Tu-126
![]() | |||
Dane podstawowe | |||
Państwo | |||
---|---|---|---|
Producent | zakłady lotnicze w Kazaniu | ||
Konstruktor | biuro konstrukcyjne Tupolewa | ||
Typ | Lotniczy System Ostrzegania i Kontroli | ||
Konstrukcja | metalowa | ||
Załoga | 2 x 12 | ||
Historia | |||
Data oblotu | 23 stycznia 1962 | ||
Dane techniczne | |||
Napęd | 4 x Silnik turbośmigłowy NK-12MW | ||
Moc | 11 033 kW każdy | ||
Wymiary | |||
Rozpiętość | 51,2 m | ||
Długość | 55,2 m | ||
Szerokość kadłuba | 3,7 m | ||
Wysokość | 16,05 m | ||
Powierzchnia nośna | 311,1 m² | ||
Masa | |||
Własna | 103 000 kg | ||
Startowa | 170 00 kg | ||
Osiągi | |||
Prędkość maks. | 850 km/h | ||
Prędkość przelotowa | 650 km/h | ||
Pułap praktyczny | 10 700 m | ||
Zasięg | 12 550 km | ||
Dane operacyjne | |||
Rzuty | |||
![]() | |||
|
Tu-126 (ros. Ту-126) – radziecki samolot ostrzegania i kontroli obszaru powietrznego zbudowany na bazie pasażerskiej maszyny Tu-114. Oznaczenie kodowe NATO: Moss.
Historia
Prace nad samolotem zdolnym do przenoszenia systemu Liana (Лиана), kompleksu rozpoznania radiolokacyjnego przeznaczonego do wykrywania celów powietrznych i morskich rozpoczęto w 1958 roku w biurze OKB-156 kierowanym przez Andrieja Nikołajewicza Tupolewa. W czerwcu tego samego roku podjęto decyzję rządową o budowie tego typu maszyny w oparciu o system „Liana” na bazie samolotu Tu-95M. Jednak wyniki analiz technicznych inżynierów biura Tupolewa, wskazały, iż zdecydowanie lepiej nadającą się do tego konstrukcją będzie pasażerski samolot Tu-114. Posiadał on obszerniejszą, hermetyzowaną kabinę, miał większą średnice kadłuba, dzięki czemu zdecydowanie łatwiej niż w Tu-95 będzie zmieścić wyposażenie radiolokacyjne i niezbędne systemy. Zapewni również bardziej komfortowe warunki pracy dla przewidywanej dwunastoosobowej załogi. Pod koniec 1961 roku, w zakładzie nr. 18 w Kujbyszewie ukończono budowę prototypu. W odróżnieniu od maszyn seryjnych pozbawiony był on sondy do pobierania paliwa w locie. Z dwóch rozpatrywanych rozwiązań, nieruchomej anteny na pylonie zamontowanym na kadłubie samolotu oraz obracającego się dysku z umieszczoną wewnątrz anteną, również na pylonie, wybrano drugie rozwiązanie. Samolot nie był uzbrojony, wyposażono go jedynie w pasywne i aktywne systemy przeciw-radiolokacyjne. Do swojego pierwszego lotu maszyna wzbiła się 23 stycznia 1962 roku. Rok później, jesienią 1963 podjęto decyzje o uruchomieniu produkcji seryjnej. W kwietniu 1965 roku Tu-126 został przyjęty na uzbrojenie wojsk obrony przeciwlotniczej ZSRR. W latach 1965–1967 wybudowano 8 maszyn. Eskadra Tu-126 stacjonowała w Szawle na Litwie. Samoloty wykorzystywano aż do połowy lat 80. ubiegłego wieku. Ostatnia z maszyn została wycofana w 1984 roku. Tu-126 zastąpiono typem A-50[1][2].
Konstrukcja
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/A-4_VA-45Det1_CVS-11_intercept_Moss_NAN8-73.jpg/250px-A-4_VA-45Det1_CVS-11_intercept_Moss_NAN8-73.jpg)
Tu-126 był całkowicie metalowym dolnopłatem, napędzanym czterema silnikami turbośmigłowymi NK-12MW, każdy z dwoma, czterołopatowymi przeciwbieżnymi śmigłami AW-60H o średnicy 5,6 m. Ciśnieniowy i klimatyzowany kadłub o konstrukcji półskorupowej i średnicy 3,7 m. Podwozie trójzespołowe, chowane hydraulicznie z przednim podparciem. Przednia, dwukołowa goleń do wnęki w kadłubie, podwozie główne, każda goleń zaopatrzona w cztery koła, chowane do specjalnych owiewek w skrzydłach. Wielodźwigarowe skrzydło o trapezowym obrysie z dodatnim skosem 35° w części zewnętrznej i 37° w części przykadłubowej i niewielkim, ujemnym wzniosie, zaopatrzone w klapy Fowlera, lotki i spojlery. Usterzenie klasyczne o trapezowym obrysie. U dołu kadłuba, pod usterzeniem umieszczono dużą płetw stabilizującą. Załoga składała się z dwóch pilotów, dwóch operatorów pasywnych i aktywnych systemów przeciw-radiolokacyjnych, radiooperatora, oficera naprowadzania, inżyniera pokładowego, trzech operatorów systemu Liana, inżyniera serwisowego i operatora wyposażenia radiotechnicznego. W sumie 12 osób jednej zmiany, kolejne 12 osób drugiej zmiany odpoczywało w specjalnie do tego celu przystosowanych pomieszczeniach. Na kadłubie znajduje się duży pylon, na szczycie którego umieszczono obracającą się owiewkę o średnicy 11 metrów z anteną systemu Liana, obracającą się z szybkością 10 obrotów na minutę. Tu-126 wykrywał wrogie maszyny myśliwskie z odległości 100 km a wielkości bombowca w sprzyjających warunkach w odległości 300 km. Duże jednostki morskie wykrywano z odległości 400 km. Tu-126 miał minimalne możliwości wykrywania celów lecących na tle ziemi[1][2].
Przypisy
Bibliografia
- Jefim Gordon, Władimir Rigamnt, Rosyjskie AWACS-y, "Skrzydlata Polska", nr 7 (1994), s. 46-48, ISSN 0137-866x.
- Specjalistyczny samolot wojskowy Tu-126, "Skrzydlata Polska", nr 17-18 (1991), s. 35, ISSN 0137-866x.
- p
- d
- e
Cywilne | |
---|---|
Wojskowe | |
Bezzałogowe | |
Eksperymentalne | |
Projekty | |
Historyczne |
|
- p
- d
- e
Samoloty myśliwskie | |
---|---|
Samoloty bombowe | |
Samoloty obserwacyjne rozpoznawcze i dowodzenia | |
Samoloty szturmowe | |
Samoloty szkolno-treningowe | |
Samoloty transportowe i szybowce desantowe | |
Śmigłowce | |
Prototypy i konstrukcje doświadczalne |
|