje daje većinu parava koja imaju heteroseksualni venčani parovi. Guverner James McGreevy potpisuje zakon četiri dana kasnije, čime New Jersey postaje peta država u SAD koja daje ovakav status gej i lezbejskim parovima.
12.2. – Sjedinjene Američke Države, California, San Francisco – gradski zvaničnici počinju da izdaju venčane listove istopolnim parovima, čime krše državni zakon, što imenuju društvenom neposlušnošću. Prvi venčani par su lezbejske aktvistkinje Del Matin i Phyllis Lyon.
Različite konzervativne grupe, uljučujući i Campaign for California Families, planiraju da podnesu tužbu protiv gradonačelnika San Franciska, Gavina Newsoma zbog kršenja kalifornijskog zakona o braku.
14.2. - Sjedinjene Američke Države – savetnici predsednika George W. Busha saopštavaju da on podržava Federal Marriage Amendment, koji bi bio uključen u ustav i kojim bi se onemogućio istopolni brak na federalnom nivou (amandman do danas nije izglasan).
15.2. – Sjedinjene Američke Države, California, San Francisco – gradski i opštinski zvaničnici su morali da odbiju stotine zahteva za venčanje, jer se pojavilo više hiljada gejeva i lezbejki sa željom da se venča. Grad tvrdi da može da venča samo 400 do 600 parova u toku dana, odnosno oko 1 par po minutu.
17.2. – Sjedinjene Američke Države, California, San Francisco – sudija višeg suda u San Francisku odlučuje da odloži donošenje odluke o sprečavanju gradske vlade da izdaje venčane listove i da poništi 2.464 gej i lezbejka braka, koliko ih je sklpoljeno za prethodnih 5 dana.
18.2. – Sjedinjene Američke Države, California – državna agencija Kalifornije koja registruje brakove izjavljuje da neće prihvatiti formulare koji su promenjeni za registraciju istopolnih brakova.
19.2. – Sjedinjene Američke Države, California – grad San Francisco pokreće tužbu protiv države Kalifornije i zahteva da prizna izdate venčane listove istopolnih parova koji su venčani.
20.2. - Kambodža – kralj Norodom Sianuk izjavljuje da bi država Kamboža morala da dozvoli istopolne brakove. Takođe, izjavljuje da bi transrodne osobe morale da budu jednako tretirane u Kambodži.
22.2. – Sjedinjene Američke Države, California – glavni državni tužilac Bill Lockyer odbacuje zahtev guvernera Schwarzeneggera, tvrdeći da je njegova kancelarija nezavisna i da će se boriti protiv kalifornijskog zakona o braku koji je ograničen na heteroseksualne parove.
24.2. – Sjedinjene Američke Države – predsednik George W. Bush izjavljuje da će podržati ustavni amandman Federal Marriage Amendment, tvrdeći da se on slaže sa njegovim principima i željom da zaštiti „svetost braka“ između muškara i žene.
3.3. – Sjedinjene Američke Države, Oregon, Multnomah County – okrug koji uključuje i grad Portland postaje drugi okrug u SAD u kome se zakonski venčavaju istopolni parovi, pošto su okružni savetnici presudili da je državni zakon koji zabranjuje istopolna venčanja protivan ustavu Oregona. Za narednih mesec i po dana obavljeno je 3.022 gej i lezbejskih venčanja.
5.3. – Sjedinjene Američke Države, California – vrhovni sud Kalifornije naređuje gradu San Francisku da prestane da izdaje venčane listove gej i lezbejskim parovima. San Francisko po prvi put posle 12.2. prestaje da venčava istopolne parove. Istovremeno gradski javni tužilac podnosi tužbu protiv Države Kalifornije zbog protivustvnosti zabrane istopolnoh venčanja.
30.6. - Španija/Španjolska – ministar pravde Juan Fernando López Aguilar najavljuje donošenje nekoliko zakona, među kojima su i zakon o istopolnim brakovima, kao i zakon kojim se omogućava transeksualnim i transrodnim osobama da promene svoje ime i zvanični rod, bez obavezne operacije.
9.8. - Nepal – policija napada bar i hapsi 39 članova Društva plavog dijamanta, organizacije koja radi na povećanju svesti o ljudskim pravima gejeva i o AIDS-u, i podigli optužbe zbog „širenja perverzije“. Par dana nakon incidenta, UNAIDS i Human Rights Watch pozivaju vladu Nepala da oslobode uhapšene osobe.
12.8. - Sjedinjene Američke Države, California – vrhovni sud Kalifornije je poništio skoro 4000 brakova gejeva i lezbejki koji su sklopljeni u San Francisku izneđu 12.2. i 11.3. Donesen je zaključak da je grad prekoračio svoja prava kada je izdavao venčane listove istopolnim parovima ignorišući državni zakon.
23.9. – Sjedinjene Američke Države, California – guverner Arnold Schwarzenegger potpisuje uredbu „SB 1234“ kojom se definiše termin „zločin iz mržnje“ (hate crime) (koji uključuje i nasilje protiv LGBT osoba). Zakon podstiče stvaranje lokalnih protokola, kao i podizanje svesti i treninge o zločinu iz mržnje u policiji.
27.9. - Sjedinjene Američke Države, California – guverner Arnold Schwarzenegger potpisuje akt „SB 1193“, kojim se dodeljuje 10.000 dolara suprugu/supruzi, odnosno predviđenom korisniku/korisnici, umrlog člana/članice vojske. Uredba važi retroaktivno od 1.3.2003 godine za partnere i partnerke LGBT vojnika, odnosno vojnikinja.
30.9. - Sjedinjene Američke Države – održano glasanje o Federal Marriage Amendment-u, koji je dobio 186 glasova „za“ i 227 glasova „protiv“.
1.1. – Nemačka – stupaju na snagu izmene zakona koje uređuju usvajanju dece partnera/ki u registrovanim istopolnim parovima, kao i izmene koje se tiču poreskih olakšica.
23.5. – Sjedinjene Američke Države – na godišnnjoj konferenciji u Atlanti American Psychiatric Association (Američka psihijatrijska asocijacija) izglasava podršku zakonskom priznavanju istopolnih brakova.
5.6. – Švajcarska – na referenusmkom izjašanjavanju o građanskoj zajednici za istopolne parove 58% stanovništva daje podršku. Istopolni parovi dobijaju jednaka prava kao venčani parovi u pogledu poreza i penzije, ali nemaju prava da se venčavaju, da usvajaju decu niti na veštačku oplodnju.
30.6. – Izrael – na paradi ponosa učetvuje 5.000 osoba uz 1.000 osoba koje protestvuju protiv održavanja parade u Jerusalimu. Parada je prekinuta pošto su anti-gej napadači izboli tri učesnika parade.
30.6. – Ujedinjeno Kraljevstvo – Metodistička crkva Velike Britanije postaje prava velika hrišćanska denominacija koja daje blagoslov istopolnim zajednicama.
30.6. – Sjedinjene Američke Države – LOGO postaje prva LGBT televizija. Ovaj kanal se prati preko digitalne kablovske televizije u 10 miliona domačinstava. Vlasnik kanala je MTV Networks.
1.7. – Sjedinjene Američke Države, Texas – grupa vojnih veterana protestvuje protiv guverenera Rick Perryja, kada je ovaj izjavio da bi LGBT vojni veterani trebalo da napuste Teksas. Procenjuje se da u Teksasu živi oko 65.000 LGBT vojnih veterana.
28.12. – Švedska – Švedska crkva (Svenska kyrkan), koja je do 2000. godine bila državna crkva, odlučuje da daje blagoslov istopolnim parovima sa posebnom ceremonijom. Zbog ovakve odluke Ruska pravoslavna crkva prekida odnose sa Švedskom crkvom.
1. januar - Srbija - stupanjem na snagu novog Krivičnog zakonika, zakonska granica za stupanje u seksualne odnose je izjednačena za istopolne i heteroseksualne parove na 14 godina[82].
27. maj - Rusija, Moskva - prvi pokušak održavanja parade ponosa LGBT osoba u Moskvi završen je nasiljem i masovnim hapšenjem od strane policije. Aktivisti i aktivistkinje su izašli/e na ulice, uprkos zabrani od strane gradonačelnika Moskve, Jurija Luškova[83][84].
22. jun - Hrvatska, Zagreb – Интерnacionala Pride 2006, Zagreb - "Živ(j)eti slobodno" – prvi internacionalna proslava ponosa LGBT osoba i peta takva manifestacija u Zagrebu. Pride je organizovan kao prvi istočnoevropski pride. Učestvovali su aktivisti i aktivistkinje iz 13 zemalja i oko 30 organizacija. Podršku su dali i drugi pokreti iz Hrvatske: radnički-sidikalni pokret, feministički pokret, ekološki pokret itd. Интерnacionala Pride je trajao 3 dana[86].
26. juli – Kanada, Montreal – otvorene su prve svetske Outgames, LGBT sportsko takmičenje, u okviru koga je održana i Međunarodna konferencija o LGBT ljudskim pravima[89].
12. januar - Meksiko, Coahuila - postaje prva pokrajna u Meksiku koja je legalizovala registrovana partnerstva[97].
Videti dalje: Istopolno partnerstvo u Meksiku.
10. april – SAD, Washington – donet je zakon S5336, kojim se istopolnim parovima daje pravo da registruju partnerska domaćinstva, koja priznaju prava slična venčanim parovima[98].
Videti dalje: Istopolno partnerstvo u Washingtonu.
26. januar - SAD, New Hampshire - usvaja se zakon o registrovanom partnerstvu, kojim se istopolnim parovima garantuju prava slična onima u bračnoj zajednici[99].
Videti dalje: Istopolno partnerstvo u New Hampshireu.
25. maj – SAD, Iowa i Colorado - usvajaju se zakoni o zabrani diskriminacije na osnovu seksualne orijentacije i rodnog identiteta u privatnom sektoru[102].
9. avgust – SAD – organizuje se prva debata predsedničkih kandidata na temu LGBT prava, emitovana na televiziji Logo. Na debati su se pojavili samo demokratski kandidati i kandidatkinja, dok se republikanci nisu odazvali[104]
17. decembar – Mađarska – usvaja se zakon o registrovanim partnerstvima istopolnih parova. Zakon stupa na snagu 1.1.2009. Zakonom se garantuju sva prava koja su garantovana brakom, osim usvajanja dece[106].
1. maj - Srbija - počinje sa izlaženjem queer rubrika Rainbow u okviru mesečnika Yellow Cab, koja obrađuje teme queer umetnosti, aktivizma i nudi informacije o queer događajima i mestima u Beogradu.
27. maj - Nemačka, Berlin - otkriven je Spomenik homoseksualnim osobama progonjenim u nacionalsocijalizmu. Otvaranju su, između ostalih, prisustvovali gradonačelnik Berlina, Klaus Wowereit i ministar kulture Nemačke Bernd Neumann[107]
11. jun - Norveška - donosi se zakon o istopolnim brakovima, čime Norveška postaje četvrta evropska država koja u potpunosti izjednačava prava istopolnih i heteroseksualnih parova[108]. Zakon stupa na snagu 1.1.2009.
1. januar - Severni Kipar - Na snagu stupa novi krivični zakonik, kojim se dekriminalizuje homoseksualnost. Ovim Severni Kipar postaje poslednja teritorija u Evropi koja je ukinula zakonsku zabranu homoseksualnosti[112]
Glavni članak: Položaj LGBT osoba u Turskoj Republici Severni Kipar
1. april - Švedska - Sa 226 glasova za i 22 glasa protiv, Švedski palament usvaja zakon o istopolnim brakovima. Zakon stupa na snagu 1. maja, 2009.[120]
2. jul - Indija - vrhovni sud u Delhiju je doneo odluku po kojoj se istopolni odnosi ne smatraju krivičnim delom. Pre dekriminalizacije homoseksualnost je bila kažnjiva prema odredbama koje su u zakon uneli britanski kolonisti[128].
6. jul - Washington, D.C., SAD - priznaju se istopoli brakovi koji su sklopljeni u drugim državama (u Americi ili inostranstvu), ali nije moguće sklopiti istopolne brakove u Washingtonu[129]
26. jul - Washington - SAD - stupa na snagu zakon o registrovanim partnerstvima, u javnosti poznat kao "sve-osim-braka" (all-but-marriage), koji garantuje sva prava istopolnim parovima koja su garantovana venčanim parovima. Zakon je izglasan 15. aprila, sa 62-35 glasova, a potpisan je 18. maja[130]
21. avgust - SAD - Evangelistička luteranska crkva u Americi (ELCA), jedna od najvećih crkava u SAD, izglasala je da gejevi i lezbejke u stabilnim vezama mogu biti rukopoloženi/e za sveštenike i sveštenice[132]. Dva dana ranije, ELCA je na istoj skupštini usvojila novi stav o istopolnim zajednicama, prihvatajući ispravnost gej i lezbejskih zajednica koje su "čestite, monogamne i doživotne"[133]
19. septembar - Srbija - Nakon zabrane da se povorka ponosa održi na prijavljenoj lokaciji u centru Beograda i ponude nove lokacije na Novom Beogradu, organizacioni odbor povorke ponosa dobeo je odluku da se povorka ne održi[140]
22. oktobar - Švedska - Švedska luteranska crkva je odobrila sveštenstvu da obavlja ceremoniju istopolnog venčanja sa 176 glasaova za i 62 glasa protiv. Odluka stupa na snagu 1. novembra.[141][142]
Glavni članak: Luteranizam i homoseksualnost
28. oktobar - Nemačka - Otvoreno gejnemački političar, Guido Westerwelle postaje ministar spoljnih poslova Nemačke[143].
31. mart - Evropa - Komitet ministara Saveta Evrope dao je preporuke za borbu protiv diskriminacije na osnovu seksualne orijentacije i rodnog identiteta.[150]
29. april - Evropa - Parlamentarna skupština Saveta Evrope je usvojila rezoluciju[151] i preporuke[152] za borbu protiv diskrminacije na osnovu seksualne orijentacije i rodnog identiteta.
19. jun - Položaj LGBT osoba u Hrvatskoj - Održan je deveti po redu Zagreb Pride, pod sloganom "Hrvatska to može progutati". Ovogodišnja povorka ponosa ocenjena je kao najmasovnija do sada.[156] Predsednik Ivo Josipović je primio organizatore i podržao Zagreb Pride.[157] Nakon razilaženja zabeleženo je dva napada na učesnike i učesnice povorke.[158]
22. jul - Argentina - Stupio je na snagu zakon o istopolnim brakovima, čime je Argentina postala deseta država u svetu koja na nacionalnom nivou priznaje pravo na brak istopolnim parovima.[159][160]
↑Uncovering the prehistory of sex Arhivirano 2012-07-19 na Wayback Machine-u, Timothy Taylor, British Archaeology, Nr.15, jun, 1996.
↑Na sajtu Queer Heritage se navodi 5.000 godina pre nove ere kao moguće vreme nastanka crteža [1] Arhivirano 2020-02-18 na Wayback Machine-u, dok se na sajtu Teksaškog univerziteta u Ostinu, odeljenja za klasičnu arheologiju, pominje 8.000. godina pne.[2] Arhivirano 2008-05-15 na Wayback Machine-u
↑„Queer Heritage”. Arhivirano iz originala na datum 2020-02-18. Pristupljeno 2008-08-16.
↑Fotografija Arhivirano 2012-10-03 na Wayback Machine-u pomenutog crteža.
↑Greg Reeder. „Same-sex desire, conjugal constructs, and the tomb of Niankhkhnum and Khnumhotep”. World Archaeology 32/2, str 193-208. Routledge, part of the Taylor & Francis Group. Pristupljeno 16. 08. 2008.[mrtav link] - neophodno je registrovanje.
↑Anabasis 7a i Anabasis 7b, Arijan (engleski prevod)
↑Joh. Frid. Christ. (1726), Historia legis Scantiniae (Historia de la ley Scantinia)
↑Wilhelm Rein, Das Criminalrecht der Römer von Romulus bis auf Justinianus (Historia penal romana desde Romulo hasta Justinian I), 1844, p. 864
↑Gisela Bleibtreu-Ehrenberg, Tabu Homosexualität - Die Geschichte eines Vorurteils (El tabú de la homosexualidad: historia de un prejuidio), 1978, p. 187
↑Axel Schock, Karen Susan Fessel: "OUT!", Querverlag Berlin, 2004, ISBN 3-89656-111-1 Str. 15 (PDF - na nemačkom Arhivirano 2007-09-27 na Wayback Machine-u)
↑„Suetonius: De Vita Caesarum--Nero”. Arhivirano iz originala na datum 2011-01-10. Pristupljeno 2006-10-16.
↑„Paul Halsall: Homosexual Eros in Early Greece (1986)”. Arhivirano iz originala na datum 2006-10-27. Pristupljeno 2006-10-16.
↑ 28,028,128,2Homosexuality in the Middle Ages Arhivirano 2008-12-24 na Wayback Machine-u, Warren Johansson and William A. Percy, na sajtu Humbolt Univerziteta.
↑Die sittliche Beurteilung der Homosexualität:Moralhistorische Anmerkungen zum christlichen Standpunkt, Dr. theol. Josef Spindelböck, u Verantwortete Freiheit. Beiträge zur theologischen Ethik, Josefa Spindelböcka (na nemačkom)
↑LIWĀṬ IM FIQH: MÄNNLICHE HOMOSEXUALITÄT? Arhivirano 2006-09-28 na Wayback Machine-u, Arno Schmitt
↑„Biography: Abu Nuwas”. Arhivirano iz originala na datum 2008-02-20. Pristupljeno 2008-10-01.
↑ANNOTATED BIBLIOGRAPHY FOR THE STUDY OF WOMEN'S LITERATURE, SAPPHO OF LESBOS Arhivirano 2007-12-18 na Wayback Machine-u, Dr. Kathleen Collins
↑Jan von Flocken (1. novembar 2007). „Eduard II. – Grausamer Tod eines schwulen Königs”. Welt online. Pristupljeno 14. 7. 2009.
↑ 41,041,1„Archive copy”. Arhivirano iz originala na datum 2008-08-30. Pristupljeno 2009-07-14.
↑Kent Gerard, Gert Hekma, "The Pursuit of Sodomy: Male Homosexuality in Renaissance and Enlightenment Europe", Haworth Press, ISBN 0-86656-491-8, pp. 27-31
↑Larry P. Gross, James D. Woods: "The Columbia Reader on Lesbians and Gay Men in Media, Society, and Politics",Columbia University Press, 1999, ISBN 0-231-10446-4, p.158
↑„The Law in England, 1290-1885”. Arhivirano iz originala na datum 2012-07-28. Pristupljeno 2008-10-01.
↑ 45,045,1„Queer Heritage, a timeline 1700-1900”. Arhivirano iz originala na datum 2009-03-03. Pristupljeno 2008-10-16.
↑§ 175 Arhivirano 2015-04-03 na Wayback Machine-u na sajtu schwulencity.de
↑Gay Studies From the French Cultures, Rommel Mendès-Leite, Pierre-Olivier de Busscher
↑„Archiv für Sexualwissenschaft”. Arhivirano iz originala na datum 2007-09-02. Pristupljeno 2008-10-01.
↑„LGBT and Swedish Law”. RFSL. Arhivirano iz originala na datum 2012-01-19. Pristupljeno 9.1.2009.
↑Zvanični sajt Arhivirano 2007-02-05 na Wayback Machine-u organizacije COC Nederland
↑Zvanični sajt RFSL-a Arhivirano 2009-06-18 na Wayback Machine-u na engleskom
↑Mattachine Society Arhivirano 2007-02-17 na Wayback Machine-u na glbtq.com-u.
↑McLeod, Donald (01.03.1996.) (PDF). Lesbian and Gay Liberation in Canada. Toronto: ECW Press. str. 40-47. ISBN 1550222732. Arhivirano iz originala na datum 2008-10-02. Pristupljeno 2008-10-16.
↑„Changing Times, Changing Demands: Motivations, Concerns and Needs of People Involved in Social Change”. Arhivirano iz originala na datum 2007-09-27. Pristupljeno 2009-07-06.
↑„Russia: Information on whether men have in fact been released from jail subsequent to the 27 May 1993 legislation lifting the ban on consensual homosexual relations”. Immigration and Refugee Board of Canada. 01. 08. 1993.. Pristupljeno 6. 7. 2009.
↑Wowereit: Berlin’s charming and very determined mayor na citymayors.com
↑South Africa's Parliament OKs same-sex marriage[mrtav link] - vest na PlanetOut.com
↑Historic recognition of LGBT organisations at the United Nations Arhivirano 2006-12-14 na Wayback Machine-u na sajtu ILGA-e
↑New Jersey Legislature Votes to Allow Civil Unions u New York Timesu.
↑„First same-sex union registered in Switzerland”. swissinfo.ch. 2. 1. 2007.. Arhivirano iz originala na datum 2007-09-30. Pristupljeno 21. 09. 2008.
↑„Gay rights laws challenge fails”. BBC News. 10. 1. 2007.. Pristupljeno 21. 09. 2008.
↑Tekst zakona - PDF Arhivirano 2007-09-30 na Wayback Machine-u na španskom jeziku.
↑„Same-sex partnership bill passes in Washington State”. The Advocate. 12. 4. 2007. Pristupljeno 21. 09. 2008.
↑„New Hampshire Legislature Passes Civil Unions Bill; Governor Set To Sign Bill Into Law”. HRC. 26. 4. 2007.. Arhivirano iz originala na datum 2008-09-19. Pristupljeno 21. 09. 2008.
↑„Argentina officially ends trials for homosexual acts in military”. 365gay.com. 2. 3. 2009.. Arhivirano iz originala na datum 2009-03-07. Pristupljeno 1. 3. 2010.
↑„Philippines ends ban on gays in military”. 365gay.com. 3. 3. 2009.. Arhivirano iz originala na datum 2010-03-30. Pristupljeno 1. 3. 2010.
↑„Denmark OKs adoptions by gay couples”. 20. 3. 2009.. Arhivirano iz originala na datum 2009-09-12. Pristupljeno 1. 3. 2010.- ()
↑„Vt. senate passes gay marriage bill”. Arhivirano iz originala na datum 2012-02-14. Pristupljeno 1. 3. 2010.
↑Usvojen Zakon o zabrani diskriminacije na sajtu Politike
↑Iowa Gay Marriage Ban Unconstitutional na CBS News-u
↑Vermont Legislature gives final OK to gay marriage u LA Times-u.
↑„Hungary introduces registered partnership for same-sex partners”. ILGA. 20. 4. 2009. Arhivirano iz originala na datum 2009-05-02. Pristupljeno 28. 7. 2009.
↑„Uruguay To Lift Ban On Gays In The Military”. 13. 5. 2009.. Pristupljeno 1. 3. 2010.
↑„Finland allows gay couples to adopt partner's children”. Pink News. 15. 5. 2009. Arhivirano iz originala na datum 2011-06-29. Pristupljeno 28. 7. 2009.
↑„Nevada lawmakers reject veto of partnership bill”. 365 gay. 6. 1. 2009. Arhivirano iz originala na datum 2009-06-23. Pristupljeno 28. 7. 2009.
↑„Gay udruge: Odobrenjem 'Anti-gay prosvjeda' Zagreb postaje nesiguran grad”. HRT. Pristupljeno 2. 8. 2009.
↑„Gay sex decriminalised in India”. BBC. Pristupljeno 2. 8. 2009.
↑„Washington, D.C., Recognizes Same-Sex Marriages”. New York Times. 7. 7. 2009. Pristupljeno 2. 8. 2009.
↑„SB 5688 - 2009-10 Expanding the rights and responsibilities of state registered domestic partners.”. Washington State Legislature. Pristupljeno 2. 8. 2009.
↑„From Rep. Mark Pocan: Wisconsin Becomes First Midwestern State to Legislatively Enact Protections for Same-Sex Couples”. Pristupljeno 12. 9. 2009.
↑„Lutheran Group Eases Limits on Gay Clergy”. New York Times. Pristupljeno 22. 8. 2009.
↑„ELCA validates 'chaste' same-sex relationships”. StarTribune. Arhivirano iz originala na datum 2009-08-27. Pristupljeno 12. 9. 2009.
↑„Children can now have two lesbian mothers and no father on birth certificate”. The Daily Telegraph. 31. 8. 2009.. Arhivirano iz originala na datum 2015-01-15. Pristupljeno 12. 9. 2009.
↑„Lesbian partners to be named on birth certificates”. The Guardian. 31. 8. 2009.. Pristupljeno 12. 9. 2009.
↑„Gay marriage now legal in Vermont”. Pink News. 1. 9. 2009.. Pristupljeno 12. 9. 2009.
↑„Same-sex marriages begin in Vermont”. abc news. 1. 9. 2009.. Pristupljeno 12. 9. 2009.
↑„Gay adoption now legal in Uruguay”. Pink News. Pristupljeno 12. 9. 2009.
↑„"Povorka ponosa" se neće održati”. B92. 19. 9. 2009.. Pristupljeno 21. 10. 2009.
↑„Mexico City backs gay marriage in Latin American first”. BBC News. 21. 12. 2009.. Pristupljeno 10. 1. 2010.
↑„Die ersten homosexuellen Paare trauten sich”. Der Standard. 1. 1. 2010.. Pristupljeno 10. 1. 2010.
↑„In France, Transsexuals Celebrate a Small Victory”. Time. 1. 3. 2010.. Arhivirano iz originala na datum 2010-06-29. Pristupljeno 16. 6. 2010.
↑„France de-lists transgenderism as a mental illness”. Pink News. 15. 2. 2010.. Pristupljeno 16. 6. 2010.
↑„Transgender Victory in France”. The Advocate. 2. 3. 2010.. Pristupljeno 16. 6. 2010.
↑„Komitet ministara Saveta Evrope dao preporuke za borbu protiv diskriminacije GLBT osoba”. Kancelarija Saveta Evrope u Beogradu. Arhivirano iz originala na datum 2010-11-03. Pristupljeno 16. 6. 2010.
↑„Discrimination on the basis of sexual orientation and gender identity, Resolution 1728 (2010)”. CoE. Arhivirano iz originala na datum 2010-05-15. Pristupljeno 16. 6. 2010.
↑„Discrimination on the basis of sexual orientation and gender identity, Recommendation 1915 (2010)”. CoE. Arhivirano iz originala na datum 2010-05-15. Pristupljeno 16. 6. 2010.
↑Hatton, Barry (17. maj, 2010). „Portugal's president ratifies gay marriage law”. Associated Press (Google News). Arhivirano iz originala na datum 2010-05-20. Pristupljeno 16. 6. 2010.
↑„Portugal's president to ratify same-sex marriage law”. BBC News. 17. maj, 2010.. Pristupljeno 16. 6. 2010.
↑„Iceland passes gay marriage law in unanimous vote”. Reuters. 11. 6. 2010.. Pristupljeno 16. 6. 2010.
↑„Zagreb Pride: Ljudska prava nemaju cijenu!”. Zagreb Pride. 20. 6. 2010.. Arhivirano iz originala na datum 2010-07-10. Pristupljeno 20. 6. 2010.
↑„Josipović podržao Zagreb Pride: Svi imaju pravo na seksualno izražavanje”. vijesti.net. 9. 6. 2010. Pristupljeno 20. 6. 2010.
↑„Nakon Gay Pridea zabilježena dva napada na sudionike”. Jutarnji list. 19. 6. 2010. Arhivirano iz originala na datum 2011-04-04. Pristupljeno 20. 6. 2010.
↑„Boletín Oficial de la República Argentina” (španski). Pristupljeno 30. 7. 2010.[mrtav link]
↑„Se publicó en el Boletín Oficial la ley de matrimonio homosexual”. Arhivirano iz originala na datum 2011-07-06. Pristupljeno 30. 7. 2010.
↑„Crna Gora donela antidiskriminacioni zakon”. GayEcho. Arhivirano iz originala na datum 2011-09-13. Pristupljeno 30. 7. 2010.