Slobodan Šnajder
Slobodan Šnajder | |
---|---|
![]() Slobodan Šnajder | |
Biografske informacije | |
Rođenje | 8. 7. 1948. (1948-07-08) (dob: 76) Zagreb, NR Hrvatska, FNRJ (danas Hrvatska) |
Obrazovanje | |
Alma mater | Filozofski fakultet u Zagrebu |
Zanimanje | književnik, kolumnist |
Opus | |
Književne vrste | drama |
Teme | historija, biografije |
Jezik | srpskohrvatski: hrvatska varijanta |
Znamenita djela | |
Kamov, smrtopis Hrvatski Faust Enciklopedija izgubljenog vremena Doba mjedi | |
Nagrade | |
Nagrada Meša Selimović 2016 Doba mjedi Nagrada Mirko Kovač 2016 Doba mjedi Nagrada Radomir Konstantinović 2016 Doba mjedi Držićeva nagrada 2009 Enciklopedija izgubljenog vremena Držićeva nagrada 2008 Kako je Dunda spasila domovinu Držićeva nagrada 2006 Kosti u kamenu Gavellina nagrada |
Slobodan Šnajder (Zagreb, 8. srpnja 1948.) je hrvatski pisac i publicist.
Diplomirao je filozofiju i anglistiku na Filozofskom fakultetu u Zagrebu. Bio je suosnivač i urednik teatrološkog časopisa „Prolog“, te urednik edicije izdavačke kuće Cekade. Novele, eseje i kazališne komade objavljuje od 1966. godine. Od siječnja do lipnja 1993. bio je kolumnist dnevnika Glas Slavonije (Početnica za melankolike), a od 1994. do 2013. riječkog Novog lista (Opasne veze).
Izbor političkih kolumna koje je pisao u riječkom “Novom listu” od 1994. do 1999. objavio je u knjizi “Kardinalna greška”, a od 1999. do sredine 2004. u knjizi “Umrijeti pod zvijezdom”. Kolumne, kao i drame, imaju svojih poštovatelja i oponenata.
Od 2001. do 2004. bio je ravnatelj ZKM-a. nakon što je 2000. odbijen kao intendant NK Ivan Zajc, Rijeka, kao “nepodoban”. U siječnju 2010. za crnu komediju “Enciklopedija izgubljenog vremena” dobio je priznanje za najbolji dramski tekst inspiriran djelom i životom Danila Kiša, na osnovu natječaja Kraljevskog pozorišta Zetski dom sa Cetinja, objavljenoga na cjelokupnom prostoru Jugoslavije.
Dobitnik je Gavelline nagrada za dramu (SFRJ) i trostruki Držićeve nagrade (RH). Počasni je doktor Univerziteta za audioviozualne umjetnosti ESRA sa sjedištem u Skopju od 2011.
Član je Savjeta časopisa Novi Plamen. Obilno surađuje na III. Programu Hrvatskoga radija.
Svoj prvi roman Morendo objavio je 2012. Za svoj drugi roman Doba mjedi objavljen 2015. dobio je 2016. nagradu Meša Selimović,[1] nagradu Mirko Kovač[2] i Nagradu Radomir Konstantinović.[3]
Važnije praizvedbe
Prva profesionalna izvedba bio je “Minigolf” , 1968, u tadašnjem Zagrebačkom dramskom kazalištu (danas Dramsko kazalište Gavella) u režiji Dina Radojevića.
U zagrebačkom Hrvatskome narodnom kazalištu praizvedena su tri njegova djela, “Kamov, smrtopis” 1978. i “Držićev san” 1980. u režiji Ljubiše Ristića, te 2003. “Nevjesta od vjetra” u režiji Ivice Boban. “Kamov, smrtopis” izveden je 2003. u Zagrebačkom kazalištu mladih u režiji Branka Brezovca. “Dumanske tišine” idu u red njegovih izvođenijih tekstova: Varaždin, Bitola (režija Vlado Milčin), Zagreb, Rijeka (režija Zlatko Sviben), Novi Sad (režija Mira Erceg).
Njegova drama koja je do danas predmet žestokih sporenja “Hrvatski Faust” imala je hrvatsku praizvedbu na Splitskom ljetu 1982. u režiji Dina Radojevića, da bi potom bila izvedena u Jugoslavenskom dramskom pozorištu u režiji Slobodana Unkovskog. Šnajderov “izlazak u svijet” počeo je godinom 1987. i upravo tim tekstom – kad je Roberto Ciulli u Theateru a.d. Ruhr postavio njegovu dramu “Hrvatski Faust”, odigravši je oko 100 puta u njemačkim zemljama, Evropi i SAD. Posljednja predstava u kako-tako redovitom nizu bila je “Bauhaus”, ZKM, režija Paolo Magelli, početak 1990.
U 1990-ima isključen je iz hrvatskog kazališta političkom represijom i njegove drame nisu igrane do jeseni 1999. kad je u varaždinskom HNK-u Petar Veček postavio post-socijalistički grand-guignol “Kod Bijelog labuda”. Kako se politička zabrana nije dala protegnuti na Evropu, upravo su u tom razdoblju mnogi njegovi tekstovi igrani izvan domovine, od Irske do Izraela: “Hrvatski Faust” (1993. u bečkom Burgtheateru, režija Hans Hollmann); “Zmijin svlak” (Tübingen, praizvedba koju je režirao Manfred Weber), Mülheim (Roberto Ciulli), Frankfurt na Majni, Veroli/Rim (režija Petar Veček, na jeziku izvornika), Oslo, Kopenhagen, Beč, Varšava, Krakov, Dublin, Beograd); “Utjeha sjevernih mora” (Frankfurt/Oder, praizvedba na njemačkom, režija Michael Funke, "Nevjesta od vjetra" (Bochum, na njemačkom, u režiji Wernera Schroetera). Miloš Lazin postavio je Šnajderovu dramu “Ines & Denise”, nastalu u naročitoj suradnji pisca i redatelja, praizvevši je u Sarajevu 1997. Iste godine drama je imala francusku premijeru u Villeneuve-lès-Avignon.
Drama “Peto evanđelje”, pisana prema dnevniku Ilije Jakovljevića “Konclogor na Savi”, izvedena je u dvije verzije: njemačkoj, (Theater Kampnagel, Hamburg), te hrvatskoj (Zagreb, ZKM), obje 2004, u režiji Branka Brezovca.
Praizvedba drame “Kosti u kamenu”, prema nekim elementima političke biografije Josipa Broza Tita, izvedena je (na makedonskom) u Bitoli, u režiji Branka Brezovca, 2007. godine. Tekst "Moja draga Tilla!", pisan za lutke postavila je 2010. Kruna Tarle, u koprodukciji Zagrebačkog kazališta lutaka i berlinske lutkarske akademije HfS Ernst Busch, koja je svoju njemačku verziju istog naslova praizvela u Leverkusenu i Berlinu. Praizvedbu “Enciklopedije izgubljenog vremena” u Varaždinu, (2011) kao i praizvedbu “Kako je Dunda spasila domovinu” u Puli (Istarsko narodno kazalište, 2012), režirala je Snježana Banović.
Bibliografija
- Kamov (CKD, Zagreb 1978, 1987) YU ISBN 86-7091-061-6
- Kamov, thanatographie (na francuskom, prijevod Nicolas Raljevic, Prozor edition, Paris 2019) ISBN 978-2-9558962-7-3
- Hrvatski Faust (CKD, Zagreb 1981, 1988) YU
- Glasi iz Dubrave (CKD, Zagreb 1986) YU
- Radosna apokalipsa (IC Rijeka, Rijeka 1988) YU ISBN 86-7071-083-8
- Kroatischer Faust (Burgtheater, Beč 1993)
- Utjeha sjevernih mora (Durieux, Zagreb 1996) ISBN 953-188-057-3
- Knjiga o sitnom, proza (Konzor, Zagreb 1996) ISBN 953-6317-28-1
- Kardinalna greška (Novi list – Adamić, Rijeka 1999) ISBN 953-6531-52-6
- La dépouille du serpent, (na francuskom, prijevod Mireille Robin, L'espace d'un instant, Pariz 2002) ISBN 2-9516638-6-2
- Nevjesta od vjetra (Durieux, Zagreb 2003) ISBN 953-188-165-0
- Umrijeti pod zvijezdom (Novi list – Adamić, Rijeka 2005) ISBN 953-219-236-0
- Le Faust croate (prijevod Mireille Robin, L'espace d'un instant, Pariz 2005) ISBN 2-915037-17-5
- Odabrana djela kod Prometeja, Zagreb, devet svezaka u tri kola, 2005-2007:
- Knjiga o sitnom, proza, dramoleti, sv. prvi (Prometej, Zagreb 2005) ISBN 953-6460-51-3
- Kaspariana, eseji, sv. drugi (Prometej, Zagreb 2005) ISBN 953-6460-52-1
- Smrtopis, drame, sv. treći (Prometej, Zagreb 2005) ISBN 953-6460-53-X
- Početnica za melankolike, sv. četvrti (Prometej, Zagreb 2006) ISBN 953-6460-63-7
- Radosna apokalipsa, eseji, kritike; sv. peti (Prometej, Zagreb 2006) ISBN 953-6460-63-7
- Bosanske drame, sv. šesti (Prometej, Zagreb 2006) ISBN 953-6460-63-7
- San o mostu, sv. sedmi (Prometej, Zagreb 2007) ISBN 978-953-6460-76-2
- Neka gospođica B., sv. osmi (Prometej, Zagreb 2007) ISBN 978-953-6460-77-9
- Faustova oklada, sv. deveti (Prometej, Zagreb 2007) ISBN 978-953-6460-78-6
- 505 s crtom, pripovijetke (Profil International, Zagreb 2007) ISBN 978-953-12-0551-1
- Kosti u kamenu, drama (Kazalište, Vol. XVII, No. 37/38, 2009)
- Morendo, roman (Profil International, Zagreb 2011) ISBN 978-953-319-264-2
- Hrvatski Faust i drugi drami (na makedonskom, izbor i prijevod Jelena Lužina), BLESOK, Skopje 2011)
- Le Cinquième évangile (L'espace d'un instant, Pariz 2012) ISBN 978-2-915037-66-1
- Tri pjesi (na ruskom, izbor Larisa Savelljeva, prijevod Natalija Vagapova, Larisa Saveljeva, Tri kvadrata, Moskva, 2012) ISBN 978-5-94607-171-0
- Svjetlucanje kome, časopis Forum, broj 1-3, Zagreb, 2015. ISSN 0015-8445
- Umrijeti u Hrvatskoj : pet eseja (Fraktura, Zagreb 2019), ISBN 978-953358129-3
- Doba mjedi (TIM press, Zagreb 2015) ISBN 978-953-8075-11-7
- II. izdanje (TIM press, Zagreb 2016) ISBN 978-953-8075-19-3
- III. izdanje (TIM press, Zagreb 2018) ISBN 978-953-8075-36-0
- IV. hrvatsko odnosno I. srpsko izdanje (Akademska knjiga, Novi Sad 2021), ISBN 978-86-6263-347-7
- V. izdanje (Fraktura, Zagreb 2022) ISBN 978-953839801-8
- Doba brona (na slovenskom, prijevod Sonja Polanc, V.B.Z. Ljubljana, Ljubljana 2017) ISBN 978-961-6468-97-8
- Исцелување на светот (Isceluvanje na svetot, na makedonskom, prijevod Vladimir Jankovski, Antolog, Skopje 2018) ISBN 978-608-243-314-1
- Reparatur der Welt (na njemačkom, prijevod Mirjana i Klaus Wittmann, Paul Zsolnay Verlag, Wien 2019) ISBN 978-3-552-0592-4-5
- La riparazione del mondo (na talijanskom, prijevod Alice Parmeggiani, Solferino, Milano 2019) ISBN|978-88-282-0273-8
- Die Reparatie van de wereld (na nizozemskom, prijevod Roel Schuyt, Wereldbibliothek, Amsterdam 2020) ISBN 978 90 284 5046 2
- La reparation du monde (na francuskom, prijevod Harita Wybrands, Liana Levi, Pariz 2021) ISBN 979-10-349-0349-8
- Мідна доба (Midna doba, na ukrajinskom, prijevod Andrij Ljubka, НОРА-ДРУК, Kijev 2021 ISBN 978-966-688-055-3
- Rézkorszak (na mađarskom, prijevod Csordás Gábor, Vince Kiadó, Budimpešta 2022) ISBN 978-963-3031-09-4
- Los años de bronce (na španjolskom, prijevod Luisa Fernanda Garrido i Tihomir Pištelek, Armaenia, Madrid 2024) ISBN 978-84-18994-45-6
- The Brass Age (na engleskom, prijevod Celia Hawkesworth, Mountain Leopard-Headline Publishing Group, Hachette UK Company, London 2024) ISBN 9781914495229 (eBook: ISBN 978-1-914495-23-6)
- Боснійські драми (Bosnijski drami, na ukrajinskom, prijevod Ala Tatarenko,Vidavnictvo Aneti Antonenko, Lavov 2021) ISBN 978-617-7654-74-1
Nagrade i priznanja
- Nagrada Branko Gavella za dramu Hrvatski Faust (1982.)
- Nagrada Marin Držić za dramu Kosti u kamenu (2006.)
- Nagrada Marin Držić za dramu Kako je Dunda spasila domovinu (2008.)
- Nagrada Marin Držić za dramu Enciklopedija izgubljenog vremena (2009.)
- Priznanje Kraljevskog pozorišta Zetski dom sa Cetinja, za najbolji dramski tekst inspiriran djelom i životom Danila Kiša, objavljen na cjelokupnom prostoru Jugoslavije, za komediju “Enciklopedija izgubljenog vremena” (2010.)
- Počasni doktorat Univerziteta za audioviozualne umjetnosti ESRA u Skopju (2011.)
- Nagrada Meša Selimović za roman Doba Mjedi (2016.)
- Nagrada Radomir Konstantinović za roman Doba Mjedi (2016.)
- Nagrada Kočićevo pero za roman Doba Mjedi (2016.)
- Nagrada [email protected] za roman Doba Mjedi (2016.)
- Nagrada Mirko Kovač za roman Doba Mjedi (2016.)
- Nagrada Višnja Machiedo za najbolje književno-esejističko djelo napisano na hrvatskom jeziku za knjigu eseja "Umrijeti u Hrvatskoj" (2019.)
Povezano
- Novi list
- Hrvatsko narodno kazalište Ivana pl. Zajca u Rijeci
- Zagrebačko kazalište lutaka
- Zagrebačko kazalište mladih
Izvori
- ↑ HINA (4.9.2016). „Slobodanu Šnajderu Nagrada Meša Selimović za roman Doba mjedi”. Zagreb: T-portal. ISSN 1334-3130. Pristupljeno 4.9.2016.
- ↑ „Lovorike za Doba mjedi: Slobodan Šnajder svojim najnovijim romanom osvojio i nagradu Mirko Kovač”. Zagreb: Jutarnji list. 9.9.2016. ISSN 1331-5692. Pristupljeno 12.9.2016.
- ↑ Duhaček, Gordan (18.10.2016). „Slobodan Šnajder dobio književnu nagradu 'Radomir Konstantinović'”. Zagreb: T-portal. ISSN 1334-3130. Pristupljeno 18.10.2016.
Eksterni linkovi
- Slobodan Šnajder u online katalogu Nacionalne i sveučilišne knjižnice u Zagrebu
- Djela čiji je autor ili tema Slobodan Šnajder u bibliotekama (WorldCat katalog)
- Slobodan Šnajder na sajtu IMDb
- Djela čiji je autor Slobodan Šnajder u međunarodnoj normativnoj datoteci VIAF
- Djela Slobodana Šnajdera u Open Library
- Djela kojima je autor Slobodan Šnajder dostupna u digitalnoj biblioteci HathiTrust
- U Njemačkoj objavljena djela Slobodana Šnajdera u katalogu Njemačke nacionalne knjižnice
- Indeksiranost djela Slobodana Šnajdera u LibraryThing
- Slobodan Šnajder o djelu "Svjetlucanje kome" na HRT3 2015 na YouTube
- Slobodan Šnajder gost na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu 2016 na YouTube
- p
- r
- u
- Anders Ahlqvist
- Ronelle Alexander
- Nadira Aljović
- Bojan Anđelković
- Boban Arsenijević
- John Frederick Bailyn
- Josip Baotić
- Ranka Bijeljac-Babić
- Ranko Bugarski
- Costas Canakis
- Vesna Bulatović
- Daniel Bunčić
- Noam Chomsky
- Dragana Cvetanović
- Luna Filipović
- Ádám Galac
- Greville Corbett
- Oliver Czulo
- Natalia Długosz
- Ljiljana Dolamic
- Nicholas Evans
- Rajka Glušica
- Radmila Gorup
- Senahid Halilović
- Camiel Hamans
- Dejan Ivković
- Jagoda Jurić-Kappel
- Dunja Jutronić
- Mirjana Jocić
- Dejan Karavesović
- Jana Kenda
- Ivan Klajn
- Snježana Kordić
- Svetlana Kurteš
- Igor Kusin
- Zineta Lagumdžija
- Igor Lakić
- Gordana Lalić-Krstin
- Mia Mader Skender
- Alisa Mahmutović
- Olga Mišeska Tomić
- Vladimir Miličić
- Spiros Moschonas
- Joachim Mugdan
- Zoran Nikolovski
- Miloš Okuka
- Tatjana Paunović
- Dušan-Vladislav Pažđerski
- Mira Peter
- Tanja Petrović
- Enisa Pliska
- Milena Podolšak
- Luka Raičković
- Katarina Rasulić
- Marija Runić
- Svenka Savić
- Marko Simonović
- Ljiljana Subotić
- Danko Šipka
- Dušanka Točanac
- Neda Todorović
- Aleksandar Trklja
- Peter Trudgill
- Mladen Uhlik
- Hanka Vajzović
- Vera Vasić
- Elvira Veselinović
- Đorđe Vidanović
- Ana Ždrale
- Jelena Živojinović
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Collecting_signatures_for_the_Declaration_on_the_Common_Language.jpg/100px-Collecting_signatures_for_the_Declaration_on_the_Common_Language.jpg)
književni
povjesničari
- Sava Anđelović
- Vladimir Arsenijević
- Vladislav Bajac
- Ivica Baković
- Ljiljana Banjanin
- Svetislav Basara
- Tatjana Đurišić-Bečanović
- Nikola Bertolino
- Anna Bodrova
- Ivana Bodrožić
- Marica Bodrožić
- Tomislav Bogdan
- Balša Brković
- Đurđica Čilić Škeljo
- Bora Ćosić
- Filip David
- Marko Dejanović
- Daša Drndić
- Ferida Duraković
- Vladislava Gordić Petković
- Tatjana Gromača
- Sinan Gudžević
- Nihad Hasanović
- Jonel Hedjan
- Maja Herman Sekulić
- Oto Horvat
- Aleksandar Hut Kono
- Nedžad Ibrahimović
- Saša Ilić
- Ivan Ivanji
- Željko Ivanković
- Damir Karakaš
- Enver Kazaz
- Marija Kleut
- Goran Kljajić
- Maša Kolanović
- Dinko Kreho
- Višnja Krstić
- Asmir Kujović
- Pero Kvesić
- Slađan Lipovec
- Tomislav Longinović
- Neva Lukić
- Željko Milanović
- Mirjana Miočinović
- Marija Mitrović
- Elvedin Nezirović
- Aleksandar Novaković
- Teofil Pančić
- Jurica Pavičić
- Marko Pogačar
- Edo Popović
- Milan Rakovac
- Nenad Rizvanović
- Vedrana Rudan
- Ivana Sajko
- Olja Savičević Ivančević
- Hedina Sijerčić
- Roman Simić
- Mima Simić
- Biljana Srbljanović
- Srđan Srdić
- Jasna Šamić
- Faruk Šehić
- Slobodan Šnajder
- Ljiljana Šop
- Davor Špišić
- Igor Štiks
- Srđan V. Tešin
- Dejan Tiago Stanković
- Davor Špišić
- Dinko Telećan
- Ante Tomić
- Dubravka Ugrešić
- Radenko Vadanjel
- Nenad Veličković
- Dragan Velikić
- Bogusław Zieliński
- Zdravko Zima
- Alojzija Zupan Sosič
- Miodrag Zupanc
- Nikola Bajto
- Željko Bodrožić
- Marinko Čulić
- Velimir Ćurgus
- Boris Dežulović
- Zlatko Dizdarević
- Rade Dragojević
- Heni Erceg
- Toni Gabrić
- Štefica Galić
- Dinko Gruhonjić
- Viktor Ivančić
- Tomislav Jakić
- Duška Jurišić
- Mirko Klarin
- Vesela Laloš
- Gordana Logar
- Ante Lešaja
- Predrag Lucić
- Svetlana Lukić
- Vesna Mališić
- Domagoj Margetić
- Vladimir Matijanić
- Sergej Novosel Vučković
- Petar Panjkota
- Boris Pavelić
- Drago Pilsel
- Boris Postnikov
- Srećko Pulig
- Borka Rudić
- Dževad Sabljaković
- Nedim Sejdinović
- Vildana Selimbegović
- Grujica Spasović
- Hari Štajner
- Mira Šuvar
- Marko Tomaš
- Ladislav Tomičić
- Nela Vlašić
- Marijan Vogrinec
- Nikola Vučić
sociolozi i
politolozi
- Dritan Abazović
- Esad Bajtal
- Antonija Čuvalo
- Nerzuk Ćurak
- Zdravko Grebo
- Božidar Jakšić
- Dejan Jović
- Danica Juričić Spasović
- Aleksej Kišjuhas
- Željko Komšić
- Zlatan Krajina
- Todor Kuljić
- Aneta Lalić
- Siniša Malešević
- Aleksandar Maršavelski
- Snježana Milivojević
- Jelica Minić
- Rastko Močnik
- Vukašin Pavlović
- Vuk Perišić
- Vesna Pešić
- Tanja Petovar
- Helena Popović
- Dušan Reljić
- Melita Richter
- Nikola Visković
antropolozi i
kulturolozi
- Nadežda Čačinovič
- Ivan Čolović
- Milena Dragićević Šešić
- Robert Hayden
- Darja Hoenigman
- Srećko Horvat
- Rada Iveković
- Hrvoje Jurić
- Dragoljub Mićunović
- Nina Mihaljinac
- Asim Mujkić
- Svetlana Slapšak
- Viktorija Šimon Vuletić
- Nebojša Zelić
- Milica Bakić Hayden
- Florian Bieber
- Dejan Đokić
- Dževad Juzbašić
- Olga Manojlović Pintar
- Reinhard Markner
- Dragan Markovina
- Dubravka Stojanović
- Irina Subotić
- Ljubinka Trgovčević
- Hrvoje Volner
- Radina Vučetić
struka
- arheologinja Anemari Bugarski Mesdjian
- psiholog Renko Đapić
- teatrologinja Ljubica Anđelković Džambić
- teolog Drago Bojić
- inženjer i potpredsjednik Federacije BiH Milan Dunović
- arhitekt Živojin Kara-Pešić
- matematičar Zoran Lučić
- inž. elektrotehnike Srbijanka Turajlić
- inženjer Saša Zelenika
redatelji
- Izudin Bajrović
- Janko Baljak
- Snježana Banović
- Lana Barić
- Boris Barukčić
- Milena Bogavac
- Ermin Bravo
- Nikša Butijer
- Dejan Čavić
- Goran Dević
- Jasna Diklić
- Varja Đukić
- Stevan Filipović
- Igor Galo
- Rajko Grlić
- Nermin Hamzagić
- Zvonimir Jurić
- Mirjana Karanović
- Srđan Karanović
- Haid Kurić
- Goran Marković
- Damir Markovina
- Vili Matula
- Dino Mustafić
- Zlatko Paković
- Borka Pavićević
- Katarina Pejović
- Marija Perović
- Ines Pletikos
- Iso Porović
- Matija Radeljak
- Selma Spahić
- Feđa Stojanović
- Ognjen Sviličić
- Rade Šerbedžija
- Tatjana Šojić
- Radmila Tomović
- Dragana Varagić
- Željka Udovičić Peština
- Lenka Udovički
- Pjer Žalica
- Jasmila Žbanić
- Tatjana Bezjak
- Nemanja Cvijanović
- Ella Dvornik
- Igor Grubić
- Igor Jurinić
- Tonći Kožul
- Denis Krašković
- Dejan Kršić
- Vahida Ramujkić
- Vladimir Veličković
- Aleksandar Zograf
- Isidora Žebeljan
aktivisti
- Sandra Benčić
- Alen Budaj
- Edvin Kanka Ćudić
- Mirjana Mikić Zeitoun
- Nela Pamuković
- Sanja Sarnavka
- Vesna Teršelič
- Staša Zajović