23. srpska divizija NOVJ
Dvadesettreća srpska divizija | |
---|---|
![]() | |
Osnivanje | 6. jun 1944. Mesto formiranja: Toplica |
Formacija | 7. srpska brigada 9. srpska brigada |
Jačina |
|
Deo | Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije |
Angažovanje |
23. srpska divizija NOVJ formirana je 6. juna 1944. godine u Toplici. Pri osnivanju u njen sastav su ušle Sedma i Deveta srpska brigada NOVJ. Isprva je nosila naziv Treća srpska divizija. Posle nekoliko dana, dobila je naziv udarna.
U njen sastav ušla je 17. juna Četrnaesta srpska brigada NOVJ, od 9. oktobra do 10. novembra 1944. Prva jugoslovenska brigada, a januara 1945. i Artiljerijska brigada.
Juna 1944, divizija je imala oko 2000, u oktobru 5929, 15. marta 1945. imala je 8854, a početkom aprila oko 14000 boraca.
Do 6. septembra 1944, divizija je bila pod komandom Glavnog štaba NOV i PO Srbije, potom do 6. decembra u sastavu Četrnaestog srpskog korpusa, pa pod komandom Štaba Južne operativne grupe divizija i od januara 1945. u sastavu Druge jugoslovenske armije.
Borbeni put divizije
U selima Mozgovu, Crnom Kalu i u Rujištu razbila je noću 21./22. juna Krajinski korpus JVuO, 22. juna na Bukoviku napala Krajinski, Timočki i Deligradski korpus JVuO (oko 3000 četnika), 28. juna napala i zauzela rudnik Dobra sreća, a 30. juna potpuno razbila Treći bataljon bugarskog 63. puka na Varničkom vrhu kod Knjaževca.
Zatim je 12. avgusta oslobodila Boljevac, 4. septembra Knjaževac, a 6. septembra ušla u sastav Četrnaestog korpusa NOVJ i učestvovala u borbama za oslobođenje istočne Srbije. U prodoru ka Dunavu oslobodila je 7. septembra Zaječar u borbama protiv jake grupacije nemačkih snaga, nedićevaca i četnika (oko 5000 njih), zaplenila 20 mitraljeza, 20 puškomitraljeza, 500 pušaka i ostalo.
Do 22. septembra vodila je borbe uglavnom protiv nemačke Prve brdske divizije u prostoru Zaječara, Negotina i Prahova, a od 22. septembra i u sadejstvu sa 113. streljačkom divizijom Crvene armije u prostoru Kladova, Brze Palanke, Bora i ostalih mesta. Dana 3. oktobra oslobodila je Bor i Brestovačku Banju. Po naređenju Vrhovnog štaba NOV i POJ upućena je 13. oktobra u prostor sela Vrčina i Ripnja gde je obezbeđivala desni bok Prve armijske grupe i Četvrtog mehanizovanog korpusa Crvene armije za vreme Beogradske operacije.
Učestvovala je od 17. do 20. oktobra u razbijanju i uništenju nemačke korpusne grupe „Štetner“ u rejonu Avala, Boleč, Vrčin. U novembru je učestvovala u borbama na levoj obali Zapadne Morave protiv nemačke 104. i 7. SS divizije „Princ Eugen“ i ostalih jedinica grupe armija E, u sastavu Četrnaestog korpusa kod Čačka, Požege, zatim u decembru u sastavu Južne operativne grupe divizija kod Ljubovije, kod Tuzle, a od 1. januara 1945. usastavu Druge armije JA u borbama na Ozrenu, za oslobođenje Gračanice 24. februara, Dervente 19. aprila, u sastavu Unske operativne grupe divizija za borbe prema Karlovcu 24. aprila, prema Samoboru 7. maja, sve do kraja završnih operacija.
Literatura
![]() | Portal NOB Segment isključivo posvećen Narodnooslobodilačkoj borbi. |
- Vojna enciklopedija (knjiga druga). Beograd 1971. godina.
- p
- r
- u
Operativne grupe |
|
---|
- 1. proleterski
- 2. udarni
- 3. bosanski
- 4. hrvatski
- 5. bosanski
- 6. slavonski
- 7. slovenački
- 8. dalmatinski
- 9. slovenački
- 10. zagrebački
- 11. hrvatski
- 12. vojvođanski
- 13. srpski
- 14. srpski
- 15. makedonski
- 16. makedonski
- Bregalničko-strumički
- Korpus narodne odbrane Jugoslavije
- 1. proleterska
- 2. proleterska
- 3. udarna
- 4. krajiška
- 5. krajiška
- 6. lička
- 7. banijska
- 8. kordunaška
- 9. dalmatinska
- 10. krajiška
- 11. krajiška
- 12. slavonska
- 13. primorsko-goranska
- 14. slovenačka
- 15. slovenačka
- 16. vojvođanska
- 17. istočnobosanska
- 18. slovenačka
- 19. severnodalmatinska
- 20. dalmatinska
- 21. srpska
- 22. srpska
- 23. srpska
- 24. srpska
- 25. srpska
- 26. dalmatinska
- 27. istočnobosanska
- 28. slavonska
- 29. hercegovačka
- 30. slovenačka
- 31. slovenačka
- 32. zagorska
- 33. hrvatska
- 34. hrvatska
- 35. lička
- 36. vojvođanska
- 37. sandžačka
- 38. istočnobosanska
- 39. krajiška
- 40. slavonska
- 41. makedonska
- 42. makedonska
- 43. istarska
- 45. srpska
- 46. srpska
- 47. srpska
- 48. makedonska
- 49. makedonska
- 50. makedonska
- 51. makedonska
- Kumanovska
- 51. vojvođanska
- 52. kosovsko-metohijska
- 53. srednjobosanska
- spisak divizija
italijanske |
|
---|---|
vazduhoplovne |
|