Moses Pergament
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 21 września 1893 |
---|---|
Pochodzenie | żydowskie |
Data i miejsce śmierci | 5 marca 1977 |
Gatunki | |
Zawód | kompozytor, dyrygent, krytyk |
Moses Pergament (ur. 21 września 1893 w Helsinkach, zm. 5 marca 1977 w Gustavsbergu[1][2]) – szwedzki kompozytor, dyrygent i krytyk muzyczny pochodzenia fińskiego.
Życiorys
Pochodził z ortodoksyjnej rodziny żydowskiej[1]. Uczył się gry na skrzypcach w Konserwatorium Petersburskim[1][2], grał w orkiestrze filharmonicznej w Helsinkach[1]. Edukację muzyczną kontynuował w konserwatorium Sterna w Berlinie, gdzie uczył się dyrygentury[1][2]. W 1915 roku osiadł na stałe w Szwecji, w 1918 roku uzyskał szwedzkie obywatelstwo[1][2]. Pisał krytyki muzyczne do „Svenska Dagbladet” (1923–1938), „Aftontidningen” (1942–1956) i „Stockholms-Tidningen” (1957–1964)[1].
Twórczość
W zakresie kompozycji był samoukiem[1]. Jego twórczość ukształtowała się pod wpływem muzyki rosyjskiej, niemieckiego ekspresjonizmu, a także impresjonizmu i neoklasycyzmu[1]. W późniejszych kompozycjach, zwłaszcza chóralnych, nawiązywał do muzyki szwedzkiej[1], szczególnie do dorobku Jeana Sibeliusa[2]. Z czasem zaadaptował także pewne środki typowe dla modernizmu[2]. Czerpał również z tradycji muzyki żydowskiej[1][2].
Prace
(na podstawie materiałów źródłowych)[1]
- Svenska tonsättare (Sztokholm 1943)
- Vandring med fru musica (Sztokholm 1943)
- Ny vandring med fru musica (Sztokholm 1944)
- J. Lind (Sztokholm 1945)
- H. Rosenberg. A Giant of Modern Swedish Music (Sztokholm 1948)
Wybrane kompozycje
(na podstawie materiałów źródłowych)[1][2]
Utwory orkiestrowe
- Romans na skrzypce i orkiestrę (1914)
- Adagio na klarnet i smyczki (1915)
- Rapsodia ebraica (1935)
- Concerto romantico na smyczki (1935)
- Dibbuk na skrzypce i orkiestrę (1935)
- 2 suity Almquistiana (1936, 1938)
- Svensk rapsodi (1941)
- Koncert skrzypcowy (1948)
- Kol Nidre na wiolonczelę i orkiestrę (1949)
- Koncert fortepianowy (1951)
- Koncert na 2 skrzypiec i orkiestrę (1954)
- Koncert wiolonczelowy (1955)
- Concerto lirico na skrzypce i orkiestrę (1956)
- Pezzo intimo na 16 wiolonczel solo (1957)
- Koncert altówkowy (1965)
- Fantasia differente na wiolonczelę i smyczki (1970)
- Sonatina na flet i smyczki (1973)
Utwory kameralne
- Trio fortepianowe (1913, zrewid. 1940)
- Sonata skrzypcowa (1920)
- 3 kwartety smyczkowe (1922, 1952, 1956)
- Sonata na skrzypce solo (1961)
- Sonata na flet (1968)
- Mała suita na instrumenty dęte drewniane (1970)
- Pezzo na 4 flety (1972)
Utwory wokalno-instrumentalne
- Hosiannah na chór i orkiestrę (1928)
- Nedanförmänskliga visor na recytatora, solistów, chór i orkiestrę (1936)
- symfonia chóralna Den judiska sången (1944)
- oratorium De sju dödssynderna (1963)
- 4 dikter av Edith Södergran na sopran i orkiestrę (1966)
- Årstider na baryton i orkiestrę (1968)
- Drömmen om mullen och vindarna na baryton i orkiestrę (1969)
- kantata Al naharat bavel na chór i orkiestrę (1974)
Opery
- Himlens hemlighet (1952, wyst. Dortmund 1957)
- Eli (1958, wyst. Sztokholm 1959)
- Abrams Erwachen (1973)
Balety
- Krelantems and Eldeling (1921, wyst. Sztokholm 1928)
- Vision (1923, wyst. Helsinki 1925)
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j k l m Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 8. Część biograficzna pe–r. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 2004, s. 47. ISBN 978-83-224-0837-7.
- ↑ a b c d e f g h Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 4 Levy–Pisa. New York: Schirmer Books, 2001, s. 2759. ISBN 0-02-865529-X.