L3 (tankietka)
![]() | Ten artykuł dotyczy włoskiej tankietki. Zobacz też: mikrojądro L3. |
![]() | |||
Dane podstawowe | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Producent | Fiat–Ansaldo(inne języki) | ||
Typ pojazdu | tankietka | ||
Trakcja | gąsienicowa | ||
Załoga | 2 osoby | ||
Historia | |||
Prototypy | 1931 | ||
Produkcja | 1933–1936 | ||
Egzemplarze | 2000-2500 szt (wszystkich wersji) | ||
Dane techniczne | |||
Silnik | silnik benzynowy SPA CV o mocy 31,6 kW (43 KM) przy 2400 obr./min | ||
Transmisja | mechaniczna 4/1 | ||
Pancerz | nitowany z walcowanych płyt stalowych, 6-13,5 mm | ||
Długość | 3,2 m (L 3/33); 3,15 m (L 3/35) | ||
Szerokość | 1,4 m | ||
Wysokość | 1,28 m | ||
Prześwit | 0,23 m | ||
Masa | 3,2 t (L 3/33); 3,27 t (L3/35) | ||
Moc jedn. | 9,88 kW/t | ||
Osiągi | |||
Prędkość | 42 km/h (droga) | ||
Zasięg pojazdu | 120-140 km (droga) | ||
Pokonywanie przeszkód | |||
Brody (głęb.) | 0,7 m | ||
Rowy (szer.) | 1,45 m | ||
Ściany (wys.) | 0,65 m | ||
Kąt podjazdu | 45° | ||
Dane operacyjne | |||
Uzbrojenie | |||
1 x czkm Fiat-Revelli M1914 kalibru 6,5 mm lub 2 x czkm Fiat-Revelli M1935 kalibru 8 mm lub 2 x czkm Breda 38 kalibru 8 mm | |||
Użytkownicy | |||
Włochy, Afganistan, Albania, Austria, Boliwia, Brazylia, Bułgaria, Chiny, Hiszpania, Irak, Węgry | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/L_3_35_SAMMH.jpg/240px-L_3_35_SAMMH.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0b/CV-33_Flamethrower_1_Bovington_mod.jpg/240px-CV-33_Flamethrower_1_Bovington_mod.jpg)
L3, CV 3 – włoska tankietka, produkowana w wielu wersjach, używana przez armię włoską w czasie agresji na Abisynię, interwencji w Hiszpanii i II wojnie światowej oraz eksportowana do wielu krajów świata.
Rozwój konstrukcji
CV 3/33
Tankietka Carro CV 3/33 została zaprojektowana na bazie wcześniejszego modelu CV 29. Prototyp został opracowany w 1931. Tankietka skonstruowana i produkowana w zakładach Ansaldo(inne języki) w kooperacji z Fiatem. W 1933 zamówiono 1300 tankietek. W pojazdach pierwszej serii produkcyjnej ostatnia para kół jezdnych była połączona ramą z kółkiem napinającym gąsienicę, a uzbrojenie stanowił chłodzony wodą karabin maszynowy Fiat Model 14 kalibru 6,5 mm. W 1934 przeprowadzono modyfikacje układu jezdnego i zmieniono karabin maszynowy na chłodzony powietrzem Fiat Model 35 o kalibrze 8 mm. Następna modyfikacja polegała na zwiększeniu uzbrojenia, w tankietkach zamontowano dwa karabiny maszynowe 8 mm. Zmodyfikowana wersja tankietki była produkowana do końca 1934.
CV 3/35
W 1935 opracowano i wprowadzono do produkcji seryjnej ulepszone tankietki pod oznaczeniem CV 3/35. Tankietka CV 3/35 różniła się od swojej poprzedniczki jedynie drobnymi szczegółami. Pojazdy pierwszej serii produkcyjnej – CV 3/35 I. Tipo – zostały przebudowane z wozów CV 3/33. Uzbrojenie pojazdów pierwszej serii i początkowych egzemplarzy drugiej serii (CV 3/35 I. Tipo) stanowiły dwa sprzężone karabiny maszynowe Fiat Model 35, później jako standardowy przyjęto do uzbrojenia tankietek karabin Breda Model 38 kalibru 8 mm. Pojazdy CV 3/35 II. Tipo miały wzmocnione zawieszenia, zmienione osłony otworów obserwacyjnych i tłumiki spalin.
CV 3/38
W 1938 do produkcji trafiły pojazdy CV 3/38 posiadające zmienione zawieszenie i uzbrojenie składające się z jednego wkm Breda kalibru 13,2 mm. Pojazdy tej wersji były budowane m.in. na zamówienie Brazylii.
Pod koniec lat 30. zmieniono oznaczenia pojazdów wszystkich wersji z CV 33, CV 35, CV 38 na L3/33, L3/35 i L3/38.
Wersje specjalne
Obok wersji podstawowych uzbrojonych w karabiny maszynowe zostały zbudowane także wersje specjalne z odmiennym uzbrojeniem lub innym wyposażeniem:
- tankietki przeciwpancerne L3/35 i L3/38, będące standardowymi pojazdami tych wersji przezbrojonymi w 1940 w działko przeciwpancerne Solothurn kalibru 20 mm,
- L3 Lf (Lancia fiamme; oznaczane także jako CV 3/33 Lf, CV 3/35 Lf) – odmiana CV 33 i CV 35 z miotaczem ognia zamiast jednego karabinu maszynowego; paliwo do miotacza znajdowało się w pojemniku na tylnej pokrywie czołgu (60 l) lub w małej przyczepce ciągniętej za tankietką (500 l), zaś miotacz ognia miał zasięg około 100 m,
- wozy dowodzenia CV 3/35r (Carro Radio) – wersja dowódcza z radiem,
- pojazd obrony przeciwlotniczej uzbrojony w karabin maszynowy Breda 38 kalibru 8 mm zamontowany na podstawie przeciwlotniczej; zbudowano sześć sztuk,
- zdalnie sterowany pojazd szturmowy do niszczenia umocnień przeciwnika (jak niemiecki Goliath); zbudowano jedynie prototyp,
- Semovente L3 da 47/32 – samobieżne działo przeciwpancerne 47 mm na podwoziu L 3/35. Działo było osłonięte jedynie czołową tarczą ochronną. W zakładach Fiat i Breda powstały jedynie dwa prototypy tego działa, niewiele różniące się od siebie. Produkcji seryjnej nie podjęto.
Eksport
Tankietki L3 były eksportowane do wielu krajów świata:
Afganistan (w 1937);
Albania (w 1938, 6 sztuk);
Austria (1935-38, 72 sztuki uzbrojone w karabiny maszynowe Schwarzlose kaliber 8 mm);
Boliwia (1937, 14 sztuk);
Brazylia (1938, 23 sztuki uzbrojone w karabin maszynowy Madsen kalibru 13,2 mm);
Bułgaria (1936–39, 14 sztuk);
Chiny (1936–39);
Królestwo Iraku (1936–41, 16 sztuk);
Węgry (1934–38; 65 sztuk uzbrojonych w km Gebauer kaliber 8 mm).
Użycie bojowe
Tankietki L3 wszystkich wersji stanowiły podstawowy sprzęt włoskich jednostek pancernych w drugiej połowie lat trzydziestych aż do 1940 (kiedy na wyposażenie zaczęły wchodzić czołgi średnie M 11/39), w tym także były podstawowym sprzętem bojowym trzech włoskich dywizji pancernych (131 Centauro, 132 Ariete, 133 Littorio), utworzonych w 1939 roku. W skład każdej z tych dywizji wchodził pułk czołgów, składający się z 4 batalionów, w sumie posiadający 164 tankietki L3.
Tankietki te brały udział we wszystkich konfliktach zbrojnych, w których uczestniczyły faszystowskie Włochy w latach trzydziestych i czterdziestych XX wieku. Brały udział w wojnie włosko-abisyńskiej (1935-36), interwencji włoskiej podczas wojny domowej w Hiszpanii (1936-39), zajęciu Albanii (1939), wojnie z Francją (1940), agresji na Grecję i na Jugosławię (1940-41) i w walkach w Afryce północnej (od 1940). Walki te szybko uzmysłowiły dowództwu włoskiemu, że tankietki, choć szybkie i niewielkie, są bronią przestarzałą, zbyt słabo opancerzoną i uzbrojoną, nie mogącą sprostać lepiej opancerzonym czołgom uzbrojonym w armatę, które zaczęły dominować w tym okresie na polu walki. Pomimo tego, że już w czasie agresji na Abisynię (1935) i w wojnie domowej w Hiszpanii (1936) okazały się bronią bezwartościową były one używane nadal[1], do 1943 po stronie wojsk Osi, po 1943 w dwóch włoskich jednostkach pancernych (tzw. grupach wsparcia), walczących po stronie aliantów (wyposażenie ich stanowiły tankietki w wersji z miotaczem ognia).
- Tankietka Fiat Ansaldo CV 33-35 - rok 1938
- Włoskie tankietki (pierwsza w wersji Lf – z miotaczem ognia) podczas bitwy pod Guadalajarą, Hiszpania, 1937
- L 3/33 w północnej Afryce, 1941
- Włoska tankietka L 3 nieznanej wersji w barwach niemieckich w Albanii, 1943
Przypisy
- ↑ Joseph 2012 ↓, s. 86.
Bibliografia
- Frank Joseph: Wojny Mussoliniego. Warszawa: 2012. ISBN 978-83-11-121935.
- JacekJ. Solarz JacekJ., Czołgi włoskie 1939-45, JanuszJ. Ledwoch, Warszawa: Wydawnictwo Militaria, 1995, s. 18-45, 72-78, 82, 89-105, 155, ISBN 83-86209-29-1, OCLC 749536574 .
- Mariusz Skotnicki. Tankietki Carro Veloce C.V.33 i C.V.35. „Nowa Technika Wojskowa”. 1999. nr 11. s. str. 31-37. ISSN 1230-1655.
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia włoskich tankietek z miotaczem ognia (CV 3/33 lf, CV 3/35 lf). (ang.)
- p
- d
- e
Tankietki |
|
---|---|
Czołgi lekkie | |
Czołgi średnie | |
Czołgi ciężkie | |
Działa samobieżne | |
Samochody pancerne | |
Inne pojazdy oraz konstrukcje prototypowe i doświadczalne |
|