20. dalmatinska divizija NOVJ
20. dalmatinska divizija NOVJ | |
---|---|
![]() | |
Osnivanje | 10. oktobar 1943. Mesto formiranja: Vrdovo na Dinari |
Formacija | .
|
Jačina | .
|
Deo | Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije |
Angažovanje | Operacija Citen Aprilska ofanziva u Dalmaciji 1944 Oslobađanje Dalmacije 1944 Kninska operacija 1944 Mostarska operacija 1945 Ličko-primorska operacija 1945 Tršćanska operacija 1945 |
Odlikovanja | novembra 1944. proglašena udarnom |
Komandanti | |
Komandant | Velimir Knežević |
Dvadeseta dalmatinska divizija NOVJ formirana je 10. listopada 1943. u Vrdovu na Dinari. U njen sastav su ušle Osma (šibenska), Deveta (trogirska) i Deseta (cetinska) brigada sa oko 3 100 boraca. U periodu od veljače do travnja 1944. u sastavu divizije bila je i Peta prekomorska brigada.
Od osnivanja, pa do kraja rata, divizija je bila u sastavu Osmog dalmatinskog korpusa. Osnovno operativno područje divizije bila je srednja Dalmacija s osloncem na Dinaru, Svilaju i Dalmatinsku zagoru.
Srednja Dalmacija jednim dijelom spadala je u zonu njemačkog 15. brdskog korpusa, a drugim 5. SS korpus Druge oklopne armije. Na teritoriju Dvadesete divizije operirao je dio njemačke 264. divizije, dio 118. lovačke divizije i snage 7. SS divizije. Pored njemačkih, u borbama sa snagama 20. divizije sudjelovale su i četničke, ustaške i domobranske snage. Najznačajnije borbe bile su protiv njemačkih snaga na pravcu Sinj-Livno tijekom operacije Zitten. Kao protutežu njemačkim operacijama divizija je u prosincu 1943. napala i oslobodila Vrliku.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/10/XX_divizija_NOVJ.jpg/220px-XX_divizija_NOVJ.jpg)
Divizija je vodila teške borbe u obrani slobodnog teritorija na Dinari prilikom ofenzive njemačkih, ustaških i četničkih snaga travnja 1944. Tijekom protuakcija u svibnju 1944. oslobodila je Aržano u kome je uništila bojnu ustaša.
Tijekom rujna 1944. počela je ofenziva NOVJ za oslobođenje Dalmacije, u kojoj je sudjelovala i Dvadeseta divizija.
Nakon koncentriranja ostalih snaga Osmog korpusa pokrenuta je Kninska operacija, kojom je likvidirana osnovna uporišna točka na desnom krilu njemačke "zelene linije" fronte u Jugoslaviji i uništena 264. divizija.
Od 20. ožujka 1945., divizija je, u sastavu 4. armije, sudjelovala u Ličko-primorskoj i Tršćanskoj operaciji protiv njemačkog 15. i 97. brdskog korpusa, koji su u ovim operacijama uništeni.
Literatura
- Vojna enciklopedija, Beograd 1975. godina.
- Nikola Anić. Osmi dalmatinski korpus NOVJ, Split 2005. godina.
- p
- r
- u
Operativne grupe |
|
---|
- 1. proleterski
- 2. udarni
- 3. bosanski
- 4. hrvatski
- 5. bosanski
- 6. slavonski
- 7. slovenački
- 8. dalmatinski
- 9. slovenački
- 10. zagrebački
- 11. hrvatski
- 12. vojvođanski
- 13. srpski
- 14. srpski
- 15. makedonski
- 16. makedonski
- Bregalničko-strumički
- Korpus narodne odbrane Jugoslavije
- 1. proleterska
- 2. proleterska
- 3. udarna
- 4. krajiška
- 5. krajiška
- 6. lička
- 7. banijska
- 8. kordunaška
- 9. dalmatinska
- 10. krajiška
- 11. krajiška
- 12. slavonska
- 13. primorsko-goranska
- 14. slovenačka
- 15. slovenačka
- 16. vojvođanska
- 17. istočnobosanska
- 18. slovenačka
- 19. severnodalmatinska
- 20. dalmatinska
- 21. srpska
- 22. srpska
- 23. srpska
- 24. srpska
- 25. srpska
- 26. dalmatinska
- 27. istočnobosanska
- 28. slavonska
- 29. hercegovačka
- 30. slovenačka
- 31. slovenačka
- 32. zagorska
- 33. hrvatska
- 34. hrvatska
- 35. lička
- 36. vojvođanska
- 37. sandžačka
- 38. istočnobosanska
- 39. krajiška
- 40. slavonska
- 41. makedonska
- 42. makedonska
- 43. istarska
- 45. srpska
- 46. srpska
- 47. srpska
- 48. makedonska
- 49. makedonska
- 50. makedonska
- 51. makedonska
- Kumanovska
- 51. vojvođanska
- 52. kosovsko-metohijska
- 53. srednjobosanska
- spisak divizija
italijanske |
|
---|---|
vazduhoplovne |
|