24 Nisan 1915'te Ermeni aydınların sürgünü
Ermeni Kırımı | |
![]() 1915'te tutuklanan, sürülen ve sonunda öldürülen Ermeni aydınlardan bazıları: İlk sıra: Kirkor Zöhrap, Taniel Varujan, Rupen Zartaryan, Ardaşes Harutünyan ve Siamanto İkinci sıra: Rupen Sevag, Dikran Çöğüryan, Diran Kelekyan, Tlgadintsi ve Yeruhan | |
Bölge | Osmanlı İmparatorluğu |
---|---|
Tarih | 24 Nisan 1915 (başlangıç tarihi) |
Saldırı türü | Tehcir ve sonra öldürme |
Ölü | 235-270 (24 Nisan) 2.345 (24 Nisan veya sonraki haftalarda tutuklandıktan sonra öldürüldüler.)[1] |
İşleyenler | İttihat ve Terakki (Jön Türkler) |
Ermeni aydınların sürgünü veya diğer adıyla Kızıl Pazar, Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı içerisinde iken başkent İstanbul'daki Ermeni toplumunun önde gelen insanları tutuklaması ve tehcir etmesidir. Tutuklular, 24 Nisan 1915 tarihinde Dahiliye Nazırı Talat Paşa'nın emriyle Ankara yakınlarındaki iki merkeze taşındı. 27 Mayıs 1915 tarihinde Tehcir Kanunu'nun kabulü ile birlikte daha sonra sürdürülen bu aydınların çoğu öldürüldü.[2][3][4] 24 Nisan, Ermeni tehcirinin başlangıç günü olarak kabul edilmekte ve Ermenistan'da ve Ermeni toplulukları tarafından "Ermeni Soykırımını Anma Günü" olarak anılmaktadır.
Önde gelen sürgünler
Toplam 2.234 kişi sürgün edilmiştir.[5][6] Aşağıdaki listede sürgün edilen tanınmış Ermenilerden bazıları verilmektedir:[7][8][9][10][11][6][12][13][14][15][16][17][18][19][20][21][22][23]
- Krikor Zöhrab - Yazar, avukat, şair, hukukçu, siyasetçi, profesör. - Öldürüldü.[14][16][17][21][22]
- Tlgadintsi - Yazar, öğretmen. - Öldürüldü.[14][21]
- Rupen Zartaryan - Yazar, şair, siyasetçi. - Öldürüldü.[14][17]
- Yervant Sırmakeşhanlıyan - Yazar, şair. - Öldürüldü.[14][17]
- E. Agnuni (Haçadur Malumyan) - Gazeteci ve 1908 Devriminin etkin aktörlerinden. - Öldürüldü.[14][20]
- Rostom Rostomyants - Tüccar ve halk figürü. - Öldürüldü.[10][21]
- Parunak Feruhan - Bakırköy Belediyesi yöneticilerinden, kemancı - Öldürüldü.[11][20][23]
- Diran Kelekyan - Yazar, üniversite hocası ve ünlü Türk gazetesi Sabah'ın sahibi - Öldürüldü.[13][14][21]
- Vartkes Serengülyan - Siyasetçi - Öldürüldü.[13][20][21]
- Hovhannes Kılıçyan - Kitapçı - Öldürüldü.[13]
- Taniel Varujan - Şair, yazar - Öldürüldü.[6][14][17]
- Rupen Sevag - Doktor, şair, yazar. - Öldürüldü.[6][14][17]
- Karabet Paşayan Han - Doktor, yazar, Osmanlı mebusu, Ermeni Ulusal Meclisi üyesi - Öldürüldü.[14][21]
- Nazret Dağavaryan - Doktor, yazar. - Öldürüldü.[13][23]
- Keğam Parseğyan - Yazar, gazeteci, öğretmen. - Öldürüldü.[14][21]
- Ardaşes Harutünyan - Yazar, gazeteci. - Öldürüldü.[13][17][21]
- Mihran Agasiyan - Şair ve müzisyen. - Öldürüldü.[13][16]
- Boğos Danyelyan - Avukat - Öldürüldü.[10][23]
- Mihrtad Haygazn - Tüccar - Öldürüldü.[21][23]
- Dikran Çöğüryan - Yazar, ressam öğretmen ve yayıncı. Vostan gazetesi editörü. - Öldürüldü.[13][17][21]
- Sımpad Pürad - Yazar, halk figürü, şair, Ermeni Millet Meclisi üyesi. - Öldürüldü.[14][21]
- Siamanto - Yazar, şair, siyasetçi, Ermeni Ulusal Meclisin üyesi - Öldürüldü.[6][13][14][17][21]
- Gomidas Vartabed - Müzisyen, Papaz - Kurtuldu (Delirmiş)[13]
- Hagop Terziyan - Eczaneci - Öldürüldü.[10][21]
- Haig Tirâkyan - Siyasetçi - Öldürüldü.[10][21]
- Harutün Şahrigyan - Siyasetçi, avukat. - Öldürüldü.[14][21]
- Serovpe Noradungyan - Sanasaryan profesörü - Öldürüldü.[10][21]
- Şavarş Krisyan - Yazar, ilk Osmanlı gazeteyi kurulan - Öldürüldü.[14]
- Levon Kirişçiyan - Profesör, şair - Öldürüldü.[10][16][22]
- Aram Andonyan - Yazar - Kurtuldu[13]
- Hovannes Kımpetyan - Şair - Öldürüldü.[14][16]
- Yenovk Şahen - Aktör, tiyatrocu - Öldürüldü.[10][21]
- Levon, Mihran ve Kevork Kayıkcıyan kardeşleri - İş adamlar - Üçü birden Öldürüldü.[8][11][20]
- Kevork Hürmüz - Osmanlı imparatorluğunun London Times muhabiri - Öldürüldü.[21]
- Harutün Cangülyan - Siyasetçi, yazar. - Öldürüldü.[13][20]
- Melkon Gürciyan (Hrant) - Yazar, profesör, gazeteci - Öldürüldü.[13][17]
- Harutün Kalfayan - Bakırköy belediye başkanı - Öldürüldü.[13][23]
- Hamparsum Boyacıyan - Siyasetçi, doktor, 1908 sonrası Ermeni Ulusal Meclisinde Kumkapı delegesi, Osmanlı Parlamentosu'nda Adana Mebusu. - Öldürüldü.[14][21][23]
- Vramşabuh Samuelov - Tüccar ve bankacı - Öldürüldü.[10][21]
- Armen Doryan - Fransız şair, gazeteci. - Öldürüldü.[14][16][20][21][23]
- Jak Sayabalyan (Paylag) - 1901-1905 tarihlerin arasında Konya İngiliz Konsolosun tercümanı, bir buçuk yıl sonra konsolos yardımcısı. Başkentte 1909'dan sonra, gazeteci - Öldürüldü.[13][20][21]
- Gigo (Krikor Torosyan) - Gazeteci (Gigo gazeteyi bulan) - Öldürüldü.[13][20][21][22][23]
- Hampartsum Hampartsumyan - Yazar - Öldürüldü.[14][21]
- Karekin Çakalyan - Öğretmen - Öldürüldü.[14]
- Yervant Odyan - Yazar - Kurtuldu[13]
- Adom Şahen - Yazar - Öldürüldü.[21]
- Mihrdat Haygazn - Vatansever, eğitimci ve Ermeni Ulusal Meclisi üyesi. - Öldürüldü.[10]
- Abraham Hayrigyan - Türkolog, Ardi üniversite yönetmeni ve Ermeni Ulusal Meclisi üyesi. - Öldürüldü.[13][21]
- Mıgırdıç Hovanesyan - Öğretmen - Öldürüldü.[10]
- Aristakes Kasparyan - Avukat, iş adamı, Ermeni Ulusal Meclisi üyesi - Öldürüldü.[10][21]
- Püzant Keçyan - Editör, gazete Piuzantion'un sahibi, tarihçi - Kurtuldu (Delirmiş)[13]
- Onig Mağazacıyan - Kumkapı Progresif Dernek Başkanı - Öldürüldü.[11]
- Sarkis Minasyan - Droşak baş editörü 1909 sonra öğretmen, yazar ve Osmanlı başkentinde siyasi aktivist; Ermeni Ulusal Meclisin üyesi - Öldürüldü.[14]
- Haçik İdareciyan - Öğretmen - Öldürüldü.[10]
- Krikor Hürmüz - Yazar, gazeteci - Öldürüldü.[13][20]
- Zareh Mumciyan - Tercuman - Öldürüldü.[8][20]
- Nerses Zakaryan - Vatansever, eğitimci, Ermeni Ulusal Meclisin üyesi. - Öldürüldü.[10]
- Aris Israelyan - Öğretmen ve yazar. - Öldürüldü.[13]
- Nerses Papazyan - Azadamard gazetenin editörü, eğitimci ve din adamı - Öldürüldü.[14][20][21]
- Parseğ Şahbaz - Avukat, gazeteci, köşe yazarı - Öldürüldü.[13][21]
- Mihran Tabakyan - Eğitimci, yazar - Öldürüldü.[14][21]
- Krikor Yesayan - Fransız ve matematik öğretmeni, tercuman. - Öldürüldü.[11]
- Vahan Kehyan - Eğitimci ve zanaatkâr - Öldürüldü.[8]
- Stepan Miskiciyan - Doktor - Öldürüldü.[8][10]
- Sarkis Parseğyan - Eğitimci - Öldürüldü.[14]
- Zabel Esayan - Romancı, şair, yazar, çevirmen ve öğretmen - Kurtuldu.[14]
Ayrıca bakınız
Wikimedia Commons'ta Deportation of Armenian notables in 1915 ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
- Ermeni Kırımı kurbanları listesi
Kaynakça
- ^ Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>
etiketi;vahakn dadrian
isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme) - ^ Jones, Adam (2006). Genocide a comprehensive introduction. Londra: Routledge. s. 106. ISBN 1134259816. 8 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2013.
The great majority were subsequently murdered outright, or tortured and worked to death in isolated locales.
- ^ Rubenstein, Richard L. (2010). Jihad and genocide (1. pbk. ed. bas.). Lanham, Md.: Rowman & Littlefield Publishers. s. 51. ISBN 0742562034. 8 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2013.
On April 24, 1915, the ministry of the interior ordered the arrest of Armenian parliamentary deputies, former minister, and some intellectuals. Thousands were arrested, including 2,345 in the capital, most of whom were subsequently executed.
KB1 bakım: Fazladan yazı (link) - ^ Kuper, Robert Melson ; with a foreword by Leo (1996). Revolution and genocide : on the origins of the Armenian genocide and the Holocaust (1. pbk. bas.). Chicago: University of Chicago Press. s. 144. ISBN 0226519910. 8 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2013.
On 24 April 1915, by order of the Ministry of the Interior, thousands of Armenian community leaders were arrested. In Istanbul hundreds were imprisoned, later most were executed.
- ^ Horne, edited by John (2012). A companion to World War I. Chichester, U.K.: Wiley-Blackwell. s. 191. ISBN 9781119968702. KB1 bakım: Fazladan yazı: yazar listesi (link)
- ^ a b c d e (Hg.), Tessa Hofmann (2007). Verfolgung, Vertreibung und Vernichtung der Christen im Osmanischen Reich : 1912-1922 (Almanca) (2. Aufl. bas.). Münster: Lit. s. 64. ISBN 9783825878238.
|erişim-tarihi=
kullanmak için|url=
gerekiyor (yardım) - ^ Teotoros Lapçinciyan (Teotig): Ամէնուն Տարեցոյցը. Ժ-ԺԴ. Տարի. 1916-1920. [Everyman's Almanac. 10.-14. Year. 1916-1920], G. Keshishian press, Constantinople 1920
- ^ a b c d e Avagyan, Karine (2002). Եղեռնահուշ մասունք կամ խոստովանողք եւ վկայք խաչի [Relic of the Genocide or to those who suffered in the name of the cross and died for their faith] (in Armenian). Erevan : "Zangak 97": Mughni. ISBN 978-99930-2-436-1. OCLC 62755097
- ^ Zawēn, Armenian Patriarch of Constantinople (2002). Patriarkʻakan hushers [My Patriarchal Memoirs]. Translated by Ared Misirliyan, copyedited by Vatche Ghazarian. Barrington, RI: Mayreni. p. 66. ISBN 978-1-931834-05-6. LCCN 2002113804. OCLC 51967085
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o Palakyan, Grigoris (2002). Le Golgotha arménien : de Berlin à Deir-es-Zor 1. La Ferté-sous-Jouarre: Le Cerle d'Écrits Caucasiens. pp. 87–94. ISBN 978-2-913564-08-4. OCLC 163168810
- ^ a b c d e Raymond Kévorkian: Le Génocide des Arméniens, Odile Jacob, Paris 2006 2-7381-1830-5 p. 662
- ^ Ternon, Yves; Bey, Naim (1989), Enquête sur la négation d'un génocide (in French), Marseille: Éditions Parenthèses, p. 27, ISBN 978-2-86364-052-4, LCCN 90111181, OCLC 20116240.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v Zarakolu, Ragip. "Ölüme giden sürgün". Köxüz Girişimcilerinin Amaçları ve Dayandıkları Program. 13 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2013.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y "24 Nisan 1915 İstanbul Ermeni tehcirinde Ermeni gazeteci ve yazarlar da öldürüldü". Gazeteciler. 23 Nisan 2011. 30 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2013.
- ^ "Why is the Armenian Genocide commemorated on April 24?". NorSerunt. 19 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2013.
- ^ a b c d e f Göçek, Fatma Müge (2011). The Transformation of Turkey Redefining State and Society from the Ottoman Empire to the Modern Era. Londra: I.B. Tauris & Co. ss. 216-222. ISBN 9780857719683.
- ^ a b c d e f g h i j The Cream of the Armenian Leadership Is Murdered. Santa Barbara, California: Institute on the Holocaust and Genocide. 1999. s. 66. ISBN 9780874369281. 31 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2013.
Among the murdered were world-class Armenian Ottoman poets like Krikor Zohrab, Daniel Varoujan, Yeroukhan (Yervat Sirmakesian), Siamanto (Adom Yerjanian), Roupen Zartarian, Melkon Gurjian, Roupen Sevag, Ardashes Harutiunian, and Dikran Chugurian
- ^ Ohanian, Pascual (1986). Turquía, estado genocida: (1915-1923) (İspanyolca). Buenos Aires, Arjantin. ss. 598-599. 31 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2013.
- ^ Tuğlacı, Pars (2008). Örnek bir Osmanlı vatandaşı Kirkor Zohrab Efendi. İstanbul: Pars Yayınları. s. 86. ISBN 9786056008306. 31 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2013.
- ^ a b c d e f g h i j k l "24 Nisan'da ne Olmuştu?" (PDF). Taraf. 24 Nisan 2008. 19 Ekim 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2013.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae Smith, Walter George (1971). "Journal of a Journey to the Near East". The Armenian Review (İngilizce). 24 (1): 20-4. ISSN 0004-2366.
- ^ a b c d İzrail, Nesim Ovadya (2013). 24 Nisan 1915 İstanbul, Çankırı, Ayaş, Ankara. İstanbul. ISBN 9789750512773.
- ^ a b c d e f g h i Demirer, Temel (2009). Sait Çetinoğlu (Ed.). Hrant'in katil(ler)i. Pêrî Yayınları. s. 139. ISBN 9759010968. 20 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2014.