Sorbitol |
|
Adlandırmalar |
|
Sistematik IUPAC adı (2S,3R,4R,5R)-Hexane-1,2,3,4,5,6-hexol |
Diğer adlar D-Sorbitol; Sorbogem; Sorbo |
Tanımlayıcılar |
| - 50-70-4
![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Yes_check.svg/7px-Yes_check.svg.png)
|
3D model (JSmol) | |
ChEBI | - CHEBI:17924
![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/X_mark.svg/7px-X_mark.svg.png)
|
ChEMBL | - ChEMBL1682
![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/X_mark.svg/7px-X_mark.svg.png)
|
ChemSpider | - 5576
![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/X_mark.svg/7px-X_mark.svg.png)
|
DrugBank | - DB01638
![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Yes_check.svg/7px-Yes_check.svg.png)
|
ECHA InfoCard | 100.000.056 |
E numaraları | E420 (yoğunlaştırıcılar, ...) |
KEGG | |
MeSH | Sorbitol |
| |
UNII | - 506T60A25R
![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Yes_check.svg/7px-Yes_check.svg.png)
|
| - DTXSID5023588
![Bunu Vikiveri'de düzenleyin](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg/10px-OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg.png)
|
InChI=1S/C6H14O6/c7-1-3(9)5(11)6(12)4(10)2-8/h3-12H,1-2H2/t3-,4+,5-,6-/m1/s1 [pubchem]Key: FBPFZTCFMRRESA-JGWLITMVSA-N [pubchem]InChI=1/C6H14O6/c7-1-3(9)5(11)6(12)4(10)2-8/h3-12H,1-2H2/t3-,4+,5-,6-/m1/s1 Key: FBPFZTCFMRRESA-JGWLITMVSA |
|
Özellikler |
Kimyasal formül | C6H14O6 |
Molekül kütlesi | 182,17 g mol−1 |
Görünüm | White crystalline powder |
Yoğunluk | 1.49 g/cm3[2] |
Erime noktası | 94-96 °C (201-205 °F; 367-369 K)[2] |
Çözünürlük (su içinde) | 2350 g/L[2] |
log P | -4.67[3] |
| -107.80·10−6 cm3/mol |
Farmakoloji |
| A06AD18 (WHO) A06AG07 (DSÖ) B05CX02 (DSÖ) V04CC01 (DSÖ) |
Tehlikeler |
NFPA 704 (yangın karosu) | |
Parlama noktası | > 100 °C (212 °F; 373 K)[2] |
Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı | 420 °C (788 °F; 693 K)[2] |
Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa). |
Bilgi kutusu kaynakları |
Sorbitol, insan vücudunun yavaş yavaş metabolize ettiği tatlı bir tada sahip şeker alkolü.
E420: Sorbitol
- E420 (i) Sorbitol
- E420 (ii) Sorbitol şurubu
Kaynağı
Elma, kuru erik, kiraz ve üzüm gibi taneli ve tanesiz birçok meyvede bulunan doğal bir karbonhidrat alkolüdür. Ticari olarak glikozdan (dekstrozdan) üretilir. Dextrozun (glucose) katalitik hidrojenasyonu ile elde edilen bir polyol (şeker alkolu) dür.
Üretim metotları
Katalitik hidrojenasyon, elektrokatalitik hidrojenasyon, enzimatik olmak üzere 3 kategoridir. Ekonomik durum söz konusu olduğunda Katalitik hidrojenasyon su an için en kabul görenidir. Dextrozun Yüksek basınç (40-100 bar) ve yüksek sıcaklıkta (100-170 °C) de Raney nikel veya ruthenium katalizör eşliğinde hidrojenle doyurulması ile sorbitol elde edilebilir. 2.6 kcal/gr kaloriye sahiptir. Yüksek dozda kullanımı laksatif etki gösterebilir (kullanıcının yaş, kilo ve metabolizmasına bağlı olarak). Dişte plaka oluşumuna sebep vermediğinden diş dostu olarak kullanılabilir. Çözünme entalpisi ekzotermik olduğundan ağızda ferahlık hissi vermektedir.
Fonksiyon ve özellikleri
Stabilizör, düşük kalorili tatlandırıcı ve hacim arttırıcı özelliktedir.
Ürünler: Birçok unlu mamüllerde ve şekerleme ürünlerinde kullanılır.
Kabul edilebilir günlük alım miktarı
E420'nin alımı ile ilgili herhangi bir sınırlama yoktur; ancak, 1 yaşından daha küçük bebekler için kullanımına izin verilmez, çünkü şiddetli bir ishale neden olabilir.
Yan etkileri
Sorbitol, vücut tarafından kısmen emilir ve fruktoz gibi metabolize edilir; kalan bölümü ise kalın bağırsakta fermente edilir. Fermantasyon boyunca üretilen gazlar, midede gaz toplanmasına ve şişmeye neden olur. Sorbitolü tolere edemeyen insanlarda müshil etkisi görülebilir. Normal olarak kullanılan konsantrasyonlarında herhangi bir yan etkisi yoktur; fakat sorbitolü tolere edemeyen insanlarda, 5 gram alımında dahi gaz oluşumu görülür. Yan etkiler normal olarak tek bir dozda 25- 30 gram sorbitol alımından sonra meydana gelir. Bu miktar, yukarıda sözü geçen gıdalar (unlu mamül, şekerleme) için kullanılan normal miktardan çok yüksektir.
Kullanımındaki sınırlamalar
Sorbitol bütün din grupları, yalnızca et yemeyen vejeteryenler ve etin yanı sıra süt ve süt ürünleri de yemeyen vejeteryenler tarafından tüketilebilir. Karbonhidrat alkolü tanımı kimyasal bir tanımlamadır; sorbitol, alkol (etanol) içermez.
Kaynakça
- ^ publications.iupac.org/pac/1996/pdf/6810x1919.pdf
- ^ a b c d e Alman İş Güvenliği ve Sağlığı Enstitüsü'nün GESTIS Madde Veritabanındaki [1]
- ^ "Sorbitol_msds". 29 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2024.
|
---|
Tüketime göre | içkilerde bulunan alkoller | |
---|
Tıbbî alkoller | |
---|
Zehirli alkoller | |
---|
|
---|
Birincil alkoller (1°) | Metanol | - 4-Metilsikloheksanmetanol
- Aminometanol
- Siklohekzilmetanol
- Metoksimetanol
- Metilazoksimetanol
- Triflorometanol
|
---|
Etanol | - 1-Aminoetanol
- 2,2,2-Trikloroetanol
- 2,2,2-Trifluoroetanol
- 2-(2-Etoksietoksi)etanol
- 2-(2-Metoksietoksi)etanol
- 2-(2-Metoksietoksi)etanol
- 2-Bütoksietanol
- 2-Kloroetanol
- 2-Etoksietanol
- 2-Floroetanol
- 2-Merkaptoetanol
- 2-Metoksietanol
- Aminoetiletanolamin
- Dietiletanolamin
- Dimetiletanolamin
- Etanol
- Etanolamin
- N,N-Diizopropilaminoetanol
- N-Metiletanolamin
- Fenoksietanol
- Tribromoetanol
|
---|
Bütanol | |
---|
Düz zincir doymuş C1 — C9 | |
---|
Düz zincir doymuş C20 — C29 | - 1-İkozanol (arakidil)
- 1-Heneikozanol
- 1-Dokozanol (behenil)
- 1-Trikozanol
- 1-Tetrakozanol (lignoseril)
- 1-Pentakozanol
- 1-Hekzakozanol (seril)
- 1-Heptakozanol
- 1-Octakozanol (cluytyl / montanyl)
- 1-Nonakozanol
|
---|
Düz zincir doymuş C30 — C39 | - 1-Triakontanol (melissil / mirisil)
- 1-Hentriakontanol
- 1-Dotriakontanol (lakseril)
- 1-Tritriakontanol
- 1-Tetratriakontanol (geddil)
- 1-Pentatriakontanol
- 1-Heksatriakontanol
- 1-Heptatriakontanol
- 1-Oktatriakontanol
- 1-Nonatriakontanol
|
---|
Düz zincir doymuş C40 — C49 | - 1-Tetraontanol
- 1-Hentetrakontanol
- 1-Dotetrakontanol
- 1-Tritetrakontanol
- 1-Tetratetrakontanol
- 1-Pentatetracontanol
- 1-Hekzatetrakontanol
- 1-Heptatetrakontanol
- 1-Oktatetrakontanol
- 1-Nonatetrakontanol
|
---|
- 2-Etilhekzanol
- Alil alkol
- Anisil alkol
- Benzil alkol
- Sinamil alkol
- Krotil alkol
- Furfuril alkol
- İzoamil alkol
- Neopentil alkol
- Nikotinil alkol
- Perilil alkol
- Fenetil alkol
- Prenol
- Proparjil alkol
- Salisil alkol
- Triptohol
- Vanilil alkol
- Veratrol alkolü
|
|
---|
İkincil alkoller (2°) | - 1-Feniletanol
- 2-bütanol
- 2-Deoksieritritol
- 2-Heptanol
- 3-Heptanol
- 2-Hekzanol
- 3-Heksanol
- 3-Metil-2-butanol
- 2-Nonanol
- 2-Oktanol
- 2-Pentanol
- 3-Pentanol
- Sikloheksanol
- Siklopentanol
- Siklopropanol
- Difenilmetanol
- İzopropanol
- Pinakolil alkol
- Pirkle'ın alkolü
- Propilen glikol metil eter
|
---|
Tersiyer alkoller (3°) | - 2-Metil-2-pentanol
- 2-Metilheptan-2-ol
- 2-Metilheksan-2-ol
- 3-Metil-3-pentanol
- 3-Metiloktan-3-ol
- Diaseton alkol
- Etklorvinol
- Metilpentinol
- Nonafloro-tert'-bütil alkol
- tert-Amil alkol
- tert-Bütil alkol
- Trifeniletanol
- Trifenilmetanol
|
---|
hidrik alkoller | Monohidrik alkoller | |
---|
Dihidrik alkoller | |
---|
Trihidrik alkoller | |
---|
Polihidrik alkoller | |
---|
|
---|
Amil alkoller | - 2,2-Dimetilpropan-1-ol
- 2-Metilbütan-1-ol
- 2-Metilbütan-2-ol
- 3-Metilbütan-1-ol
- 3-Metilbütan-2-ol
- Pentan-1-ol
- Pentan-2-ol
- Pentan-3-ol
|
---|
Aromatik alkoller | |
---|
Doymuş yağlı alkoller | - Setostearil alkol
- Dekanol
- Lauril alkol
- Miristil alkol
- Nonanol
- Oktanol
- Tridekanol
- Undekanol
|
---|
Dallı ve doymamış yağlı alkoller | - 3-Metil-3-pentanol
- Erüsil alkol
- Linolenil alkol
- Linoleil alkol
- Oleyl alkol
- Palmitoleil alkol
- tert-Amil alkol
- tert-Bütil alkol
|
---|
Şeker alkolü | C1 — C7 | - Metilen glikol (C1)
- Etilen glikol (C2)
- Gliserol (C3)
- Eritritol (C4)
- Threitol (C4)
- Arabitol (C5)
- Ribitol (C5)
- Ksilitol (C5)
- Mannitol (C6)
- Sorbitol (C6)
- Galactitol (C6)
- Iditol (C6)
- Volemitol (C7)
|
---|
Deoksi şeker alkoller | |
---|
Siklik şeker alkoller | |
---|
Glisilglisitoller | - Maltitol
- Laktitol
- İzomalt
- Maltotriitol
- Maltotetraitol
- Poliglisitol
|
---|
|
---|
terpen alkolleri | Monoterpen alkoller | |
---|
Seskiterpen alkoller | |
---|
Diterpen alkoller | |
---|
|
---|
Dialkoller | - 1,4-Butandiol
- 1,5-Pentandiol
- 2-Metil-2-propil-1,3-propandiol
- Dietilpropandiol
- EtilenGlikol
|
---|
Deneme alkolleri | |
---|
Steroller | - Kolesterol
- Ergosterol
- Lanosterol
- β-Sitosterol
- Stigmasterol
|
---|
Floroalkoller | - 1,3-Difluoro-2-propanol
- 2,2,2-Trifluoroetanol
- 2-Floroetanol
- Nonafloro-tert'-bütil alkol
- Trifluorometanol
|
---|
Hazırlıklar | |
---|
Tepkiler | |
---|