Četvrta jugoslovenska armija
Četvrta armija JA | |
---|---|
![]() | |
Osnivanje | 1. mart 1945. Mesto formiranja: Beograd |
Formacija | 9. dalmatinska divizija 13. primorsko-goranska divizija 14. slovenačka divizija 18. slovenačka divizija 19. severnodalmatinska divizija 20. dalmatinska divizija 26. dalmatinska divizija 35. lička divizija 43. istarska divizija |
Jačina | 90.000 |
Deo | Jugoslovenske armije |
Angažovanje | |
Komandanti | |
Komandant | Petar Drapšin |
Četvrta armija Jugoslovenske armije formirana je 1. marta 1945. godine od jedinica Osmog dalmatinskog korpusa (Deveta, Devetnaesta, Dvadeseta i Dvadesetšesta dalmatinska divizija), Jedanaestog hrvatskog korpusa (Trinaesta primorsko-goranska, 35. lička i 43. istarska divizija) i Sedmog slovenačkog korpusa (Četrnaesta i Osamnaesta slovenačka divizija). Nešto kasnije u sastav armije su ušle i jedinice Devetog slovenačkog korpusa: Trideseta i Tridesetprva slovenačka divizija.
U Lici i Bosanskoj krajini operacijama Četvrte armije sadejstvovao je i Četvrti hrvatski korpus. Za operacije u Istri, u njen sastav ušla je 20. aprila - 29. hercegovačka divizija, 27. aprila - 8. kordunaška divizija, a dva dana kasnije Štab Četvrtog korpusa i Sedma banijska divizija. Armija je u neposrednom sastavu imala artiljerijsku, tenkovsku, inžinjerijsku i dopunsku brigadu, motorizovani artiljerijski divizion i puk za vezu. Prosečno brojno stanje armije za vreme njenih operacija iznosilo je oko 90.000 ljudi.
Komandant Četvrte armije bio je Petar Drapšin, politički komesar Boško Šiljegović, a načelnik Štaba Pavle Jakšić.
Borbeni put Četvrte armije
U okviru završnih operacija za oslobođenje Jugoslavije Četvrta armija je dobila zadatak da probije neprijateljev front između gornjeg toka reke Une i Jadranskog mora, prodre kroz Liku, Hrvatsko primorje, Gorski kotar i Istru i izbije na reku Soču. Za izvršenje tok Zadatka Četvrta armija je do 19. marta grupisana u jugoistočnom delu Like. Operacijski plan Štaba armije predviđao je izvršenje tog zadatka u tri faze. Prva faza - oslobođenje Like; druga faza - oslobođenje Hrvatskog primorja i Gorskog kotara i treća faza - oslobođenje Istre, Slovenačkog primorja i Trsta.
U to vreme u Lici, Gorskom kotaru i Hrvatskom primorju nalazio se nemački 15. brdski korpus i dve ustaško-domobranske divizije. Četvrta armija otpočela je operacije 20. marta 1945. godine, da bi, po zamisli Vrhovnog komndanta JA maršala Tita oslobodila krilnim obuhvatom Istru i Slovenačko primorje, obezbedila okruženje i uništenje nemačke balkanske grupacije, sadejstvujući s anglo-američkim snagama u Italiji.
Ostvarujući taj manevar, razbila je nemački 15. brdski korpus u borbama za oslobođenje Like, Bihaća i Hrvatskog primorja, okružila i u završnoj fazi uništila nemački 97. korpus koji se nalazio u Istri i Slovenačkom primorju. U predviđenim etapama, do 1. maja Četvrta armija je oslobodila Trst i sve krajeve do reke Soče, gde je došla u vezu sa savezničkim snagama koje su oslobodile Italiju, a jedan njen motorizovani odred upao je 9. maja preko Boveca i Kranjske gore u Korušku.
Za svaj doprinos pobedi nad fašizmom, Četvrta armija je tri puta pohvaljena od strane Vrhovnog komandanta JA maršala Tita - 22. i 30. aprila i 1. maja 1945. godne.
Literatura
![]() | Portal NOB Segment isključivo posvećen Narodnooslobodilačkoj borbi. |
- Vojna enciklopedija (knjiga druga). Beograd 1971. godina
- p
- r
- u
Operativne grupe |
|
---|
- 1. proleterski
- 2. udarni
- 3. bosanski
- 4. hrvatski
- 5. bosanski
- 6. slavonski
- 7. slovenački
- 8. dalmatinski
- 9. slovenački
- 10. zagrebački
- 11. hrvatski
- 12. vojvođanski
- 13. srpski
- 14. srpski
- 15. makedonski
- 16. makedonski
- Bregalničko-strumički
- Korpus narodne odbrane Jugoslavije
- 1. proleterska
- 2. proleterska
- 3. udarna
- 4. krajiška
- 5. krajiška
- 6. lička
- 7. banijska
- 8. kordunaška
- 9. dalmatinska
- 10. krajiška
- 11. krajiška
- 12. slavonska
- 13. primorsko-goranska
- 14. slovenačka
- 15. slovenačka
- 16. vojvođanska
- 17. istočnobosanska
- 18. slovenačka
- 19. severnodalmatinska
- 20. dalmatinska
- 21. srpska
- 22. srpska
- 23. srpska
- 24. srpska
- 25. srpska
- 26. dalmatinska
- 27. istočnobosanska
- 28. slavonska
- 29. hercegovačka
- 30. slovenačka
- 31. slovenačka
- 32. zagorska
- 33. hrvatska
- 34. hrvatska
- 35. lička
- 36. vojvođanska
- 37. sandžačka
- 38. istočnobosanska
- 39. krajiška
- 40. slavonska
- 41. makedonska
- 42. makedonska
- 43. istarska
- 45. srpska
- 46. srpska
- 47. srpska
- 48. makedonska
- 49. makedonska
- 50. makedonska
- 51. makedonska
- Kumanovska
- 51. vojvođanska
- 52. kosovsko-metohijska
- 53. srednjobosanska
- spisak divizija
italijanske |
|
---|---|
vazduhoplovne |
|