Ranko Bugarski
Ranko Bugarski | |
---|---|
Ranko Bugarski 2014. | |
Rođenje | (1933-01-01)1. 1. 1933. Sarajevo |
Smrt | 13. 8. 2024. (dob: 91) |
Prebivalište | Beograd |
Alma mater | Univerzitet u Sarajevu Univerzitet u Beogradu |
Zanimanje | Lingvist |
Poslodavac | Univerzitet u Beogradu |
Titula | dr. sc. |
Rodbina | Vesna Bugarski (sestra)[1] |
Ranko Bugarski (Sarajevo, 1. januar 1933 – Beograd, 13. avgust 2024) bio je srpski lingvist i redovni profesor Filološkog fakulteta u Beogradu. Bio je suosnivač Društva za primenjenu lingvistiku Jugoslavije (1973) i prvi predsednik Saveza društava za primenjenu lingvistiku Jugoslavije (1976—1978), potpredsednik (1981—1984) Međunarodnog društva za primenjenu lingvistiku (Association Internationale de Linguistique Appliquée), predsednik Evropskog lingvističkog društva (Societas Linguistica Europea), pridruženi član Istraživačkog centra za multilingvizam (Centre de recherche sur le multilinguisme, Brisel), stručnjak Saveta Evrope za regionalne i manjinske jezike (Strazbur). Bio je član stručnih odbora više međunarodnih časopisa i stručnih zavoda. Bio je član Evropske akademije nauka i umetnosti (Academia Scientiarum et Artium Europaea).
Biografija
U Sarajevu je 1957. završio studij anglistike na Germanskoj grupi jezika Filozofskog fakulteta u Sarajevu. Bio je stipendist Britanskog fonda za jugoslovenske stipendiste (1962/1963) na Univerzitetskom koledžu u Londonu i stipendist Fordove zaklade (1966/1967) na Univerzitetu Kolumbija u Njujorku.
Doktorirao je na Filološkom fakultetu u Beogradu 1969. s temom „Predlozi over, under, above, below i beneath u savremenom engleskom jeziku“. Od 1958. do 1961. bio je nastavnik engleskog jezika u Zavodu za učenje stranih jezika u Sarajevu. Od 1. februara 1961. radio je kao asistent na Odseku za anglistiku beogradskog Filološkog fakulteta. Docent postaje 1970., vanredni profesor 1974., a redovni 1980. Za redovnog profesora opšte lingvistike izabran je 1988. Bio je predstojnik Katedre za engleski jezik i književnost (1981—1983) i prvi predstojnik novoosnovane Katedre za opštu lingvistiku (1991—1998). Studentima anglistike predavao je englesku sintaksu, uvod u lingvistiku i teoriju prevođenja. Studentima opšte lingvistike pak sociolingvistiku. Za nove predmete (sociolingvistiku, opštu lingvistiku) sam je sastavio program. Vodio je izradu 12 doktorskih disertacija i 46 magistarskih radova. Od 1. oktobra 2000. odlazi u penziju, ali i dalje sarađuje u akademskim krugovima i na postdiplomskom studiju. Gostovao je na brojnim stranim fakultetima u Evropi, Americi i Australiji.
Djelo
Istraživao je i publicirao iz područja opće lingvistike, kontrastivne i primijenjene lingvistike, sociolingvistike, terminologije, teorije prevođenja. U svojim radovima o jezičnoj politici argumentirano iznosi činjenicu da je srpskohrvatski jezik i nakon raspada zajedničke države lingvistički gledano jedan policentrični standardni jezik poput engleskoga, koji se govori u nekoliko varijanata u različitim državama i nacijama.[2][3] O srpskohrvatskom jeziku kaže:
vidim ga kao jedan policentričan standardni jezik sa više nacionalnih varijanti, što je u evropskim i svetskim okvirima uobičajena pojava, a ne neki ovdašnji specijalitet. Razlika je samo u tome što se drugde to uglavnom prihvata kao sasvim normalno, dok se kod nas koristi kao dobrodošao povod za nacionalizmom zadojene političke prepirke.[1]
– Ranko Bugarski o policentričnosti srpskohrvatskog jezika 2013.
Objavio je preko dvadeset knjiga i velik broj članaka, većinom na engleskom i srpskohrvatskom jeziku. Neke njegove knjige dobile su nagradu, a 2011. dobio je odlikovanje „Vitez poziva“ od NGO League of Experts-LEX.
Bio je suosnivač i prvi predsjednik Društva za primijenjenu lingvistiku Jugoslavije; potpredsjednik Međunarodnog udruženja za primijenjenu lingvistiku (Association Internationale de Linguistique Appliquée - AILA), predsjednik Evropskog lingvističkog društva (Societas Linguistica Europaea – SLE).[4]
Bio je član je Evropske akademije znanosti i umjetnosti (Salzburg); savjetnik je u Savjetu Evrope za regionalne i manjinske jezike; počasni predsjednik Društva za primenjenu lingvistiku Srbije i Udruženja anglista Srbije. Njemu u čast objavljena su tri zbornika:
- History and Perspectives of Language Study: Papers in Honor of Ranko Bugarski (ur. Olga Mišeska Tomić i Milorad Radovanović), Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins, 2000. str. 305. ISBN 90-272-3692-5;
- Jezik, društvo, saznanje - Profesoru Ranku Bugarskom od njegovih studenata (ur. Duška Klikovac i Katarina Rasulić), Beograd: Filološki fakultet, 2003. str. 300. ISBN 86-80267-67-8;
- Jezik u upotrebi - primenjena lingvistika u čast Ranku Bugarskom/Language in Use: Applied Linguistics in Honour of Ranko Bugarski (ur. Vera Vasić), Novi Sad/Beograd: Društvo za primenjenu lingvistiku Srbije, etc., 2011. str. 382. ISBN 978-86-6065-068-1.
Publikacije
- Predlozi over, under, above, below i beneath u savremenom engleskom jeziku (1969, 2. izd. 1996). str. vi+331. (COBISS-Sr). /disertacija/.
- Jezik i lingvistika (1972, 4. izd. 2003). str. 301. (COBISS-Sr). (CROLIB).
- Lingvistika o čoveku (1975, 3. izd. 1996). str. 218. (COBISS-Sr). (COBISS-Sl).
- Jezik u društvu (1986, 3. izd. 2004). str. 261. (COBISS-Sr). (COBISS-BH)[mrtav link].
- Lingvistika u primeni (1986, 3. izd. 2007). str. 216. (COBISS-Sr). (GISKO).
- Uvod u opštu lingvistiku (1989, 8. izd. 2013). str. 269. (COBISS-Sr). (COBISS-RS)[mrtav link].
- Ka jedinstvu lingvistike (1997). str. 284. (COBISS-Sr). (COBISS-CG)[mrtav link].
- Jezik u kontekstu (1997). str. 298. (COBISS-Sr).
- Jezici (1993, 6. izd. 2010). str. 144. ISBN 978-86-7558-757-6. /makedonski prevod, Skopje, 2001/.
- Pismo (1996, 3. izd. 2010). str. 190. ISBN 978-86-7558-641-8. /makedonski prevod, Skopje, 2001/.
- Jezik od mira do rata (1994, 3. izd. 1997). str. 142. (COBISS-Sr). /grčki prevod, Atena, 2011/.
- Jezik u društvenoj krizi (1997). str. 168. (COBISS-Sr).
- Lica jezika – sociolingvističke teme (2001, 2. izd. 2002). str. 246. ISBN 86-81493-80-9.
- Nova lica jezika – sociolingvističke teme (2002, 2. izd. 2009). str. 262. ISBN 978-86-7562-014-3.
- Žargon – lingvistička studija (2003, 2. izd. 2006). str. 295. ISBN 86-7562-056-X.
- Jezik i kultura (2005). str. 288. ISBN 86-7562-040-3.
- Evropa u jeziku (2009). str. 246. ISBN 978-86-7562-085-3.
- Jezik i identitet (2010). str. 279. ISBN 978-86-7562-093-8.
- Portret jednog jezika (2012). str. 278. ISBN 978-86-7562-103-4.
- Sarmagedon u Mesopotamaniji – leksičke skrivalice (2013). str. 207. ISBN 978-86-7562-110-2.
- Putopis po sećanju (2014). str. 227. ISBN 978-86-7562-124-9.
- Selektivna sociolingvistička bibliografija: SFRJ/SRJ-SCG/Srbija, 1967-2007 (2009). Beograd: Narodna biblioteka Srbije. str. 124. ISBN 978-86-7035-203-2.
Izvori
- ↑ 1,0 1,1 Lasić, Igor (10. juna 2013). „Jezici ne nastaju niti nestaju političkim dekretom: intervju s Rankom Bugarskim”. Zagreb: Novosti. ISSN 1845-8955. Pristupljeno 10. avgusta 2014.
- ↑ Kordić, Snježana (2003). „Prikaz knjige Ranka Bugarskog Nova lica jezika”. Zagreb: Književna republika 1 (9-10). str. 227. ISSN 1334-1057. ZDB-ID 2122129-7. Pristupljeno 10. avgusta 2014.
- ↑ Krajišnik, Đorđe (9. jula 2015). „Jezik je jedna velika i neodoljiva misterija: intervju s Rankom Bugarskim”. Oslobođenje. Arhivirano iz originala na datum 12. jula 2015. Pristupljeno 7. oktobra 2015.
- ↑ Ćirić, Sonja (25. decembra 2003). „Jezik, žargon i verbalne magle: intervju s Rankom Bugarskim”. Beograd: Vreme. ISSN 0353-8028. Pristupljeno 10. avgusta 2014.
Povezano
Vanjske poveznice
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/15px-Commons-logo.svg.png)
- Djela čiji je autor ili tema Ranko Bugarski u bibliotekama (WorldCat katalog)
- Djela čiji je autor ili tema Ranko Bugarski u biblioteci Internet Archive
- Ranko Bugarski u Kongresnoj biblioteci
- Djela Ranka Bugarskog u bibliotekama svijeta na stranici Virtual International Authority File
- Spisak knjiga Ranka Bugarskog u Open Library
- Bio-bibliografija Ranka Bugarskog
- "Portret jednog jezika" - video obraćanje Ranka Bugarskog 2012 na YouTube
- p
- r
- u
- Anders Ahlqvist
- Ronelle Alexander
- Nadira Aljović
- Bojan Anđelković
- Boban Arsenijević
- John Frederick Bailyn
- Josip Baotić
- Ranka Bijeljac-Babić
- Ranko Bugarski
- Costas Canakis
- Vesna Bulatović
- Daniel Bunčić
- Noam Chomsky
- Dragana Cvetanović
- Luna Filipović
- Ádám Galac
- Greville Corbett
- Oliver Czulo
- Natalia Długosz
- Ljiljana Dolamic
- Nicholas Evans
- Rajka Glušica
- Radmila Gorup
- Senahid Halilović
- Camiel Hamans
- Dejan Ivković
- Jagoda Jurić-Kappel
- Dunja Jutronić
- Mirjana Jocić
- Dejan Karavesović
- Jana Kenda
- Ivan Klajn
- Snježana Kordić
- Svetlana Kurteš
- Igor Kusin
- Zineta Lagumdžija
- Igor Lakić
- Gordana Lalić-Krstin
- Mia Mader Skender
- Alisa Mahmutović
- Olga Mišeska Tomić
- Vladimir Miličić
- Spiros Moschonas
- Joachim Mugdan
- Zoran Nikolovski
- Miloš Okuka
- Tatjana Paunović
- Dušan-Vladislav Pažđerski
- Mira Peter
- Tanja Petrović
- Enisa Pliska
- Milena Podolšak
- Luka Raičković
- Katarina Rasulić
- Marija Runić
- Svenka Savić
- Marko Simonović
- Ljiljana Subotić
- Danko Šipka
- Dušanka Točanac
- Neda Todorović
- Aleksandar Trklja
- Peter Trudgill
- Mladen Uhlik
- Hanka Vajzović
- Vera Vasić
- Elvira Veselinović
- Đorđe Vidanović
- Ana Ždrale
- Jelena Živojinović
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Collecting_signatures_for_the_Declaration_on_the_Common_Language.jpg/100px-Collecting_signatures_for_the_Declaration_on_the_Common_Language.jpg)
književni
povjesničari
- Sava Anđelović
- Vladimir Arsenijević
- Vladislav Bajac
- Ivica Baković
- Ljiljana Banjanin
- Svetislav Basara
- Tatjana Đurišić-Bečanović
- Nikola Bertolino
- Anna Bodrova
- Ivana Bodrožić
- Marica Bodrožić
- Tomislav Bogdan
- Balša Brković
- Đurđica Čilić Škeljo
- Bora Ćosić
- Filip David
- Marko Dejanović
- Daša Drndić
- Ferida Duraković
- Vladislava Gordić Petković
- Tatjana Gromača
- Sinan Gudžević
- Nihad Hasanović
- Jonel Hedjan
- Maja Herman Sekulić
- Oto Horvat
- Aleksandar Hut Kono
- Nedžad Ibrahimović
- Saša Ilić
- Ivan Ivanji
- Željko Ivanković
- Damir Karakaš
- Enver Kazaz
- Marija Kleut
- Goran Kljajić
- Maša Kolanović
- Dinko Kreho
- Višnja Krstić
- Asmir Kujović
- Pero Kvesić
- Slađan Lipovec
- Tomislav Longinović
- Neva Lukić
- Željko Milanović
- Mirjana Miočinović
- Marija Mitrović
- Elvedin Nezirović
- Aleksandar Novaković
- Teofil Pančić
- Jurica Pavičić
- Marko Pogačar
- Edo Popović
- Milan Rakovac
- Nenad Rizvanović
- Vedrana Rudan
- Ivana Sajko
- Olja Savičević Ivančević
- Hedina Sijerčić
- Roman Simić
- Mima Simić
- Biljana Srbljanović
- Srđan Srdić
- Jasna Šamić
- Faruk Šehić
- Slobodan Šnajder
- Ljiljana Šop
- Davor Špišić
- Igor Štiks
- Srđan V. Tešin
- Dejan Tiago Stanković
- Davor Špišić
- Dinko Telećan
- Ante Tomić
- Dubravka Ugrešić
- Radenko Vadanjel
- Nenad Veličković
- Dragan Velikić
- Bogusław Zieliński
- Zdravko Zima
- Alojzija Zupan Sosič
- Miodrag Zupanc
- Nikola Bajto
- Željko Bodrožić
- Marinko Čulić
- Velimir Ćurgus
- Boris Dežulović
- Zlatko Dizdarević
- Rade Dragojević
- Heni Erceg
- Toni Gabrić
- Štefica Galić
- Dinko Gruhonjić
- Viktor Ivančić
- Tomislav Jakić
- Duška Jurišić
- Mirko Klarin
- Vesela Laloš
- Gordana Logar
- Ante Lešaja
- Predrag Lucić
- Svetlana Lukić
- Vesna Mališić
- Domagoj Margetić
- Vladimir Matijanić
- Sergej Novosel Vučković
- Petar Panjkota
- Boris Pavelić
- Drago Pilsel
- Boris Postnikov
- Srećko Pulig
- Borka Rudić
- Dževad Sabljaković
- Nedim Sejdinović
- Vildana Selimbegović
- Grujica Spasović
- Hari Štajner
- Mira Šuvar
- Marko Tomaš
- Ladislav Tomičić
- Nela Vlašić
- Marijan Vogrinec
- Nikola Vučić
sociolozi i
politolozi
- Dritan Abazović
- Esad Bajtal
- Antonija Čuvalo
- Nerzuk Ćurak
- Zdravko Grebo
- Božidar Jakšić
- Dejan Jović
- Danica Juričić Spasović
- Aleksej Kišjuhas
- Željko Komšić
- Zlatan Krajina
- Todor Kuljić
- Aneta Lalić
- Siniša Malešević
- Aleksandar Maršavelski
- Snježana Milivojević
- Jelica Minić
- Rastko Močnik
- Vukašin Pavlović
- Vuk Perišić
- Vesna Pešić
- Tanja Petovar
- Helena Popović
- Dušan Reljić
- Melita Richter
- Nikola Visković
antropolozi i
kulturolozi
- Nadežda Čačinovič
- Ivan Čolović
- Milena Dragićević Šešić
- Robert Hayden
- Darja Hoenigman
- Srećko Horvat
- Rada Iveković
- Hrvoje Jurić
- Dragoljub Mićunović
- Nina Mihaljinac
- Asim Mujkić
- Svetlana Slapšak
- Viktorija Šimon Vuletić
- Nebojša Zelić
- Milica Bakić Hayden
- Florian Bieber
- Dejan Đokić
- Dževad Juzbašić
- Olga Manojlović Pintar
- Reinhard Markner
- Dragan Markovina
- Dubravka Stojanović
- Irina Subotić
- Ljubinka Trgovčević
- Hrvoje Volner
- Radina Vučetić
struka
- arheologinja Anemari Bugarski Mesdjian
- psiholog Renko Đapić
- teatrologinja Ljubica Anđelković Džambić
- teolog Drago Bojić
- inženjer i potpredsjednik Federacije BiH Milan Dunović
- arhitekt Živojin Kara-Pešić
- matematičar Zoran Lučić
- inž. elektrotehnike Srbijanka Turajlić
- inženjer Saša Zelenika
redatelji
- Izudin Bajrović
- Janko Baljak
- Snježana Banović
- Lana Barić
- Boris Barukčić
- Milena Bogavac
- Ermin Bravo
- Nikša Butijer
- Dejan Čavić
- Goran Dević
- Jasna Diklić
- Varja Đukić
- Stevan Filipović
- Igor Galo
- Rajko Grlić
- Nermin Hamzagić
- Zvonimir Jurić
- Mirjana Karanović
- Srđan Karanović
- Haid Kurić
- Goran Marković
- Damir Markovina
- Vili Matula
- Dino Mustafić
- Zlatko Paković
- Borka Pavićević
- Katarina Pejović
- Marija Perović
- Ines Pletikos
- Iso Porović
- Matija Radeljak
- Selma Spahić
- Feđa Stojanović
- Ognjen Sviličić
- Rade Šerbedžija
- Tatjana Šojić
- Radmila Tomović
- Dragana Varagić
- Željka Udovičić Peština
- Lenka Udovički
- Pjer Žalica
- Jasmila Žbanić
- Tatjana Bezjak
- Nemanja Cvijanović
- Ella Dvornik
- Igor Grubić
- Igor Jurinić
- Tonći Kožul
- Denis Krašković
- Dejan Kršić
- Vahida Ramujkić
- Vladimir Veličković
- Aleksandar Zograf
- Isidora Žebeljan
aktivisti
- Sandra Benčić
- Alen Budaj
- Edvin Kanka Ćudić
- Mirjana Mikić Zeitoun
- Nela Pamuković
- Sanja Sarnavka
- Vesna Teršelič
- Staša Zajović