Stanisław Węgrzecki
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 10 listopada 1765 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 12 lutego 1845 |
Prezydent Warszawy | |
Okres | od 4 lipca 1807 |
Poprzednik | Paweł Bieliński |
Następca | Karol Fryderyk Woyda |
Prezydent Warszawy | |
Okres | od 30 listopada 1830 |
Stanisław Węgrzecki (ur. 10 listopada 1765 w Warszawie, zm. 12 lutego 1845 tamże) – prawnik, prezydent Warszawy, senator-kasztelan Królestwa Polskiego od 8 sierpnia 1831 roku[1], jakobin polski, plenipotent skarbu koronnego, członek loży wolnomularskiej Świątynia Mądrości[2].
Życiorys
Ukończył prawo. Studiował w Krakowie i za granicą.
Był bliskim współpracownikiem Hugona Kołłątaja. 29 sierpnia 1792 roku złożył akces i wykonał przysięgę konfederacji targowickiej[3]. Był członkiem sprzysiężenia przygotowującego wybuch insurekcji kościuszkowskiej[4]. Brał udział w insurekcji warszawskiej.
W marcu 1807 został wiceprezydentem Warszawy, a od 4 lipca 1807 do grudnia 1815 był prezydentem miasta. Ustąpił wskutek zatargu z wielkim księciem Konstantym. W latach 1812–1815 był też komendantem Gwardii Narodowej.
Od 1816 był sędzią apelacyjnym. Od 1817 był prezesem Trybunału Handlowego. W 1829 Stanisław Węgrzecki przeszedł na emeryturę i został wybrany prezesem Komitetu Właścicieli Listów Zastawnych.
30 listopada 1830 ponownie został prezydentem miasta, ale 26 czerwca 1831 został usunięty z urzędu. Jako senator podpisał 25 stycznia 1831 roku akt detronizacji Mikołaja I Romanowa[5].
W 1815 roku był wielkim pieczętarzem Wielkiego Wschodu Narodowego Polski[6]. Stanisław Węgrzecki należał do Wolnomularstwa Narodowego. Był też członkiem Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk.
Stanisław Węgrzecki zmarł 12 lutego 1845 w Warszawie i został pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 15-1-5)[7]. Na jego grobie został wystawiony pomnik dłuta Jakuba Tatarkiewicza. Nagrobek został odnowiony staraniem Społecznego Komitetu Powązek na początku lat 80. XX wieku.
Przypisy
- ↑ Ireneusz Ihnatowicz, Andrzej Biernat, Vademecum do badań nad historią XIX i XX wieku, Warszawa 2003, s. 479.
- ↑ Wolnomularstwo w Europie Środkowo-Wschodniej w XVIII i XIX wieku, Wrocław 1982, s. 218.
- ↑ Korespondent Warszawski Donoszący Wiadomości Krajowe i Zagraniczne 1792, II, Nr 53, Warszawa 1792, s. 465-466.
- ↑ Bartłomiej Szyndler, Powstanie kościuszkowskie 1794, Warszawa 1994, s. 47.
- ↑ Dyayarusz Sejmu z R. 1830-1831, wydał Michał Rostworowski, T. I, Kraków 1907, s. 244.
- ↑ Stanisław Małachowski-Łempicki, Wykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738-1821, w: Archiwum Komisji Historycznej, t. XIV, Kraków 1930, s. 137.
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: STANISŁAW WĘGRZECKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2019-12-23] .
Bibliografia
- Stanisław Szenic, Cmentarz Powązkowski 1790 – 1850, Warszawa, 1979
- Jerzy Waldorff, Hanna Szwankowska, Danuta Jendryczko, Barbara Olszewska, Zofia Czyńska, Cmentarz Powązkowski w Warszawie, 1982
- Encyklopedia Warszawy z 1994
Linki zewnętrzne
- Obwieszczenia i inne publikacje Stanisława Węgrzeckiego w bibliotece Polona
- p
- d
- e
Prezydenci Warszawy (1792–1863) |
|
---|---|
Komisarze Warszawy (1863–1915) |
|
Prezydenci Warszawy (1916–1939) |
|
Burmistrz komisaryczny Warszawy (1939–1944) |
|
Komisaryczni prezydenci Warszawy (1939–1941) |
|
Prezydenci Warszawy (1944–1950) |
|
Przewodniczący Prezydium Rady Narodowej Warszawy (1950–1973) |
|
Prezydenci Warszawy (od 1973) |
|
- kursywa – pełniący funkcję Prezydenta Warszawy
- PWN: 3995193