Kuzey Hiung-nu
北匈奴 běi xiōng nú Kuzey Hiung-nu | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
48-156 | |||||||
![]() 150 yıllarında Kuzey Hunları (Northern Xiongnu) ve Güney Hunları (Southern Xiongnu) | |||||||
Hükûmet | Monarşi | ||||||
Tanhu | |||||||
| |||||||
Tarihçe | |||||||
| |||||||
|
Kuzey Hiung-nu[kaynak belirtilmeli] (Çince: 北匈奴 pinyin: běi xiōng nú), Ho-han-ye yönetimindeki Doğu Hiung-nu'nun tekrar parçalanmasından sonra kuzey topraklarını idare eden devlettir.
Hiung-nu, MÖ 46 yılında Ho-han-ye ve Çiçi kardeşler arasında Doğu Hiung-nu ve Batı Hiung-nu olmak üzere ikiye ayrıldı. Batı Hiung-nu'yu Çiçi Tanhu, Doğu Hiung-nu'yu Ho-han-ye Tanhu yönetti.
Ho-han-ye'nin ölümünden sonra Doğu Hiung-nu'da Panu tanhu oldu. Fakat yeğeni Pi buna itiraz ederek taht kavgası başlattı. MS 48 yılında Doğu Hiung-nu, Kuzey Hiung-nu ve Güney Hiung-nu olmak üzere ikiye ayrılmış, Kuzey Hiung-nu'yu Panu, Güney Hiung-nu'yu Pi yönetmiştir.[1]
Çin'e yakın bölgede bulunan Güney Hiung-nu Çin üstünlüğünü kabul ettiği halde, Baykal Gölü ve çevresinde Kuzey Hiung-nu bağımsız kalmayı tercih etmişti. Ancak Çinliler Güney Hiung-nu'yu kışkırtarak Kuzey Hiung-nu'yu da yıprattılar ve sonuçta güneyden gelen Güney Hiung-nu'nun hücumları ile kuzeyden gelen Türk kavimlerinden Tiele'nin akınları arasında sıkıştırılıp batıya kaymıştır. Daha sonra bölgeye hakim olan Sienpiler tarafından daha batıya itilmiştir. Bu nedenden ötürü Hun İmparatorluğu'nu kuran kavmin Kuzey Hiung-nular olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle bu devlete Türk literatüründe Batı Hun İmparatorluğu denir.
Hiung-nu Soyağacı
Hiung-nu'lar | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Büyük Hun İmparatorluğu Hiung-nu (Toman, Motun) (MÖ220 - MÖ46) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Batı Hiung-nu (Çi-Çi (Tangu)) (MÖ46-MÖ36) | Hiung-nu (Ho-han-ye) (MÖ46 - MS48) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Kuzey Hiung-nu (Panu) (MS48 - 156) | Güney Hiung-nu (Pi) (MS48 - MS216) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hun İmparatorluğu (tartışmalı) | Ak Hun İmparatorluğu (tartışmalı) | Beş Hu On Altı Krallık (MS309 - MS439) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ayrıca bakınız
- Hiung-nu (Doğu Hiung-nu)
- Batı Hiung-nu (Çiçi)
- Güney Hiung-nu (Pi)
- Hun İmparatorluğu
Kaynakça
- ^ Fan Ye, "Hou Han" Kitabı, C.89, "Güney Hiung-nu" 79 范曄, 後漢書 卷八十九 南匈奴列傳第七十九