Kinesko-sovjetski granični sukob
Kinesko-sovjetski sukob | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Deo Hladnog rata i Kinesko-sovjetskog raskola | |||||||||
![]() sovjetski tenk tipa T-62 zarobljen na spornom otoku Damanski/Zhenbao | |||||||||
| |||||||||
Sukobljene strane | |||||||||
![]() | ![]() | ||||||||
Komandanti i vođe | |||||||||
![]() | ![]() | ||||||||
Snaga | |||||||||
658.000 ljudi | 814.000 ljudi | ||||||||
Žrtve i gubici | |||||||||
59 mrtvih 94 ranjena (sovjetski izvori)[2] 27 tenkova i oklopnih vozila uništeno (kineski izvori)[3] 1 zapovjedno vozilo (kineski izvori)[4] desetine kamiona uništenih (kineski izvori)[5] jedan sovjetski tenk T-62 zarobljen[1] | 71 mrtav i 68 ranjenih (kineski izvori) 200~800 mrtvih[6] (sovjetski izvori)[2] |
Kinesko-sovjetski granični sukob se odnosi na niz manjih oružanih sukoba koji su se tokom nekoliko mjeseci 1969. godine vodili između oružanih snaga Narodne Republike na jednoj, i Sovjetskog Saveza na drugoj strani. Neposredni povod su bili teritorijalni sporovi između dvije države, a sami sukobi su izbili u kontekstu kinesko-sovjetskog raskola, odnosno borbe te dvije komunističke države za prestiž među marksističkim pokretima u svijetu i dominantni položaj u Euroaziji. Uglavnom su imali oblik izoliranih čarki na granici, sa izuzetkom višednevnog sukoba na otoku Damanski/Zhenbao na rijeci Usuri, u kojem su obje strane koristile artiljeriju i oklopna vozila i nakon kojeg je otok de facto ostao pod kineskom kontrolom. Sukob je predstavljao prvi u historiji u kojem su međusobno sukobljene strane raspolagale nuklearnim oružjem, a odvijao se istovremeno sa Hladnim ratom, uključujući vijetnamski rat gdje su obje sukobljene strane imale istog komunističkog saveznika u Sjevernom Vijetnamu. Nastojanje da se izbjegnu potencijalno katastrofalne posljedice su u septembru 1969. godine natjerale obje strane da postepeno de-eskaliraju sukob da ga zamrznu; odnosi dvije zemlje su, međutim, ostali hladni sve do 1989. godine, a tek 1991. godine su sklopljeni prvi sporazumi kojima se nastojalo trajno riješiti granične sporove, da bi njihovo konačno rješenje predstavljao sporazum Kine sa Ruskom Federacijom 2004. godine.
Izvori
- ↑ 1,0 1,1 Gerson, Michael S. (November 2010) The Sino-Soviet Border Conflict: Deterrence, Escalation, and the Threat of Nuclear War in 1969. Center for Naval Analyses
- ↑ 2,0 2,1 See (ru) D. S. Ryabushkin, Мифы Даманского. Moscow: АСТ, 2004, str. 151, 263–264.
- ↑ Kuisong, str. 25, 26, 29
- ↑ Kuisong, str. 25
- ↑ Kuisong, str. 28–29
- ↑ John Baylis et al. Contemporary Strategy: Vol. 2, The Nuclear Powers. New York: Holmes & Meier, 1987, p. 89.
Literatura
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/15px-Commons-logo.svg.png)
- Yang, Kuisong (2000). „The Sino-Soviet Border Clash of 1969: From Zhenbao Island to Sino-American Rapprochement”. Cold War History 1: 21–52. DOI:10.1080/713999906.
- p
- r
- u
- Hukbalahapova pobuna
- Dekemvriana
- Jaltska konferencija
- Gerilski rat u baltičkim zemljama
- Šumska braća
- Operacija Priboj
- Operacija Jungle
- Okupacija baltičkih država
- Ukleti vojnici
- Operacija Unthinkable
- Potsdamska konferecnija
- Afera Guzenko
- Operacija Masterdom
- Operacija Beleaguer
- Operacija Blacklist Forty
- Iranska kriza 1946.
- Grčki građanski rat
- Incident u Krfskom kanalu
- Turska kriza
- "Govor nade"
- Prvi indokineski rat
- Trumanova doktrina
- Konferencija o azijskim odnosima
- Marshallov plan
- Čehoslovački puč 1948.
- Raskol Tito-Staljin
- Berlinska blokada
- Zapadna izdaja
- Željezna zavjesa
- Istočni blok
- Zapadni blok
- Kineski građanski rat (druga faza)
- Malajski ustanak
- Albanska subverzija
- Babmuška zavjesa
- Korejski rat
- Iranski puč 1953.
- Narodni ustanak u Istočnoj njemačkoj
- Gvatemalski puč 1954.
- Podjela Vijetnama
- Formoška kriza
- Ženevski sastanak (1955.)
- Poznanjski jun
- Mađarska revolucija 1956.
- Sueska kriza
- Sirijska kriza 1957.
- Sputnjikova kriza
- Druga tajvanska kriza
- Kubanska revolucija
- Kuhinjska debata
- Bandunška konferencija
- Brickerov amandman
- Makartizam
- Operacija Gladio
- Irački puč 1958.
- "Mi ćemo vas pokopati"
- Kongoanska kriza
- Kinesko-sovjetski raskol
- U-2 incident iz 1960.
- Invazija u Zaljevu svinja
- Državni udar u Turskoj 1960.
- Sovjetsko-albanski raskol
- Berlinski zid
- Portugalski kolonijalni rat
- Angolski rat za nezavisnost
- Rat za nezavisnost Gvineje-Bisau
- Mozambikanski rat za nezavisnost
- Kubanska raketna kriza
- Kinesko-indijski rat
- Komunistički ustanak u Sarawaku
- Ramadanska revolucija
- Sirijski puč 1963.
- Vijetnamski rat
- Državni udar u Brazilu 1964.
- Američka okupacija Dominikanske Republike
- Južnoafrički granični rat
- Tranzicija prema Novom poretku
- Domino teorija
- Bankoška deklaracija
- Laoški građanski rat
- Sirijski puč 1966.
- Argentinska revolucija
- Sukon u korejskoj demilitariziranoj zoni
- Diktatura pukovnika
- Indicent s brodom USS Pueblo
- Šestodnevni rat
- Rat iscrpljivanja
- Kulturna revolucija
- Praško proljeće
- Komunistički ustanak u Maleziji
- Invazija Čehoslovačke
- Revolucija 17. jula
- Gulaš komunizam
- Kinesko-sovjetski granični sukob
- Fudbalski rat
- PKP-BHB-PDPP pobuna
- Korektivni potez
- Detant
- Sporazum o neširenju nuklearnog oružja
- Crni rujan u Jordanu
- Korektivni pokret (Sirija)
- Kambodžanski građanski rat
- Realpolitik
- Ping-pong diplomacija
- Turski vojni memorandum 1971.
- Korektivna revolucija (Egipat)
- Berlinski dogovor
- Bangladeški oslobodilački rat
- Nixonov posjet Kini 1972.
- Granični sukob između Južnog i Sjevernog Jemena
- Čileanski puč 1973.
- Jomkipurski rat
- Revolucija karanfila
- Pregovori o ograničenju strateškog naoružanja
- Rodezijski građanski rat
- Angolski građanski rat
- Mozambikanski građanski rat
- Ogadenski rat
- Etiopski građanski rat
- Libanonski građanski rat
- Kinesko-albanski raskol
- Kambodžansko-vijetnamski rat
- Kinesko-vijetnamski rat
- Iranska revolucija
- Operacija Cóndor
- Prljavi rat
- Korean Air Lines let 902
- Saur revolucija
- Pokret New Jewel
- Heratski ustanak 1979.
- Sedam dana do rijeke Rajne
- Borba protiv političke zlouporabe psihijatrije u Sovjetskom Savezu
- Sovjetsko-afganistanski rat
- Bojkot Olimpijada 1980. i 1984.
- Državni udar u Turskoj 1980.
- Invazija Grenade
- Incident u Crnom moru 1986.
- Incident s progonom u Crnom moru 1988.
- Solidarnost
- Sovjetska reakcija
- Kontraši
- Srednjoamerička kriza
- RYAN
- Korean Air Lines let 007
- Able Archer 83
- Ratovi zvijezda
- Žuta revolucija
- Rat za Nagorno-Karabah
- Protesti na trgu Tiananmen
- Pad Berlinskog zida
- Jesen naroda
- Glasnost
- Perestrojka
- Mongolska revolucija 1990.
- Unifikacija Jemena
- Pad komunizma u Albaniji
- Raspad Jugoslavije
- Raspad Sovjetskog Saveza
- Raspad Čehoslovačke
- Abhazija
- Kina
- Koreja
- Nagorno-Karabah
- Južna Osetija
- Transnistrija
- Kinesko-indijski granični spor
- Spor oko Sjevernog Bornea
- Trumanova doktrina
- Marshallov plan
- Zadržavanje
- Eisenhowerova doktrina
- Domino teorija
- Hallsteinova doktrina
- Kennedyjeva doktrina
- Mirna koegzistencija
- Ostpolitik
- Johnsonova doktrina
- Brežnjevljeva doktrina
- Nixonova doktrina
- Ulbrichtova doktrina
- Carterova doktrina
- Reaganova doktrina
- Rollback
- Suverenitet Portorika tokom Hladnog rata
- Kapitalizam
- Čikaška škola
- Kejnzijanizam
- Monetarizam
- Neoklasična ekonomija
- Reaganomija
- Ekonomija ponude
- Thatcherizam
- Komunizam
- Marksizam-lenjinizam
- Kastroizam
- Eurokomunizam
- Guevarizam
- Hoxhaizam
- Juche
- Maoizam
- Naxalizam
- Staljinizam
- Titoizam
- Aktivne mjere
- Izvestia
- Pravda
- Križarski pohod za slobodu
- Makartizam
- Radio Slobodna Europa/Radio Sloboda
- "Crvena panika"
- TASS
- Glas Amerike
- Glas Rusije
- Utrka u naoružanju
- Utrka u nuklearnom naoružanju
- Svemirska utrka
- Brinkmanship
- Odnosi NATO-a i Rusije
- Sovjetska špijunaža u Sjedinjenim Državama
- Ruska špijunaža u Sjedinjenim Državama
- Američka špijunaža u Sovjetskom Savezu
- Američka špijunaža u Rusiji
- Odnosi Sjedinjenih Država i Sovjetskog Saveza
- Američko-sovjetski susreti
- Hladni rat II
- Kategorija
- Kronologija
- Spisak sukoba