Stanisław Nowodworski
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 11 października 1873 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 22 września 1931 | ||
Minister sprawiedliwości | |||
Okres | od 24 lipca 1920 | ||
Poprzednik | Jan Morawski (p.o.) | ||
Następca | |||
Minister sprawiedliwości | |||
Okres | od 28 maja 1923 | ||
Przynależność polityczna | Narodowe Chrześcijańskie Stronnictwo Pracy | ||
Poprzednik | |||
Następca | |||
Prezydent m. st. Warszawy | |||
Okres | |||
Poprzednik | Piotr Drzewiecki | ||
Następca | Władysław Jabłoński | ||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cd/Stanis%C5%82aw_Nowodworski_-_gr%C3%B3b.jpg/220px-Stanis%C5%82aw_Nowodworski_-_gr%C3%B3b.jpg)
Stanisław Marian Nowodworski (ur. 11 października[1] 1873 w Warszawie, zm. 22 września 1931 tamże) – prawnik, polityk, działacz społeczny, minister sprawiedliwości, senator I kadencji w II RP. Syn Jana Nowodworskiego, wnuk Franciszka Nowodworskiego.
Życiorys
Po ukończeniu gimnazjum w Warszawie, rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie w Petersburgu, które ukończył w 1897. Następnie powrócił do Warszawy, gdzie odbył aplikację w Sądzie Okręgowym i w 1903 został mianowany adwokatem przysięgłym.
Od 1907 brał udział w pracach Stowarzyszenia Robotników Chrześcijańskich. W latach 1914–1915 był członkiem Komitetu Obywatelskiego miasta Warszawy, a w okresie od sierpnia do 11 września 1915 był prokuratorem Trybunału przy Komitecie Obywatelskim. Następnie działał w straży obywatelskiej. W 1916 został wybrany radnym Warszawy. Nowodworski był jednym z założycieli Stronnictwa Chrześcijańsko-Narodowego, które w okresie od listopada 1916 do października 1918 reprezentował w Międzypartyjnym Kole Politycznym.
Od 13 stycznia 1917 przebywał w niemieckich więzieniach w Lauben, a następnie w Modlinie.
Wiosną 1919 ponownie został radnym Warszawy. 1 kwietnia 1919 otrzymał nominację na sędziego Sądu Apelacyjnego. Następnie w okresie od 24 lipca 1920 do 19 czerwca 1921 był ministrem sprawiedliwości w rządzie Wincentego Witosa. 28 listopada 1921 został prezydentem miasta stołecznego Warszawy. Z tej funkcji ustąpił 7 grudnia 1922, kiedy został powołany na członka Naczelnego Trybunału Administracyjnego. 12 listopada 1922 został wybrany – z ramienia Narodowego Chrześcijańskiego Stronnictwa Pracy – senatorem (został przewodniczącym senackiego klubu parlamentarnego swojego stronnictwa). Od 28 maja 1923 do 15 grudnia 1923 ponownie był ministrem sprawiedliwości w rządzie Wincentego Witosa. W maju 1926 otrzymał nominację na sędziego Sądu Najwyższego i zrzekł się mandatu senatora. 29 października 1926 mianowany został członkiem Trybunału Kompetencyjnego, a w 1930 został wiceprzewodniczącym Zrzeszenia Sędziów i Prokuratorów RP.
Stanisław Nowodworski został pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera P-3-14)[2].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/Gr%C3%B3b_Stanis%C5%82awa_Nowodworskiego_po_renowacji.jpg/220px-Gr%C3%B3b_Stanis%C5%82awa_Nowodworskiego_po_renowacji.jpg)
W 2022 roku z inicjatywy Premiera RP Mateusza Morawieckiego grób ministra Nowodworskiego został odrestaurowany. Cały projekt był realizowany przez Fundację Stare Powązki[3] we współpracy z Kancelarią Prezesa Rady Ministrów.
Przypisy
- ↑ Akt chrztu. [dostęp 2016-08-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-07-31)].
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: JAN NOWODWORSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2019-12-23] .
- ↑ Trwają prace konserwatorskie przy nagrobkach Ministrów II RP – Fundacja Stare Powązki [online] [dostęp 2023-03-26] [zarchiwizowane z adresu 2023-06-03] (pol.).
Bibliografia
- Encyklopedia Warszawy z 1994
- Nowodworski Stanisław w: Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej, (redakcja naukowa Jacek M.Majchrowski przy współpracy Grzegorza Mazura i Kamila Stepana), Warszawa 1994, wyd. BGW, ISBN 83-7066-569-1, t.I. s.58.
Linki zewnętrzne
- Stanisław Nowodworski. Internetowy Polski Słownik Biograficzny [dostęp 2022-01-16].
- p
- d
- e
- Rząd Obrony Narodowej
W dniu zaprzysiężenia |
|
---|---|
Późniejsi członkowie rządu |
|
- p
- d
- e
W dniu zaprzysiężenia |
|
---|---|
Późniejsi członkowie rządu |
- p
- d
- e
|
- p
- d
- e
Prezydenci Warszawy (1792–1863) |
|
---|---|
Komisarze Warszawy (1863–1915) |
|
Prezydenci Warszawy (1916–1939) |
|
Burmistrz komisaryczny Warszawy (1939–1944) |
|
Komisaryczni prezydenci Warszawy (1939–1941) |
|
Prezydenci Warszawy (1944–1950) |
|
Przewodniczący Prezydium Rady Narodowej Warszawy (1950–1973) |
|
Prezydenci Warszawy (od 1973) |
|
- kursywa – pełniący funkcję Prezydenta Warszawy