Lekkie Podwozie Gąsienicowe
![]() LPG w wersji wozu dowodzenia (WD) | |||
Dane podstawowe | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Producent | Huta Stalowa Wola | ||
Typ pojazdu | transporter opancerzony | ||
Trakcja | gąsienicowa | ||
Załoga | 2+ | ||
Historia | |||
Prototypy | 2009 | ||
Produkcja | od 2010 | ||
Dane techniczne | |||
Silnik | 6-cylindrowy silnik wysokoprężny MTU 6V199 TE20 o mocy 260 kW | ||
Transmisja | automatyczna, ZF LSG-1000 | ||
Pancerz | poziom I STANAG 4569 | ||
Długość | 7,37 m | ||
Szerokość | 2,87 m | ||
Prześwit | 0,4 m | ||
Masa | 16-18 ton | ||
Osiągi | |||
Prędkość | 60 km/h | ||
Zasięg pojazdu | 500 km | ||
Pokonywanie przeszkód | |||
Brody (głęb.) | 1,2 m | ||
Rowy (szer.) | 2,0 m | ||
Kąt podjazdu | 60% | ||
Przechył boczny | 30% | ||
Dane operacyjne | |||
Wyposażenie | |||
pokładowy zestaw urządzeń łączności wewnętrznej FONET | |||
Użytkownicy | |||
Polska, Ukraina | |||
|
Lekkie Podwozie Gąsienicowe (LPG), również: Uniwersalny Nośnik Gąsienicowy – polski lekki transporter opancerzony i podwozie systemów uzbrojenia opracowane przez Centrum Produkcji Wojskowej HSW.
Historia
Pojazd został skonstruowany w odpowiedzi na potrzebę wozu dowodzenia dla Dywizjonowego Modułu Ogniowego Regina samobieżnych armatohaubic Krab. Początkowo w 2004 roku wóz dowodzenia systemu kierowania ogniem Azalia zabudowano na kołowym transporterze Ryś, który jednak nie został przyjęty w szerszym zakresie na uzbrojenie Wojska Polskiego[1]. W 2008 roku Wojska Lądowe zdecydowały wykorzystać na potrzeby wozów dowodzenia przebudowane podwozia wycofywanych haubic samobieżnych 2S1 Goździk, produkowanych wcześniej przez Hutę Stalowa Wola (HSW) na licencji radzieckiej[1]. Głęboka przebudowa pojazdów została opracowana przez Centrum Produkcji Wojskowej HSW we współpracy z niemiecką firmą FFG (Flensburger Fahrzugbau GmbH), która opracowała nowoczesny zespół napędowy G4 typu powerpack (silnik ze skrzynią biegów i osprzętem), hydrostatyczny układ przeniesienia napędu i stanowisko kierowcy[1]. W ten sposób powstał pojazd nazwany przez producenta Lekkie Podwozie Gąsienicowe (LPG), określany też od pierwszego zastosowania jako WD/WDSz[1].
Pierwszy prototyp LPG został ukończony w 2009 roku i zaprezentowany na salonie MSPO we wrześniu tego roku[1]. W kolejnym roku zamontowano na nim wyposażenie wersji dowódczo-sztabowej, z którym pomyślnie ukończył badania typu w 2011 roku[1]. Pierwsze trzy wozy dowodzenia (prototyp WDSz i dwa WD) zostały przekazane armii 30 listopada 2012 roku, w składzie pierwszego modułu dywizjonowego haubic Krab[1]. Do 2017 roku 11 Mazurski Pułk Artylerii otrzymał etatowe 11 pojazdów (2 WDSz dowódcy i szefa sztabu dywizjonu i 9 WD dowódców baterii i plutonów ogniowych)[1]. Do 2024 roku mają być dostarczone dalsze 44 pojazdy, w tym 4 WDSz[1]. Do końca 2021 roku dostarczono ogółem 37 pojazdów[2].
Kilka pojazdów przekazano Siłom Zbrojnym Ukrainy wraz z haubicami Krab podczas inwazji Rosji wiosną 2022 roku[3].
W 2019 roku zaprezentowano dla moździerza samobieżnego M120G demonstrator pojazdu z zawieszeniem hydropneumatycznym firmy Horstman[4]. Dalszy rozwój LPG zakłada zastosowanie ulepszonego układu jezdnego z sześcioma kołami nośnymi w miejsce siedmiu, z trzema kołami podtrzymującymi na każdej z burt, i tym samym rezygnację z elementów podwozia 2S1 na rzecz nowo wykonanych[4]. Zwiększy to masę pojazdu z 18 do 21 ton, ale przy tym zostanie zmniejszona pracochłonności i koszty wykonania pojazdu[4].
Opis
Konstrukcja pojazdu opiera się na podwoziu produkowanych w HSW licencyjnych haubic samobieżnych 2S1 Goździk[1]. W jego konstrukcji wykorzystano dolną część tzw. „wannę”, z odkupowanych od wojska podwozi wycofywanej haubicy Goździk razem z kołami jezdnymi, napędowymi i napinającymi, a wyższa przednia płyta i nadbudówka zostały wykonane na nowo w HSW z blach pancernych grubości 10 mm[1]. Podwozie posiada 7 par kół jezdnych. Zawieszenie kół jezdnych, niezależne, oparte na wahaczach i wałkach skrętnych. Tzw. „wanna” była dodatkowo od wewnątrz wzmacniana opancerzeniem ze stali ARMOX i podwyższana pod zabudowę wozów dowodzenia lub przystosowana do instalacji systemu wieżowego moździerza Rak[5] [a].
Wprowadzone w latach 80. XX wieku, rosyjskie wozy automatycznego dowodzenia artylerią 1W12 Maszyna, używane w wojsku polskim, zbudowane na siedmiokołowym podwoziu MT-LBu, identycznym z Goździkiem, były „dawcą organów” - elementów układów jezdnych i zawieszenia - dla nowych Lekkich Podwozi Gąsienicowych, budowanych też na kupowanych podwoziach 2S1 z uszkodzonym układem jezdnym i zwieszeniem[6]
Największą różnicą, w stosunku do protoplasty 2S1, poza wyglądem kadłuba, jest zastosowany system napędowy. Napęd stanowi chłodzony cieczą, 6-cylindrowy silnik wysokoprężny MTU 6V199 TE20 o mocy 260 kW[7] i maksymalnym momencie obrotowym 1730 Nm[8]. Jednostka napędowa sprzężona jest z automatyczną przekładnią LSG-1000[8] marki ZF Friedrichshafen AG. Zespół napędowy w postaci power-packa[9] umieszczony jest z przodu pojazdu, co poprawia bezpieczeństwo załogi oraz usprawnia serwisowanie. Pomimo stosunkowo niewielkiej masy (16-17 t.)[8] pojazd nie posiada zdolności pływania[9]. Podwozie posiada możliwość zainstalowania systemu wieżowego, osadzonego w tylnej części kadłuba.
Wersje
Artyleryjski Wóz Dowodzenia WD – wóz dowódczy na podwoziu gąsienicowym[7]. Artyleryjskie wozy dowodzenia przeznaczone są do realizacji przedsięwzięć w zakresie przygotowania i kierowania ogniem, rozwijania punktów dowodzenia, pozyskiwania i opracowywania danych o warunkach strzelania oraz informacji rozpoznawczych, niezbędnych do rażenia obiektów przeciwnika. Wozy te zapewniają samodzielne działanie plutonów ogniowych w systemie dowodzenia i kierowania ogniem. W przypadku zniszczenia Wozu dowodzenia dowódcy kompanii wsparcia, Wozy dowodzenia dowódców plutonów ogniowych przejmują jego zadania[10]. Wóz wyposażony jest w:
- informatyczno-elektroniczny system kierowania ogniem Topaz[10],
- uzbrojenie pokładowe w postaci karabinu maszynowego 7,62 UKM-2000 zamontowanego na obrotnicy (zapas 2000 nabojów)[1],
- przyrządy obserwacyjne do prowadzenia obserwacji w dzień i w nocy dla dwóch członków załogi, w tym dowódcy[10],
- urządzenie filtrowentylacyjne oraz system obrony przed bronią ABC[10],
- system samoobrony Obra-3C SSP-1C z 12 wyrzutniami granatów kalibru 81 mm[1],
- system przeciwpożarowy w przedziale silnikowym i układ tłumienia wybuchu w przedziale załogowym[10],
- środki łączności wewnętrznej i zewnętrznej oraz wyposażenie teleinformatyczne wraz z odbiornikiem GPS[10].
Pojazd wchodzi w skład Dywizjonowego Modułu Ogniowego (DMO) Regina dla armatohaubic AHS Krab[11]. Kadłub pojazdu zapewnia ochronę balistyczną na poziomie I wg STANAG 4569[10].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/76/W%C3%B3z_Dowodzenia_DMO_Regina_2021.jpg/240px-W%C3%B3z_Dowodzenia_DMO_Regina_2021.jpg)
Wóz Dowódczo-sztabowy WDSz – wóz dowódczo-sztabowy. Wozy dowódczo-sztabowe i dowódcze przeznaczone są do zapewnienia miejsc pracy dowódcy dywizjonu, szefowi sztabu, dowódcy baterii i dowódcy plutonu ogniowego oraz współpracujących z nimi osób funkcyjnych, wspomagania informatycznego procesów planistyczno-decyzyjnych w systemie dowodzenia i kierowania ogniem dywizjonu, oraz utrzymywania łączności[12]. Wóz wyposażony jest w:
- pokładowy zespół agregatu prądotwórczego[12],
- urządzenie filtrowentylacyjno-klimatyzacyjne[12],
- system samoobrony pojazdu Obra-3 SSP-1[12],
- system przeciwpożarowy i tłumienia wybuchu KIDDE-DEUGRA[12],
- uzbrojenie pokładowe w postaci karabinu UKM-2000 zamontowanego na obrotnicy[12],
- dwa ogrzewacze Air Top EVO 5500[12],
- pokładowy zestaw urządzeń łączności wewnętrznej FONET oraz łączność zewnętrzna[12],
- wyposażenie teleinformatyczne wraz z odbiornikiem GPS[12],
- informatyczno-elektroniczny system kierowania ogniem Topaz[12].
Pojazd wchodzi w skład Dywizjonowego Modułu Ogniowego (DMO) Regina dla armatohaubic AHS Krab[11]. Kadłub pojazdu zapewnia ochronę balistyczną na poziomie I wg STANAG 4569[10].
M120G – nośnik gąsienicowy automatycznie ładowanego moździerza kalibru 120 mm[13].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6b/Prototyp_mo%C5%BAdzierza_RAK_na_podwoziu_g%C4%85sienicowym.jpg/220px-Prototyp_mo%C5%BAdzierza_RAK_na_podwoziu_g%C4%85sienicowym.jpg)
Uwagi
- ↑ Andrzej Kiński w opracowaniu Zmodyfikowane podwozie gąsienicowe do moździerza Rak i wozów dowodzenia - nowa propozycja Huty Stalowa Wola twierdzi, że do budowy jednego LPG wykorzystywano 2 podwozia 2S1.
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j k l m Kiński 2021 ↓, s. 13-14.
- ↑ Tomasz Dmitruk. Modernizacja Wojsk Lądowych 2021-2035. „Nowa Technika Wojskowa”. 9/2022, s. 17, wrzesień 2022. Magnum-X. ISSN 1230-1655.
- ↑ Maksim Panasovskyi: Ukrainian Armed Forces for the first time showed how command and staff vehicles for AHS KRAB artillery systems work. gagadget.com, 28 lipca 2022. [dostęp 2022-09-17]. (ang.).
- ↑ a b c Kiński 2021 ↓, s. 17-18.
- ↑ Kolejna odmiana Raka? Nie tylko [online], defence24.pl, 9 listopada 2021 [dostęp 2024-06-23] (pol.).
- ↑ Zanim powstał Krab: Jak polska zbrojeniówka zdobyła Goździka [online], defence24.pl, 26 grudnia 2022 [dostęp 2024-06-25] (pol.).
- ↑ a b KT, Armatohaubica kalibru 155 mm Krab [online], defence24.pl, 9 grudnia 2012 [dostęp 2014-04-24] [zarchiwizowane z adresu 2014-04-24] (pol.).
- ↑ a b c HSW, Wozy dowódczo-sztabowe (WDSz) i dowódcze (WD) [online], Huta Stalowa Wola S.A. [dostęp 2014-04-24] [zarchiwizowane z adresu 2014-04-24] (pol.).
- ↑ a b e-RAPORT MSPO 1/2009 – Stalowowolskie nowości MSPO [online], Altair, 31 sierpnia 2009 [dostęp 2014-04-24] [zarchiwizowane z adresu 2014-04-24] (pol.).
- ↑ a b c d e f g h Artyleryjski wóz dowodzenia AWD na podwoziu gąsienicowym [online] .
- ↑ a b Pierwszy moduł Regina [online], www.milmag.pl [dostęp 2021-01-21] (pol.).
- ↑ a b c d e f g h i j Wóz dowódczo-sztabowy / dowódczy na podwoziu gąsienicowym [online] [dostęp 2021-01-21] [zarchiwizowane z adresu 2019-12-03] .
- ↑ Moździerze samobieżne M120G/M120K [online], Huta Stalowa Wola S.A. [dostęp 2024-07-31] (pol.).
Bibliografia
- Andrzej Kiński. Zmodyfikowane podwozie gąsienicowe do moździerza Rak i wozów dowodzenia - nowa propozycja Huty Stalowa Wola. „Wojsko i Technika”. Nr 5/2021, maj 2021. Warszawa. ISSN 2450-1301.
Linki zewnętrzne
- Dane techniczne moździerza SMG 120 mm Rak w serwisie producenta. hsw.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-24)].
- Wozy dowódczo-sztabowe (WDSz) i dowódcze (WD) w serwisie producenta
- Składowisko wozów 1W12 Maszyna dawców organów dla LPG w HSW
- p
- d
- e
Czołgi | |
---|---|
Działa pancerne i samobieżne | |
Bojowe wozy piechoty i transportery opancerzone | |
Samochody pancerne | |
Pojazdy techniczne | |
Pojazdy saperskie | |
Ciągniki artyleryjskie |
|
Samochody terenowe | |
Motocykle i quady |
|
Samochody ciężarowe |
|
Samochody inne | |
Polskie konstrukcje prototypowe[A] |
|