Kadra 4 batalionu telegraficznego
Historia | |
Państwo |
|
---|---|
Sformowanie | 1932 |
Rozformowanie | 1939 |
Tradycje | |
Rodowód | 9 samodzielny batalion łączności |
Dowódcy | |
Pierwszy | mjr Stanisław Kurowski |
Ostatni | mjr Roman Hepter |
Organizacja | |
Dyslokacja | |
Rodzaj sił zbrojnych | |
Rodzaj wojsk | |
Podległość |
Kadra 4 batalionu telegraficznego (kadra 4 btlgr) – oddział łączności Wojska Polskiego.
Historia oddziału
12 kwietnia 1926 został wydany rozkaz wykonawczy L.dz. 1200/26.Łączn. o wprowadzeniu w życie nowej organizacji formacji ewidencyjnych łączności na stopie pokojowej. Rozkaz przewidywał, w pierwszej fazie (decentralizacji), sformowanie między innymi 9 samodzielnego batalionu łączności przez 1 pułk łączności w Zegrzu. Organizacja nowej jednostki powinna zostać zakończona 15 maja 1926. Batalion był formacją ewidencyjną i jednostką administracyjną[1].
Organizacja samodzielnego batalionu łączności na stopie pokojowej (Oddz.I.Szt.Gen. L.dz. 1302/Org. z 23 marca 1926 przewidywała w jego składzie : drużynę dowódcy, kwatermistrzostwo, trzy kompanie łączności, kompanię administracyjną oraz park łączności[2].
Kadra stacjonowała w garnizonie Brześć[3][4][5].
Kadra była jednostką mobilizującą. Zgodnie z planem mobilizacyjnym „W” komendant kadry był odpowiedzialny za przygotowanie i przeprowadzenie mobilizacji jednostek łączności wpisanych na jego tabelę mob.[6]. W mobilizacji alarmowej, w grupie jednostek oznaczonych kolorem żółtym, mobilizowano:
- kompanię stacyjną łączności nr 17,
- kompanię telefoniczno-kablową nr 29,
- kompanię telefoniczno-kablową nr 30,
- kompanię telefoniczno-budowlaną nr 19,
- samodzielną drużynę gołębi pocztowych nr 15,
- samodzielną drużynę gołębi pocztowych nr 16[7].
Ponadto w I rzucie mobilizacji powszechnej mobilizowano samodzielny pluton telefoniczno-budowlany nr 19 i park łączności nr 15, natomiast w II rzucie pluton łączności Kwatery Głównej nr 60, kompanię telefoniczną nr 60, drużynę parkową łączności nr 60 i kompanię marszową telegraficzną nr 13[7].
23 marca 1939 została zarządzona mobilizacja jednostek żółtych na obszarze Okręgu Korpusu Nr IX, która objęła między innymi jednostki telegraficzne łączności operacyjnej (kompania stacyjna, dwie kompanie telefoniczno-kablowe i kompania telefoniczno-budowlana)[a] oraz obie samodzielne drużyny gołębi pocztowych[9]. Jednostki telegraficzne łączności operacyjnej zostały sformowane według organizacji wojennej L.3122/mob.org., ukompletowane wg zestawienia specjalności L.3122/mob.AR i wyposażone zgodnie z należnościami materiałowymi L.3122/mob.mat.[10] Mobilizacja wykazała pewne usterki zarówno w samym przygotowaniu mob. jak i w wyposażeniu materiałowym oddziałów, które następnie usunięto[8]. „Oddziały zmobilizowane przez kadrę 4 baonu telegr. przydzielono do Armii „Łódź” gen. dyw. Rómmla z zadaniem rozbudowy sieci teletechnicznej stałej w tym rejonie”[11][12]. We wrześniu 1939 dowódcą kompanii stacyjnej łączności nr 17 był kpt. łącz. Czesław Żukowski, a dowódcą plutonu w Kwaterze Głównej Armii „Łódź” ppor. łącz. rez. inż. Tadeusz Żarnecki[13]. Kapitan Żukowski jako dowódca kompanii stacyjnej wziął udział w obronie Warszawy[14].
W maju 1939 mobilizację zestawu jednostek łączności Dywizji Piechoty nr 60 przeniesiono do kompanii łączności 28 DP w Dęblinie[15]. Wpisana na tabelę mob. Stacja Gołębi Pocztowych nr 9 pozostawała w razie mobilizacji o etacie pokojowym w składzie jednego gołębnika stałego[16]. Terminy mobilizacji samodzielnego plutonu telefoniczno-budowlanego nr 19, parku łączności nr 15 i kompanii marszowej telegraficznej nr 13 pozostały bez zmian[16].
10 czerwca 1939 polecono natychmiast rozformować samodzielne drużyny gołębi pocztowych nr 15 i 16, które w poprawionej wersji planu „W” miały być mobilizowane ponownie przez kompanie łączności 1 i 19 DP (drużyna nr 15) oraz kompanie łączności 17 i 14 DP (drużyna nr 16)[17].
Całość nadwyżek miała być gotowa do odjazdu koleją do Ośrodka Zapasowego Telegraficznego „Lublin” od piątego dnia mobilizacji[16].
Park łączności nr 15 był przeznaczony dla Armii „Poznań”[18], natomiast samodzielny pluton telefoniczno-budowlany nr 19 został skierowany do odwodu naczelnego dowódcy łączności „Siedlce”[19]. Kompania marszowa telegraficzna nr 13 została wystawiona do dyspozycji naczelnego dowódcy łączności[20].
11 lub 12 września 1939 nadwyżki miały wyjechać transportem kolejowym z Brześcia do Stanisławowa[20]. Dalsze losy nie są znane[20].
Żołnierze
- Dowódcy batalionu i komendanci Kadry
- mjr łącz. Stanisław Kurowski (VI 1926[21] – VI 1927[22])
- mjr łącz. Antoni Łukoś (VI 1927[23] – XI 1932[24])
- ppłk łącz. Henryk Doskoczyński (14 VI 1933[25] – IV 1934[26])
- kpt. łącz. Mieczysław III Zaremba (p.o. 19 IV 1934[27][28] – 1937[28])
- mjr łącz. Roman Marian Hepter (do 1939[29])
- Obsada personalna Kadry w marcu 1939[4]
- komendant kadry – mjr łącz. Roman Marian Hepter
- oficer mobilizacyjny – kpt. adm. (łącz.) Kazimierz Mich[30]
- zastępca oficera mobilizacyjnego – por. adm. (tab.) Tadeusz Ordyłowski †1940 Katyń[31]
- oficer administracyjno-materiałowy – wakat
- dowódca kompanii szkolnej – kpt. łącz. Czesław Żukowski[32]
- instruktor – por. łącz. Antoni Ostańkowicz[32] †1940 Katyń[33]
- instruktor – ppor. łącz. Bronisław Wincenty Włudyka[b]
Uwagi
- ↑ Jednostki telegraficzne łączności operacyjnej nazywane były też kompletem armijnym[8], w którego skład wchodziła także kompania radio mobilizowana przez pułk radiotelegraficzny.
- ↑ ppor. łącz. Bronisław Wincenty Włudyka ur. 23 października 1906 w Bochni[34][35]. Dostał się do niemieckiej niewoli[34] .
Przypisy
- ↑ Zajączkowski 2015 ↓, s. 131, 579.
- ↑ Zajączkowski 2015 ↓, s. 131, 132, 579.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 767.
- ↑ a b Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 820.
- ↑ Zajączkowski 2015 ↓, s. 131.
- ↑ Rybka i Stepan 2010 ↓, s. 474.
- ↑ a b Rybka i Stepan 2010 ↓, s. 1000.
- ↑ a b Chamski 1941 ↓, s. 127.
- ↑ Rybka i Stepan 2010 ↓, s. CXXIV.
- ↑ Rybka i Stepan 2010 ↓, s. 1094, 1096.
- ↑ Chamski 1941 ↓, s. 128.
- ↑ Wróblewski 1975 ↓, s. 28, autor wymienił jako samodzielne pododdziały armijne m.in. kompanię stacyjną łączności nr 17, kompanię telefoniczno-kablową nr 29 i 30 oraz kompanię telefoniczno-budowlaną nr 19.
- ↑ Leonard 1991 ↓, s. 231.
- ↑ Głowacki 1985 ↓, s. 286.
- ↑ Rybka i Stepan 2010 ↓, s. CXXXI, 502.
- ↑ a b c Rybka i Stepan 2010 ↓, s. 480.
- ↑ Rybka i Stepan 2010 ↓, s. CXXXI–CXXXII.
- ↑ Rybka i Stepan 2010 ↓, s. CXXV.
- ↑ Leonard 1991 ↓, s. 247.
- ↑ a b c Chamski 1941 ↓, s. 168.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 22 z 5 czerwca 1926, s. 173.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 11 czerwca 1927, s. 168.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 11 czerwca 1927, s. 164.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 15 listopada 1932, s. 399.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933, s. 137.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 22 grudnia 1934, s. 267.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934, s. 167.
- ↑ a b Kiński 1992 ↓, s. 379.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 263.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 313.
- ↑ Убиты в Катыни 2015 ↓, s. 560.
- ↑ a b Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 267.
- ↑ Убиты в Катыни 2015 ↓, s. 565.
- ↑ a b Straty ↓.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 271.
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Zygmunt Chamski: Studjum łączności w kampanii polskiej 1939 roku. [w:] B.I.9c cz. 1 odpis [on-line]. Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, październik 1941. [dostęp 2022-06-13].
- Ludwik Głowacki: Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939. Wyd. 5. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985. ISBN 83-11-07109-8.
- Убиты в Катыни. Книга Памяти польских военнопленных - узников Козельского лагеря НКВД, расстрелянных по решению политбюро ЦК ВКП(б) от 5 марта 1940 года. Лариса Еремина (red.). Москва: Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья», 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.
- Jan Kiński. Pro Memoria. „Wojskowy Przegląd Historyczny”. 4 (142), 1992. Warszawa: Wojskowy Instytut Historyczny.
- Władysław Leonard: Dowództwa i łączność : Obsada we wrześniu 1939. [w:] B.I.9c cz. 2 [on-line]. Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, styczeń 1991. [dostęp 2018-10-31].
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny „W” i jego ewolucja. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Adiutor”, 2010. ISBN 978-83-86100-83-5.
- Jan Wróblewski: Armia „Łódź” 1939. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975.
- Marek Zajączkowski: Wielkopolskie oddziały wojsk łączności 1919–1939. Poznań: Wydawnictwo Miejskie Poznania, 2015. ISBN 978-83-77-68-116-9.
Linki zewnętrzne
- Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”. Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. [dostęp 2022-07-21].
- p
- d
- e
- Dowództwo Łączności MSWojsk.
- Szefostwo Łączności Sztabu Głównego
grupy łączności | |
---|---|
pułki łączności |
|
bataliony łączności |
|
kompanie łączności |
|
szkolnictwo | |
służba łączności |
|
- Korpus oficerów łączności
- Jednostki dowodzenia i łączności Wojska Polskiego