Gürcistan Ermenileri
![]() Ermenilerin Gürcistan'daki dağılımı (2002-2003) | |
Önemli nüfusa sahip bölgeler | |
---|---|
Samtshe-Cavaheti, Tiflis, Abhazya | |
Diller | |
Ermenice | |
Din | |
Ermeni Apostolik Kilisesi |
Gürcistan Ermenileri (Ermenice:Վիրահայեր, Virahayer), Gürcistan'da yaşayan Ermenilerdir. Ermeni cemaati çoğunlukla başkent Tiflis, Abhazya Özerk Cumhuriyeti ve Samtshe-Cavaheti bölgelerinde yoğunlaşıyor. Resmi Gürcü istatistikleri, Samtshe-Cavaheti'deki Ermenilerin nüfusun yaklaşık %54'ünü oluşturduğunu belirtiyor.[1] Abhazya'daki Ermeniler, Gürcü ve Abhaz çoğunluğun ardından bölgedeki üçüncü büyük etnik gruptur.[2]
Tarihi
Gürcistan'daki Ermenilerin varlığı, Orta Çağ Ermeni tarihçilerinin ve Horenli Musa, Ghazar Parpetsi ve Pavstos Buzand gibi kronikçilerin eserlerinde geç antik çağlardan beri tanımlanmıştır. Kral IV. Davit ve Kraliçe Tamar liderliğinde Kafkasların Selçuklu Türklerinden Gürcistan ve Ermeni kuvvetleri tarafından kurtarılmasının ardından, ülkenin başkenti Tiflis'e büyük Ermeni göç dalgası 12.-13. Yüzyıllarda, özellikle 1122'den sonra gerçekleşti.[3] 18. ve 19. yüzyıllarda, ünlü kuyumcular ve petrol sanayicileri de dahil olmak üzere Ermeni tüccarları, Gürcistan'da yoğun bir şekilde ticarete yatırım yaptı ve ticaret merkezleri, kültür merkezleri, okullar ve kiliseler inşa edilmesine yardımcı oldular. Ermenilerin sayısı giderek arttı, öyle ki 19. yüzyılın başlarında Ermenilerin başkent Tiflis'teki sayısı Gürcülere oranla çok daha fazlaydı. Tiflis, Türkiye'de Batı Ermenileri gibi Doğu Ermenileri için gerçek bir kültür merkezi haline geldi.
Mimari
Ermeniler Gürcistan'da zengin mimari izler bıraktı. Tiflis, son yüzyıllardaki Ermeni mimarlar tarafından inşa edilmiş birçok mimari yapıya sahiptir. Etkili Ermeni mimarlar tarafından inşa edilen ve Tiflis'teki en çekici tarihi binalardan bazılarını içeren birçok konak var. Ermeni mimari varlığının bir örneği olan Tiflis'teki Melik-Azaryants'ın evi, Rustaveli Bulvarı'nda bulunur. Şehrin her yerinde Ermeni kiliselerinin kubbeleri görülür; ancak çanları uzun yıllardır sessiz kalmıştır. 20. yüzyılın başında Tiflis'te 30 kadar Ermeni kilisesi vardı. 1701 yılından kalma bir mimari anıt olan Ermeni Norashen Kilisesi harabe halde bulunuyor.
Bibliyografya
- Aris Ghazinyan (1 Kasım 2008). "THE 'ARMENIAN PROBLEM': HAYASTANSIS IN GEORGIA FACE CHALLENGES OVER ETHNICITY". AGBU. 22 Eylül 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2009.
Kaynakça
- ^ "2002 Georgia census results". 31 Ağustos 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2019.
- ^ Abkhazia Offers Citizenship to Diaspora 7 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. IWPR. CRS No. 314, 10-Nov-05; V.A. Chirikba. Armenians and their Dialects in Abkhazia. In: Evidence and Counter-Evidence, Festschrift Frederik Kortlandt, Volume 2, SSGL 33, Amsterdam - New York: Rodopi, p. 51-67.
- ^ The Caucasus: An Introduction. Oxford University Press, USA (9 September 2010), p. 48