Kozaklı
Kozaklı | |
---|---|
![]() Türkiye'de yeri | |
![]() İlçe sınırları haritası | |
Ülke | Türkiye |
İl | Nevşehir |
Coğrafi bölge | İç Anadolu Bölgesi |
İdare | |
• Kaymakam | Yasin Gürkan[1] |
• Belediye başkanı | Sefer Neslihanoğlu (CHP) |
Yüzölçümü | |
• Toplam | 708 km² |
Rakım | 1275 m |
Nüfus (2018) | |
• Toplam | 13.570 |
• Kır | 5,611 |
• Şehir | 7.582 |
Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
Posta kodu | 50600 |
İl alan kodu | 0384 |
İl plaka kodu | 50 |
Resmî site Kozaklı Kaymakamlığı |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/89/Kozakl%C4%B1_Belediyesi_-_panoramio.jpg/300px-Kozakl%C4%B1_Belediyesi_-_panoramio.jpg)
Kozaklı, Nevşehir'in Kaplıca'ları ile tanınan ilçesidir. İl merkezi olan Nevşehir'e en uzak ilçedir. İlçeye bağlı 24'ü köy olmak üzere 30 yerleşim birimi bulunmaktadır. İlçenin il Merkezi olan Nevşehir'e uzaklığı 85 Km, çevre iller Kayseri, Kırşehir ve Yozgat'a ortalama uzaklığı ise 90 Km'dir.
İlçe tarihi
İlçe 1954 yılında birbirine yakın mesafede bulunan Hamamorta, Buruncuk, Bağlıca ve Kozaklı köylerinin birleşmesi ile kurulmuştur. İlçenin ismi kurluşunda birleştirilen Kozaklı Köyü'nden gelmektedir. Kozaklı ilçesinin ahalisi Türkmen kökenli olup (Kızılkoyunlu-Akçakoyunlu-Yabanlı) aşiretlerinden oluşmaktadır. Ayrıca 18. yy sonlarında Toroslarda yaşayan yörüklerin iskan politikası sonrasında Nevşehir'in kuzey bölgelerine yerleştirilen ACIÖĞÜNLÜ (ya da acıön) aşireti de ilçenin önemli ve köklü yörük aşiretlerindendir. Hacıfaklı köyü başta olmak üzere birçok köyünde yerleşimi mevcuttur.
Kozaklı isminin nereden geldiği ise kesin olarak bilinmemektedir. Bu konu ile ilgili çeşitli rivayetler mevcuttur. Bu rivayetlerden bazıları ise şu şekildedir;
İlçede halen türbesi bulunan Kozoğlu isimli şahıs, kayalarla sıcak suyun etrafını çevirerek burada bir hamam meydana getirmiştir. Hamamın çevre köylerin ortasında bulunması sebebiyle Hamamorta adını aldığı, Türbe taşlarındaki yazılardan anlaşılmaktadır. Taşların üzerinde yapılan incelemede, Kozoğlu adlı şahsın Selçuklu'lar devrinde yaşadığı, ilçenin adının bu kişiden geldiği rivayet edilmektedir.
- Bir diğer rivayet ise ;
Anadolu'nun her alanında yaşayan yörüklerden, Aydın yöresi yörüklerinden "Kozak" isminde bir yörük beyinin geniş aile efradı ile birlikte hayvanları için yurt ve otlak arayışına çıkması ile şimdiki ismiyle anılan ve zamanında ormanlık bir alan olan "Kozaklı Köyü"ne yerleşmiş olmasıdır. Kozaklı adına değişik il ve ilçelerde rastlanmaktadır. (Örn; İskenderun, Manisa vs.) İlk konaklama ve barınma yerlerinin Adana Kozan (sis sancağı) olduğu ve buradan iç ve batı bölgelerine doğru yayıldıkları için Kozaklı isminin bu beyin adından geldiği yoğun olarak kabul görmektedir. Bugünkü Kozaklı ilçesi sınırları içinde bulunan kaplıcalardan yükselen buharın pamuk kozasına benzediğinden, ileriden kozaya benzetilerek burada konaklandığı, bazılarının burada kalıp, bazı ailelerin daha batıya ve kuzeye doğru göç ettikleri de rivayetler arasında bulunmaktadır.
Ulaşım
Kozaklı ilçesi, Ankara-Kayseri karayolu üzerinde bulunan Topaklı'ya yaklaşık 25 km uzaklıktadır. İlçe merkezinden belirli saatlerde yapılan otobüs seferleri ile Türkiye'nin her şehrine Ankara-Kayseri karayolu üzerinden otobüs bulma imkânı mevcuttur. Türkiye'nin her yerinden Ankara-Kayseri karayolu üzerinde bulunan Topaklı'ya gelerek buradan da Kozaklı ilçesi otobüsleri ile ilçeye ulaşmak mümkündür. Ayrıca ilçeden Nevşehir ve Kayseri'ye saat başı otobüs seferleri düzenlenmektedir. Ankara-Kayseri Demiryolu güzerğahında bulunan Karasenir ve Kanlıca kasabalarına tren yolu ile ulaşıp buradan kasabalara ait belediye otobüsleri ile ilçeye ulaşım da mümkündür.
Kozaklı kaplıcaları
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/85/Kozakl%C4%B1_-_Kapl%C4%B1calar_b%C3%B6lgesi.jpg/220px-Kozakl%C4%B1_-_Kapl%C4%B1calar_b%C3%B6lgesi.jpg)
Kozaklı Kaplıcaları, Alman Kaplıcaları Birliği sınıflamasına göre Sodyum, Kalsiyum ve Klor içermekte olup A ve C grubu şifalı sular grubuna girmektedir. Su sıcaklığı 27 °C ve 93 °C arasında değişmektedir. Sağlık turizminde önemli bir yere sahip kaplıcalar ve içmeceler Kozaklı ilçesinde son yıllarda yapılan yatırımlarla kendini hissetirir duruma gelmiştir. Türkiye'nin en önemli Termal sağlık merkezlerinden biri olan Nevşehir'in Kozaklı ilçesindeki turistik konaklama tesislerindeki sağlık turizmine yönelik faaliyetleri içeren 30 adet otel ve motel, 9000 yatak kapasitesi ile hizmet vermektedir. Özel hizmet veren kaplıcaların yanı sıra Kozaklı belediyesine ait kaplıcalar da bulunmaktadır. Bu sayede her bütçeye uygun hizmet vatandaşların hizmetine sunulmuştur.
Nüfus
Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
---|---|---|---|
1955[3] | 12.258 | 2.550 | 9.708 |
1960[4] | 22.257 | 2.078 | 20.179 |
1965[5] | 22.838 | 2.963 | 19.875 |
1970[6] | 25.376 | 5.101 | 20.275 |
1975[7] | 25.979 | 6.200 | 19.779 |
1980[8] | 26.607 | 6.826 | 19.781 |
1985[9] | 27.782 | 7.557 | 20.225 |
1990[10] | 25.932 | 7.556 | 18.376 |
2000[11] | 23.629 | 7.755 | 15.874 |
2007[12] | 16.364 | 6.771 | 9.593 |
2008[13] | 16.090 | 7.065 | 9.025 |
2009[14] | 15.726 | 6.945 | 8.781 |
2010[15] | 15.519 | 7.011 | 8.508 |
2011[16] | 15.205 | 7.046 | 8.159 |
2012[17] | 14.799 | 7.070 | 7.729 |
2013[18] | 14.730 | 7.396 | 7.334 |
2014[19] | 14.358 | 7.456 | 6.902 |
2015[20] | 14.037 | 7.487 | 6.550 |
2016[20] | 13.873 | 7.487 | 6.386 |
2017[20] | 13.592 | 7.446 | 6.146 |
2018[20] | 13.570 | 7.508 | 6.062 |
2019[20] | 13.379 | 7.541 | 5.838 |
2020[20] | 13.193 | 7.582 | 5.611 |
Tarım
İlçe ekonomisinde tarım önemli bir yer tutmaktadır. Ekilebilir alan miktarı 675,210 dekardır. Tarım alanlarının % 7'inde sulu tarım, % 93'ünde kuru tarım yapılmaktadır.
Sağlık
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Nevsehir_Kozakli2022.jpg/200px-Nevsehir_Kozakli2022.jpg)
İlçede, merkezde 1 adet, köy ve kasabalarda ise 5 adet olmak üzere toplam 6 adet sağlık ocağı mevcuttur. Ayrıca 7 köyde sağlık evi vardır. Kozaklı'da 15.10.2001 tarihinden itibaren 112 Acil Servis hizmete başlamış olup, 24 saat esasına göre görev yapmaktadır. İlçede 120 yataklı Kozaklı Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi 2010 yılı sonunda Sağlık Bakanlığı tarafından Nevşehir Devlet Hastanesi'ne bağlı olarak hizmete açılmıştır. Termal kaplıca suyundan hasta tedavisinde faydalanılması ve lokomat cihazının felçli hastalarda etkin bir şekilde kullanılması nedeniyle, önemli bir rehabilitasyon tedavisi yapan hidrotermal sağlık tesisidir.
İlçe Halk Egitim Merkezi Müdürlüğü tarafından köy ve kasabalarda ilçe merkezi dahil 29 değişik dalda 593 kurs açılmıstır. Bu kurslardan 5.221 kadın, 1.144 erkek, toplam 6.465 kursiyere belge verilmiştir.
Enerji
İlçeye elektrik TEK bağlantılı olarak 1971 yılında gelmiş olup, bütün yerleşim birimlerinde mevcuttur. İlçeye elektrik, Avanos ilçesi Kalaba kasabasi trafo merkezinden verilmektedir. Ayrıca ilçede konut ve işyerlerinin büyük çoğunluğu kaplıcalardan elde edilen jeotermal enerji ile ısıtılmaktadır.
Göl ve barajlar
İlçede göl bulunmayıp, Doyduk Köyü'nde inşasına 1998 yılında başlanan Doyduk Barajı inşaatı devam etmektedir. Taşlıhöyük Köyü Barajı inşaatı sonlanmış durumdadır. Şu anda su toplama aşamasındadır.
Kaynakça
- ^ "Kaymakam Yasin Gürkan". 26 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ekim 2023.
- ^ "8/11" (PDF). 5 Nisan 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2012.
- ^ . "1955 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 23 Ekim 1955 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . "İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021.
- ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
- ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
- ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 1 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Şubat 2015.
- ^ a b c d e f
- "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
- "Kozaklı Nüfusu - Nevşehir". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- "Nevşehir Kozaklı Nüfusu". nufusune.com. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
Dış bağlantılar
- Kozaklı Kaymakamlığı31 Mayıs 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Kozaklı Belediyesi22 Haziran 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.