Ił-14
![]() Ił-14 w polskim malowaniu rządowym przechowywany w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie | |||
Dane podstawowe | |||
Państwo | |||
---|---|---|---|
Konstruktor | Biuro konstrukcyjne Iljuszyna | ||
Typ | |||
Konstrukcja | metalowa | ||
Załoga | 4 osoby | ||
Historia | |||
Data oblotu | 20 września 1950 | ||
Lata produkcji | 1950–1960 | ||
Dane techniczne | |||
Napęd | 2 × silniki gwiazdowe Szwecow ASz-82T | ||
Moc | 2 × 1397 kW (1900 KM) | ||
Wymiary | |||
Rozpiętość | 31,7 m | ||
Długość | 21,3 m | ||
Wysokość | 7,8 m | ||
Powierzchnia nośna | 100 m² | ||
Masa | |||
Startowa | 12850 kg | ||
Osiągi | |||
Prędkość maks. | 430 km/h | ||
Prędkość przelotowa | 300 km/h | ||
Zasięg | 1000 km | ||
Rozbieg | 470 m | ||
Dobieg | 480 m | ||
Dane operacyjne | |||
Użytkownicy | |||
![]() ![]() ![]() ![]() | |||
Rzuty | |||
![]() | |||
|
Ił-14 (ros. Ил-14) – radziecki śmigłowy samolot pasażersko-transportowy z 1950 r. zaprojektowany w biurze konstrukcyjnym Iljuszyna.
Historia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Ilyushin_Il-14_%28Polish_insignia%29.jpg/220px-Ilyushin_Il-14_%28Polish_insignia%29.jpg)
Ił-14 to ulepszona wersja samolotu Ił-12 (następcy dwusilnikowych DC-3 i Li-2). Na przełomie 1949 i 1950 roku biuro konstrukcyjne Iljuszyna otrzymało zadanie polepszenia i unowocześnienia samolotu Ił-12. W nowym samolocie niezmieniony pozostał kadłub, usterzenie poziome oraz podwozie natomiast nowe były skrzydła (mniejsze o 3 m²), kształt usterzenia pionowego i silniki o większej mocy i mniejszym zużyciu paliwa. Zbiorniki paliwa przeniesiono z centropłata do części zewnętrznych skrzydeł. Początkowo produkowano 18-miejscową wersję Ił-14P, a w roku 1956 powstała wersja Ił-14M z przedłużonym o 1 metr kadłubem i większą liczbą miejsc pasażerskich. Produkowano także wersje transportowe (Ił-14G i Ił-14T) oraz desantową Ił-14D. Ogółem w latach 1954–1960 zbudowano 1112 sztuk, w tym 80 Ił-14P na licencji w NRD i 203 jako Avia AV-14 na licencji w Czechosłowacji. Samoloty Ił-14 używane były w komunikacji lotniczej ZSRR i państw bloku socjalistycznego (w tym w Polsce) do końca lat siedemdziesiątych. Lotnictwo wojskowe korzystało z wersji transportowej i desantowej. Samolot Ił-14 wykazywał bardzo dobre własności w lotach polarnych w Arktyce i na Antarktydzie.
Ił-14 w lotnictwie polskim
W Polsce Ił-14 pojawił się w 1955 roku, Polskie Linie Lotnicze LOT zakupiły 6 samolotów w wersji Ił-14P mogące przewozić 14 pasażerów. Miały one następujące znaki rejestracyjne:
- SP-LNA
- SP-LNB
- SP-LNC
- SP-LND
- SP-LNE
- SP-LNF
Kolejne sześć samolotów LOT zakupił w Niemieckiej Repubublice Demokratycznej (NRD) w 1957 roku. Maszyny mogły przewozić 26 pasażerów i miały następujące znaki:
- SP-LNG
- SP-LNH
- SP-LNI
- SP-LNK
- SP-LNL
- SP-LNM
W Czechosłowacji zakupiono pasażersko-towarową Avię AV-14P, która otrzymała oznaczenia SP-LNN. W latach 1957 i 1958 samoloty produkcji radzieckiej poddano modernizacji w NRD, zwiększając we wszystkich samolotach liczbę miejsc do 26. Latem 1964 i 1965 roku wypożyczono z NRD trzy iły przystosowane do przewozu truskawek. Polskie owoce eksportowano m.in. do krajów skandynawskich[1]. Iły obsługiwały zagraniczne połączenia LOT-u do 1961 roku, kiedy to wprowadzono Iły-18, które wyparły samoloty Ił-14 na linie krajowe. Zrezygnowano tu z obecności stewardesy na pokładzie, załoga składała się tylko z dwóch pilotów i radiotelegrafisty. Na początku lat 60. we wszystkich używanych maszynach zwiększono liczbę miejsc dla pasażerów do 32. Po dekadzie latania z powodu ograniczeń eksploatacyjnych zmniejszono liczbę pasażerów do 28. Ił-14 używany był przez linię lotniczą do lipca 1972 roku. Jeden z LOT-owskich samolotów uległ rozbiciu 14 czerwca 1957 roku podczas podchodzenia do lądowania na lotnisku w Moskwie podczas burzy. Zginęło pięciu pasażerów i czterech członków załogi. W 1968 r. samoloty SP-LNB i SP-LNE zostały przerobione na samoloty aerofotogrametryczne użytkowane następnie przez Przedsiębiorstwo Usług Lotniczych Aeropol. W 1970 r. SP-LNG został przejęty przez Zarząd Ruchu Lotniczego i Lotnisk Komunikacyjnych. Równolegle do cywilnego przewoźnika również wojska lotnicze zakupiły około 20 samolotów. Ił-14 wykorzystywany był do zadań transportowych, kurierskich, do szkolenia spadochroniarzy oraz jako latająca salonka dla członków rządu.
Wersje
![Silnik ASz-82FN eksponowany w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/Szwiecow_ASz-82FN_MLP_06.jpg/220px-Szwiecow_ASz-82FN_MLP_06.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Ilyushin.Avia_Av-14T_OK-LCA_LBG_29.05.57_edited-2.jpg/220px-Ilyushin.Avia_Av-14T_OK-LCA_LBG_29.05.57_edited-2.jpg)
- Ił-14P – podstawowa wersja produkowana od roku 1950 (także w NRD), 18 miejsc pasażerskich
- Ił-14M – wersja z przedłużonym o 1 metr kadłubem, produkowana od 1956 r., 24, a potem 28 lub 32 miejsca pasażerskie
- Ił-14G – wersja transportowa
- Ił-14T – wersja transportowa
- Ił-14D – wersja desantowa
- Ił-14S – salonka
- Avia AV-14 – oznaczenie Ił-14P produkowanego na licencji w Czechosłowacji
- Avia 14 Super – 42-miejscowa wersja produkowana w Czechosłowacji
- Ił-14FG – wersja fotogrametryczna (do wykonywania fotografii) z przedłużonym przeszklonym dziobem produkowana w Czechosłowacji
Opis techniczny
Wolnonośny dolnopłat konstrukcji metalowej, kryty blachą. Podwozie samolotu z kołem przednim, chowane w locie. Usterzenie klasyczne. 2 silniki tłokowe w układzie podwójnej gwiazdy ASz-82 o mocy 1900 KM. Śmigła czterołopatowe.
Przypisy
Bibliografia
- Benedykt Kempski: Samolot transportowy Ił-14. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony, 1982. ISBN 83-11-06936-0.
Linki zewnętrzne
- Sylwetki samolotu na stronie Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie
- p
- d
- e
- p
- d
- e
- p
- d
- e
Samoloty myśliwskie | |
---|---|
Samoloty bombowe | |
Samoloty obserwacyjne rozpoznawcze i dowodzenia | |
Samoloty szturmowe | |
Samoloty szkolno-treningowe | |
Samoloty transportowe i szybowce desantowe | |
Śmigłowce | |
Prototypy i konstrukcje doświadczalne |
|
- p
- d
- e
- Wojska Lotnicze
- Wojska Lotnicze i Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju
- Wojska Lotnicze i Obrony Powietrznej
Samoloty myśliwskie | |
---|---|
Samoloty bombowe | |
Samoloty szturmowe | |
Samoloty transportowe | |
Samoloty szkolne | |
Samoloty wielozadaniowe i łącznikowe | |
Śmigłowce |
- Samoloty PSP do 1939 roku
- Samoloty PSP na Zachodzie
- Samoloty PSP w ZSRR
- Samoloty PSP po 1945 roku
- Britannica: topic/Ilyushin-Il-14
- SNL: Il-14